درشت‌ماهی

درشت‌ماهی
وضعیت حفاظت
رده‌بندی علمی edit
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پرتوبالگان
راسته: Gadiformes
تیره: Gadidae
سرده: Trisopterus
گونه:
T. luscus
نام دوبخشی
Trisopterus luscus
مترادف

Gadus luscus Linnaeus, 1758

دُرُشت‌ماهی (انگلیسی: Trisopterus luscus) نوعی ماهی دریازی متعلق به خانواده روغن‌ماهیان است.

واژه‌شناسی و نام‌گذاری

نام علمی این گونه، یعنی تریسوپتروس لوسکوس (‏Trisopterus luscus‏)، از ترکیب واژگان یونانی و لاتین پدید آمده است. جزء نخست نام، «تریسوپتروس»، از دو واژه یونانی «تریس» (‏treis‏) به معنای «سه» و «پترون» (‏pteron‏) به معنای «باله» یا «بال» ساخته شده است که به وجود سه باله پشتی متمایز در این ماهی اشاره دارد. جزء دوم، یعنی «لوسکوس»، واژه‌ای لاتین به معنای «تک‌چشم»، «نیم‌بینا» یا «تاربین» است که احتمالاً به ویژگی‌های ظاهری چشم این ماهی یا لکه‌های تیره در نواحی اطراف آن اشاره می‌کند.

در زبان انگلیسی، این ماهی با نام‌های گوناگونی شناخته می‌شود که رایج‌ترین آن‌ها «پوتینگ» (‏pouting‏) است. این نام از واژه انگلیسی باستان «پوتان» (‏pūtan‏) به معنای «متورم شدن» یا «باد کردن» گرفته شده که به توانایی ماهی در حجیم نشان دادن بدن خود یا ظاهر کلی برآمده آن اشاره دارد.[۲] نام «بیب» (‏bib‏) نیز که در برخی مناطق انگلیسی‌زبان به کار می‌رود، احتمالاً به دلیل وجود ریشک زیر چانه یا لکه تیره در پایه باله سینه‌ای است که در نظر مردم به یک «پیش‌بند» کوچک شباهت دارد.

پراکندگی، اندازه و چرخه زندگی

درشت‌ماهی‌ها عمدتاً در آب‌های اروپایی، به‌ویژه در اطراف جنوب و غرب جزایر بریتانیا و در آب‌های اسکاندیناوی یافت می‌شوند، اگرچه می‌توان آن‌ها را در دریای مدیترانه و در امتداد سواحل شمال آفریقا نیز یافت.[۳] آن‌ها در بسترهای صخره‌ای و شنی دیده می‌شوند؛ نمونه‌های کوچک‌تر در نزدیکی ساحل و درشت‌ماهی‌های بزرگ‌تر در فواصل دورتری از ساحل زندگی می‌کنند. بیشترین عمقی که این ماهی در آن یافت می‌شود ۳۰۰ متر (۹۸۰ فوت) است.[۴] درشت‌ماهی‌ها عموماً ماهی‌های کوچکی هستند که طول آن‌ها به ندرت از ۳۰ سانتیمتر (۱۲ اینچ) فراتر می‌رود، اگرچه نمونه‌های کمیاب می‌توانند به دو برابر این طول نیز برسند. این گونه می‌تواند قبل از رسیدن به دو سالگی تولیدمثل کند و رشد سریعی دارد، به‌طوری که تا پایان سال اول زندگی به طول حدود ۱۵ سانتیمتر (۵٫۹ اینچ) می‌رسد. درشت‌ماهی‌ها گونه‌ای با طول عمر نسبتاً کوتاه هستند و متوسط طول عمر آن‌ها حدود چهار سال تخمین زده می‌شود.[۵]

تغذیه و رژیم غذایی

درشت‌ماهی‌ها لاشخورهایی هستند که در بستر دریا تغذیه می‌کنند. آن‌ها به دنبال هر منبع غذایی که بتوانند پیدا کنند می‌گردند و رژیم غذایی آن‌ها شامل کرم‌های دریایی، صدف‌ها و ماهی‌های مرده است.[۵] به دلیل اندازه کوچک، این ماهی‌ها طعمه‌ای برای گونه‌های بزرگ‌تر مانند کاد، سوف دریایی و مارماهی بزرگ هستند.

ارزش تجاری

درشت‌ماهی‌ها پیش‌تر به عنوان یک ماهی تجاری نادیده گرفته می‌شدند و نمونه‌هایی که به اشتباه توسط کشتی‌های ترال صید می‌شدند، یا به دریا بازگردانده می‌شدند یا برای تولید پودر ماهی فرآوری می‌گشتند.[۵] درشت‌ماهی‌های صید شده در صورت بازگردانده شدن به دریا، احتمال زنده‌ماندن کمی دارند.[۶] با این حال، کاهش ذخایر گونه‌های ماهی سفید مانند ماهی روغن و روغن‌ماهی کوچک باعث شده است که درشت‌ماهی به عنوان یک ماهی تجاری ارزش فزاینده‌ای پیدا کند.[۵] امروزه این ماهی هم به صورت کامل در ماهی‌فروشی‌ها و سوپرمارکت‌ها عرضه می‌شود و هم در محصولات پروتئینی مانند انگشت ماهی (Fish fingers) و غذاهای آماده استفاده می‌شود. به دلیل طول عمر طبیعی کوتاه و سن کمِ بلوغ، مصرف درشت‌ماهی به عنوان یک ماهی پایدار در نظر گرفته می‌شود.[۷]

منابع

  1. Fernandes, P.; Cook, R.; Florin, A.; Lorance, P.; Nielsen, J.; Nedreaas, K. (2015). "Trisopterus luscus (Europe assessment)". IUCN Red List of Threatened Species. IUCN. 2015. {{cite journal}}: |access-date= requires |url= (help); Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  2. etymonline. “Search ‘Pouting‏’ on Etymonline,” 2025. https://www.etymonline.com/search?q=pouting‏.
  3. Froese, Rainer, and Daniel Pauly, eds. (2017). "Trisopterus luscus" in FishBase. January 2017 version.
  4. "Bib or Pouting, Trisopterus luscus". MarLIN - The Marine Life Information Network. Retrieved 5 January 2017.
  5. 1 2 3 4 "Pouting". British Sea Fishing. September 2012. Retrieved 5 January 2017.
  6. Depestele, J.; Desender, M.; Benoît, H. P.; Polet, H.; Vincx, M. (2014). "Short-term survival of discarded target fish and non-target invertebrate species in the "eurocutter" beam trawl fishery of the southern North Sea". Fisheries Research. 154: 82–92. Bibcode:2014FishR.154...82D. doi:10.1016/j.fishres.2014.01.018.
  7. "Pouting or Bib". Good Fish Guide. Marine Conservation Society. Archived from the original on 14 July 2014. Retrieved 1 July 2014.

منابع

    پیوند به بیرون