دشا (اختربینی)
دَشا (به سانسکریت: दशा، به معنای «شرایط»، «حالت» یا «دوره زندگی»)، (انگلیسی: daśā) در اختربینی هندو به دوره‌های سیاره‌ای گفته می‌شود. الگوی دشا نشان می‌دهد که بر اساس اختربینی هندو، کدام سیاره‌ها در زمان‌های خاصی فرمانروایی می‌کنند. تلفظ درست آن دشا (daśā) است و داشا تلفظی نادرست است.
کلیات
اصطلاح سانسکریت دشا در اختربینی هندو برای نشان دادن دوره‌های سیاره‌ای به کار می‌رود. دوره‌های سیاره‌ای نشان می‌دهند که اثرات نیک یا بد بر اساس جایگاه آن‌ها به تفکیک صورت فلکی (رِاشی)، خانه (بهاوا)، ترکیب‌ها (یوگاها یا راجا یوگاها) یا منظرها (دریشتی) چه زمانی پدید می‌آیند. سامانه دشا پادهاتی در اختربینی جهت‌گرفته مختص هندوهاست و در جای دیگری یافت نمی‌شود. انواع گوناگونی از سامانه‌های دشا وجود دارد که پاراشارا به چهل و دو مورد از آن‌ها اشاره می‌کند، اما از این میان تنها دو مورد رواج دارد، یعنی «ویمشوتاری» و «آشتوتاری». دشاها سامانه‌ای را فراهم می‌کنند تا با نشان دادن نحوه توزیع اثرات سیارات، بتوان اثرات سیارات طالع‌بینی را در سراسر زندگی یک فرد ارزیابی کرد. هر دشا توسط یکی از نه سیاره کنترل می‌شود و کیفیت و خیرخواهی نسبی هر دوره توسط وضعیت و موقعیت آن سیاره در زایچه تعیین می‌شود. نه سیاره یا ناواگراها وجود دارند که هر کدام به طور جداگانه بر نه دشا فرمانروایی می‌کنند: هفت سیاره کلاسیک، به‌اضافه گره شمالی، راهو، و گره جنوبی ماه، کیتو.
حداقل ۴۳ سامانه مختلف دشا وجود دارد. دشا دوره اصلی یک سیاره است. اگر سیاره در قوی‌ترین حالت خود باشد یا در برج شرف خود قرار داشته باشد، «پورنا دشا» نامیده می‌شود که این دشا سلامتی و ثروت به ارمغان می‌آورد؛ دشای یک سیاره ضعیف «رِیکتا دشا» نامیده می‌شود و ریکتا به معنای فقیر یا عاری از هرگونه قدرت است. واراهامیهیرا توضیح می‌دهد که دشای سیاره‌ای که در برج و نَوامسای ناموافق قرار دارد، نتایج نامطلوب یا غم‌انگیز به بار می‌آورد؛ سیاره‌ای که از شرف سقوط کرده اما در نوامسای موافق یا باشرف قرار دارد نتایج معمولی به دست می‌دهد، و سیاره‌ای که از هبوط در حال صعود است اما در نوامسای هبوط‌یافته یا ناموافق قرار دارد، دوره‌ای بی ارزش ایجاد می‌کند.
منابع
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Dasha (astrology)». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۱ اوت ۲۰۲۶.