دره فرحزاد

روددره فرحزاد از بخش‌های خوش آب و هوای شمال تهران به حساب می‌آید که میان محله‌های پونک و سعادت‌آباد و در مرز منطقه ۲ و ۵ واقع شده است، این دره در شمال غرب تهران و در دامنه جنوبی ارتفاعات البرز قرار دارد. ^[۱][۲][۳] راه امامزاده داوود نیز از داخل روددره فرحزاد میگذرد.^[۴]

در اطراف فرحزاد در شرق، محلهٔ سعادت آباد و در جنوب شرقی آن محلهٔ شهرک غرب واقع شده‌است و در غرب محلهٔ پونک و کن واقع شده‌است. این دره داری طبیعت متنوع و زیبایی است که از مبدأ کوهستان تا عمق بافت شهر به طول ۱۰ کیلومتر نفوذ می‌کند.

رودخانه‌های تهران پس از گذر میلیونها سال، بستری را برای جریان آب در دره‌های تهران باز کرده‌اند اما حریم این رودخانه‌ها در حال حاضر با بافت‌های متراکم مسکونی احاطه شده و در صورتی که در برخورد با رود دره‌هایی چون فرحزاد، دربند و … در بخش راهسازی شهری باید از پل‌های روگذر استفاده شود اما به منظور کاهش هزینه‌ها سد پل‌ها به عنوان جایگزینی برای پل‌های روگذر مورد استفاده قرار گرفتند.

بوستان نهج‌البلاغه یکی از پارک‌های تهران می‌باشد که بیش از ۳۵ هکتار وسعت دارد و در بخش وسیعی از دره فرحزاد احداث شده‌است.

روددره فرحزاد حداقل از دهه‌ی نود شمسی به یکی از مراکز تجمع معتادان و مرکز خرید و فروش مواد مخدر تبدیل ^[۵][۶] و طرح‌های ساماندهی و جمع‌آوری معتادان هر چند وقت یکبار به صورت ضربتی اجرا شد اما بی‌نتیجه ماند و کلونی‌های معتادان دوباره به این روددره بازگشتند. ^{[۷][۸][۹][۱۰]} برخی گفته‌اند باندهای مواد مخدر مسلح در روددره فرحزاد جولان می‌دهند.^[۱۱][۱۲] در سال ۱۳۹۷ طرح جامع ساماندهی منطقه شهری فرحزاد تصویب شد. ^[۱۳]

از شهریور ۱۴۰۰ طرح ژینایی اکوپارک فرحزاد با جمع‌آوری معتادان و ترمیم بافت طبیعی روددره فرحزاد آغاز شد و بین ۴۰۰ تا ۹۰۰ معتاد و کارتن‌خواب و ۸۰۰۰ تن زباله از آنجا جمع‌آوری شدند. ^{[۱۴][۱۵][۱۶]} طرح ژینایی به معنای زدودن عوامل آسیب‌زا به روددره و فراهم آوردن فرصت برای احیای طبیعت این روددره بیان شده است. ^{[۱۷][۱۸][۱۹]} فاز اول این پروژه به مساحت ۵۴ هکتار در آبان ۱۴۰۳ به بهره‌برداری رسید.^{[۲۰][۲۱][۲۲]} در ترمیم بستر روددره فرحزاد از مصالح طبیعی مانند سنگ و چوب به جای سیمان و مصالح ساختمانی مرسوم استفاده شده است.^[۲۳]

فاز دوم پروژه از پل آبشار تا بوستان نهج‌البلاغه و فاز سوم نیز از پل خوشمرام تا مسیر قدیم امامزاده داوود(ع) در دست اقدام است.^[۲۴] این طرح مجموعا قرار است در ۳ فاز در ۱۵۰ هکتار در کل محدوده‌ی روددره فرحزاد اجرایی شود.^[۲۵]

دره فرحزاد در شمال غرب تهران در دامنه جنوبی ارتفاعات البرز قرار گرفته‌است. این محدوده تقریباً ۱۰ کیلومتر طول دارد که از شمال دره فرحزاد شروع و به میدان صادقیه ختم می‌شود؛ که از طرف غرب به بزرگراه اشرفی اصفهانی محدود می‌شود. رود دره فرحزاد علاوه بر جاذبه‌های طبیعی، ارزش‌های طبیعی و فرهنگی هم دارد، چرا که از یک سو راه قدیمی و معروف امامزاده داوود از درون آن می‌گذرد و از سوی دیگر، امکان امتداد آن تا نماد میدان آزادی نیز وجود دارد.

عباس اقبال آشتیانی دربارهٔ فرحزاد در «جغرافیای بلاد و نواحی» در مجله یادگار (سال اول) نوشته‌است: «فرح زاد در شمال غربی طهران بین تجریش و کن واقع است.» نام این ده در کتاب «منتقله الطالبیه» آمده، اما به شکل فرزاد که املای قدیم آن فره زاد است. بعدها قیاس عامیانه «فره» را به «فرح» عربی مبدل ساخته و فره زاد و فرزاد را فرح زاد کرده‌است. فاضل معاصر سید حسن خرسان از این آبادی با نام فرازاذ یاد کرده‌است.

راقم گوید: «فره» (به فتح اول و شد دوم وهای ساکن) به معنای شأن و شوکت است؛ و «زاد» به معنای توشه است؛ و مجموع به معنای «توشه با عظمت» است.

در متون قدیم آمده‌است که مردم دهکده «دولاب» و «تهران» پیرو مذاهب اهل سنت و اهالی «ونک» و «فرح‌زاد» شیعه و زیدی مذهب بوده‌اند. اعتضاد السلطنه فاصله تهران تا فرحزاد را دو فرسخ نوشته‌است. شهرک غرب در آغاز «شهرک فرحزاد» نامیده می‌شد.

• فرحزاد
• شهرک غرب
• بوستان نهج‌البلاغه

• «آشنایی با بوستان نهج البلاغه». hamshahrionline. ۲۰۱۸-۱۰-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۰-۱۷.نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (رده)
• «پارک نهج البلاغه تهران». مجله سفر. ۲۰۱۷-۰۹-۰۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۰-۱۷.نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (رده)
• خبرگزاری باشگاه خبرنگاران (۲۰۱۸-۰۱-۰۴). «پایان هفته خود را در بوستان نهج البلاغه سپری کنید». خبرگزاری باشگاه خبرنگاران | آخرین اخبار ایران و جهان | YJC. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۰-۱۷.نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (رده)
• "دره فرحزاد (+ عکس)". گیل آمرد (به لاتین). Retrieved 2018-10-17.

1. ↑ «روددره فرحزاد پایتخت، تفرجگاهی زیبا برای گردشگران».
2. ↑ «رود دره فرحزاد مسیر گردشگری پایتخت می‌شود + فیلم - تسنیم». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
3. ↑ «افتتاح فاز اول «روددره» فرحزاد به مساحت ۵۴ هکتار».
4. ↑ «روددره فرحزاد پایتخت، تفرجگاهی زیبا برای گردشگران».
5. ↑ «خاطره محرمانه سیدحسن خمینی از دوران شهرداری قالیباف». اقتصادنیوز. ۲۰۱۷-۰۸-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
6. ↑ «جهنم‌دره‌ای به نام فرحزاد+عکس». خبر فوری - اخبار فوری و لحظه ای | در لحظه با خبر شوید. ۲۰۲۵-۰۸-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
7. ↑ «طرح جمع آوری معتادان متجاهر از دره فرحزاد- عکس خبری تسنیم | Tasnim». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
8. ↑ «سال 94 ،سال کارتن خواب ها بود/تلاش های مسئولان برای ساماندهی بی خانمان ها جواب داد؟». www.iscanews.ir. ۲۰۱۶-۰۳-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
9. ↑ jahannews.com (۲۰۱۲-۰۸-۰۸). «جمع آوري زنان معتاد در تهران+تصاوير». جهان نيوز. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
10. ↑ «جعفری دولت‌آبادی: معتادان به زندان معرفی نشوند». پایگاه خبری تحلیلی فردا | Farda News. ۲۰۱۶-۰۸-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
11. ↑ «روایت هایی تلخ از کارتن خوابی و اعتیاد زنان بهتر است بگوییم پناهگاه کمپ و یا زندان». پایگاه خبری اعتیاد. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
12. ↑ نیوز، اخبار روز ایران و جهان | آفتاب. «روزگار ما با زباله می‌گذرد/همین‌که پول جمع کنم از اینجا میرم؛ برمی‌گردم شهرم، ترک می‌کنم و می‌چسبم به کار و کاسبی...». fa.
13. ↑ «موافقت با کلیات طرح ساماندهی محور شهری فرحزاد/ روددره فرحزاد با ملاحظات زیست‌محیطی، بوم‌گردی و رونق اقتصاد محله ساماندهی می‌شود». پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی. ۲۰۱۸-۰۹-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
14. ↑ «رود دره فرحزاد مسیر گردشگری پایتخت می‌شود + فیلم - تسنیم». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
15. ↑ «پاکسازی دره فرحزاد از معتادان متجاهر و کارتن‌خوابها/تبدیل دره به اکوپارک». www.isna.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
16. ↑ «جمع آوری معتادان دره "فرحزاد" تهران (فیلم)». fa.
17. ↑ جوان‌آنلاين. «حذف دستکاری‌های انسانی با طرح ژینایی رود دره فرحزاد». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
18. ↑ «گزارش بازدید از فاز اول طرح ژینایی رود دره فرحزاد».
19. ↑ «فاز نخست اکوپارک فرحزاد به‌زودی به بهره‌برداری می‌رسد». www.isna.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
20. ↑ YJC، باشگاه خبرنگاران جوان | آخرین اخبار ایران و جهان |. «افتتاح فاز نخست اکوپارک رود دره فرحزاد». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
21. ↑ https://ana.ir. «‏اکوپارک ۵۴ هکتاری روددره فرحزاد افتتاح شد». fa.
22. ↑ borna.news. «افتتاح فاز اول «روددره» فرحزاد به مساحت ۵۴ هکتار». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
23. ↑ «شمارش معکوس برای افتتاح رود دره فرحزاد». شمارش معکوس برای افتتاح رود دره فرحزاد (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
24. ↑ «توسعه روددره فرحزاد، احداث چهار مسیر گردشگری و نخستین بوستان ویژه بانوان». shahr.ir. ۲۰۲۵-۰۵-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
25. ↑ ایران، عصر. «جزییات افتتاح فاز نخست اکوپارک فرحزاد/ اعلام ورودی‌های پارک». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.