منطقه (ستاره)
 نمایی از سه ستاره کمربند شکارچی و منطقه که در غربیترین حالت جای دارد. | |
| اطلاعات رصدی مبدأ J2000 اعتدال J2000 | |
|---|---|
| صورت فلکی | شکارچی |
| δ Ori A (Aa1 + Aa2 + Ab) | |
| بُعد | 05h 32m 00.40009s |
| میل | 56.7424″ 17′ −00° |
| قدر ظاهری (V) | 2.23[۱] (2.50 + 3.90[۲]) |
| δ Ori B | |
| بُعد | 05h 31m 58.745s[۳] |
| میل | 18.65″ 18′ −00° |
| قدر ظاهری (V) | 14.0 |
| HD 36485 | |
| بُعد | 05h 32m 00.406s[۴] |
| میل | 04.38″ 17′ −00° |
| قدر ظاهری (V) | 6.85 |
| مشخصات | |
| نوع طیف | (O9.5II + B1V +B0IV[۵]) + B3V[۶] |
| شاخص رنگ U−B | −1.05 |
| شاخص رنگ B−V | −0.22 |
| نوع متغیر | تحت الشعاع قرار دادن دودویی |
| اخترسنجی | |
| سرعت شعاعی (Rv) | ۱۸٫۵۰ ± ۰٫۵[۷] ک.م./ث |
| حرکت خاص (μ) | بعد: ۰٫۶۴±۰٫۵۶[۸] mas/yr میل: −۰٫۶۹±۰٫۲۷[۸] mas/yr |
| اختلافمنظر (π) | ۴٫۷۱ ± ۰٫۵۸[۸] mas |
| فاصله | ۱,۲۰۰[۵] سال نوری (۳۸۰[۵] پارسک) |
| قدر مطلق (MV) | −۵٫۸[۹] |
| δ Ori Aa1 | |
| قدر مطلق (MV) | −۵٫۴[۹] |
| δ Ori Aa2 | |
| قدر مطلق (MV) | −۲٫۹[۹] |
| δ Ori Ab | |
| قدر مطلق (MV) | −۴٫۲[۹] |
| مدار[۲] | |
| اصلی | δ Ori Aa1 |
| همدم | δ Ori Aa2 |
| تناوب (P) | ۵٫۷۳۲۴۳۶ days |
| نیمقطر بزرگ (a) | ۴۳٫۱±۱٫۷ R&#x۲٬۶۰۹; |
| خروج از مرکز (e) | ۰٫۱۱۳۳±۰٫۰۰۰۳ |
| انحراف مداری (i) | ۷۶٫۵±۰٫۲° |
| مبدأ اوج و حضیض (T) | ۲,۴۵۶,۲۹۵٫۶۷۴±۰٫۰۶۲ |
| شناسهٔ حضیض (ω) (ثانوی) | ۱۴۱٫۳±۰٫۲° |
| جزئیات | |
| δ Ori Aa1 | |
| جرم | ۲۴[۵] M☉ |
| شعاع | ۱۶٫۵[۵] R☉ |
| درخشندگی | ۱۹۰,۰۰۰[۵] L☉ |
| گرانش سطحی (log g) | ۳٫۳۷±۰٫۱۵[۵] cgs |
| درجه حرارت | ۲۹,۵۰۰±۵۰۰[۵] کلوین |
| سرعت چرخش (v sin i) | ۱۳۰±۱۰[۵] ک.م./ث |
| δ Ori Aa2 | |
| جرم | ۸٫۴[۵] M☉ |
| شعاع | ۶٫۵[۵] R☉ |
| درخشندگی | ۱۶,۰۰۰[۵] L☉ |
| گرانش سطحی (log g) | ۳٫۹[۵] cgs |
| درجه حرارت | ۲۵,۶۰۰±۳,۰۰۰[۵] کلوین |
| سرعت چرخش (v sin i) | ۱۵۰±۵۰[۵] ک.م./ث |
| δ Ori Ab | |
| جرم | ۲۲٫۵[۵] M☉ |
| شعاع | ۱۰٫۴[۵] R☉ |
| درخشندگی | ۶۳,۰۰۰[۵] L☉ |
| گرانش سطحی (log g) | ۳٫۵±۰٫۳[۵] cgs |
| درجه حرارت | ۲۸,۴۰۰±۱,۵۰۰[۵] کلوین |
| سرعت چرخش (v sin i) | ۲۲۰±۲۰[۵] ک.م./ث |
| δ Ori B | |
| شعاع | ۰٫۷۷[۱۰] R☉ |
| درخشندگی | ۰٫۴۳۱[۱۰] L☉ |
| درجه حرارت | ۵,۳۲۴[۱۰] کلوین |
| HD 36485 | |
| جرم | ~۹[۶] M☉ |
| شعاع | ۵٫۷[۱۱] R☉ |
| درخشندگی | ۳,۳۰۰[۱۱] L☉ |
| گرانش سطحی (log g) | ۴٫۴۱[۱۱] cgs |
| درجه حرارت | ۱۸,۴۰۰[۱۱] کلوین |
| نامگذاریهای دیگر | |
Mintaka, δ Orionis, 34 Orionis, 88 G. Orionis, FK5 206, HIP 25930, ADS 4134, CCDM J05320-0018, WDS J05320-0018 | |
| Mintaka Aa: HD 36486, HR 1851, SAO 132220/132221, BD−00°983, GC 6847 | |
| Mintaka Ab: δ Orionis B, CCDM J05320-0018D, WDS J05320-0018Ab | |
| δ Ori B: UCAC3 180-24383, CCDM J05320-0018B, WDS J05320-0018B | |
| HD 36485: δ Orionis C, HR 1851, SAO 132221, BD−00°982, GC 6848, PLX 1261, CCDM J05320-0018C | |
| ارجاعات پایگاههای داده | |
| سیمباد | اطلاعات |
| δ Ori B | |
| HD 36485 | |
منطقه (به انگلیسی: Delta Orionis) یا دلتا شکارچی ستاره ای در صورت فلکی شکارچی است. فاصلهٔ این ستاره با زمین حدود ۹۰۰ سال نوری است. منطَقه (Mintaka)، با نامگذاری دلتا شکارچی (δ Orionis) و ۳۴ شکارچی (34 Orionis)، یک سامانه ستارهای پنجتایی است که در فاصله حدود ۱٬۲۰۰ سال نوری از خورشید در صورت فلکی شکارچی (جبار) واقع شده است. این ستاره به همراه نِطاق (زتا شکارچی) و نظام (اپسیلون شکارچی)، سه ستاره کمربند شکارچی را تشکیل میدهند که در میان فرهنگهای باستانی با نامهای بسیاری شناخته میشود. این ستاره در فاصله بسیار نزدیکی از استوای سماوی قرار دارد. هنگامی که صورت فلکی شکارچی نزدیک نصفالنهار سماوی است، منطقه از دید ناظران نیمکره شمالی که رو به جنوب ایستادهاند، غربیترین (راستترین) ستاره کمربند است.
این پنج ستاره یک ساختار سلسلهمراتبی را تشکیل میدهند:
- دلتا شکارچی A
- دلتا شکارچی Aa، یک دوتایی گرفتی با دوره تناوب مداری ۵٫۷ روز
- دلتا شکارچی Aa1، یک ستاره منفرد
- دلتا شکارچی Aa2، یک ستاره منفرد
- دلتا شکارچی Ab، که به دور Aa با دوره تناوب ۱۵۲ سال میچرخد.
- دلتا شکارچی Aa، یک دوتایی گرفتی با دوره تناوب مداری ۵٫۷ روز
- دلتا شکارچی B، یک ستاره منفرد که از نظر فیزیکی با سامانه مرتبط نیست.
- دلتا شکارچی C، یک ستاره دوتایی با دوره تناوب ۳۰ روز که با نام HD 36485 نیز شناخته میشود.
- دلتا شکارچی Ca، یک ستاره منفرد
- دلتا شکارچی Cb، یک ستاره منفرد
نام «منطقه» ممکن است به عنوان نام پایه نیز استفاده شود، برای مثال «منطقه C» برای δ Ori C.
نامگذاری
Delta Orionis نامگذاری بایر این ستاره و 34 Orionis نامگذاری فلمستید آن است. نام «منطقه» از واژه عربی «منطقة» به معنای «کمربند» گرفته شده است. در سال ۲۰۱۶، اتحادیه بینالمللی اخترشناسی یک گروه کاری نام ستارهها (WGSN) را برای فهرستنویسی و استانداردسازی نامهای خاص ستارهها سازماندهی کرد. نخستین خبرنامه این گروه کاری در ژوئیه ۲۰۱۶ شامل جدولی از دو مجموعه اول نامهای تأیید شده بود که نام Mintaka نیز برای این ستاره در آن قرار داشت. این نام اکنون در کاتالوگ نام ستارههای IAU ثبت شده است.
تاریخچه رصدی
منطقه غربیترین ستاره از سه ستاره کمربند شکارچی است. این ستاره به راحتی با چشم غیرمسلح قابل مشاهده است، یکی از درخشانترین ستارگان آسمان به شمار میرود و از دوران باستان شناخته شده بوده است. ستارهشناسان باستان، منطقه را پیشبینیکننده خوشاقبالی میدانستند.
سه ستاره کمربند در بسیاری از فرهنگها با نامهای گوناگونی شناخته میشدند. اصطلاحات عربی شامل «النِجاد» (کمربند)، «النَسَق» (خط)، الالقات (دانههای طلایی یا آجیلها) و در عربی نوین «المیزان الحَق» (ترازوی دقیق) میشود. در اساطیر چینی، این سه ستاره به عنوان «تیرک ترازو» نیز شناخته میشدند.
در اخترشناسی چینی، «شِن سُو» (參宿) به معنای اخترک «سه ستاره»، به خوشهای اشاره دارد که شامل منطقه، نظام و نطاق است و بعدها ابطالجوزا (شبانشانه)، ناجذ (پیروزگر)، سیفالجبار (شمشیر شکارچی) و رجلالجبار (پای شکارچی) نیز به آن اضافه شدند. در نتیجه، نام چینی برای منطقه، «شِن سُو سان» (參宿三) به معنای «سومین ستاره از سه ستاره» است. این ستاره یکی از کاخهای غربی ببر سفید است.
بعدها در غرب، اندازهگیریهای سرعت شعاعی که توسط آنری-الکساندر دلاندر در سال ۱۹۰۰ در رصدخانه پاریس انجام شد، نشان داد که منطقه دارای سرعت شعاعی متغیری است و بنابراین یک دوتایی طیفی است. برآورد اولیه او برای دوره تناوب مداری (۱٫۹۲ روز) نادرست بود و در سال ۱۹۰۴، یوهانس فرانتس هارتمان با استفاده از صفحات عکاسی در رصدخانه پوتسدام نشان داد که دوره تناوب ۵٫۷ روز است. هارتمان همچنین متوجه شد که خط کلسیم K در طول موج ۳۹۳٫۴ نانومتر در طیف ستارهای، در جابجاییهای دورهای خطوط طیفی ناشی از حرکت مداری شرکت نمیکند و این نظریه را مطرح کرد که ابری حاوی کلسیم در راستای دید ما به سوی منطقه وجود دارد. این نخستین کشف محیط میانستارهای بود.
سامانه
دلتا شکارچی یک سامانه ستارهای چندگانه است. یک ستاره با قدر ظاهری ۷ در فاصله حدود ۵۲ ثانیه قوسی از ستاره اصلی با قدر ۲ قرار دارد و ستاره کمنورتری نیز میان آن دو دیده میشود. این سامانه در کاتالوگ ستارههای دوتایی واشنگتن با شناسه WDS 05320-0018 ثبت شده است که همدم قدر ۱۴ به عنوان مؤلفه B و ستاره قدر ۷ به عنوان مؤلفه C فهرست شدهاند.
مؤلفه اصلی خود یک سامانه سهتایی است: یک غول درخشان از رده O9.5 و یک ستاره رشته اصلی از رده B که هر ۵٫۷۳ روز به دور یکدیگر میچرخند و گرفتهای کمعمقی را به نمایش میگذارند که طی آن درخشندگی ستاره حدود ۰٫۲ قدر کاهش مییابد. یک زیرغول از رده B نیز در فاصله ۰٫۲۶ ثانیه قوسی از آنها تفکیک شده است. در گرفت اصلی، قدر ظاهری (کل سامانه) از ۲٫۲۳ به ۲٫۳۵ کاهش مییابد، در حالی که در گرفت ثانویه تنها به ۲٫۲۹ میرسد.
همدم قدر ۷، یعنی HD 36485، یک ستاره رشته اصلی از نوع B و از دسته ستارههای شگفتشیمیایی است که خود یک دوتایی طیفی با یک همدم کمنور از رده A در مداری ۳۰ روزه است. این ستاره طیفی غیرعادی با خطوط گسیلی هیدروژن-آلفا و خطوط جذبی بسیار قوی هلیوم دارد. میدان مغناطیسی قوی و سرعت چرخش بسیار پایینی دارد که باعث چینهبندی شیمیایی در جو آن شده و به فراوانیهای غیرعادی در طیف آن منجر میشود.
تصور میشود همدم قدر ۱۴، یعنی δ Orionis B، به زمین نزدیکتر از بقیه سامانه بوده و از نظر فیزیکی با آن مرتبط نیست.
فاصله
فاصله بهدستآمده از اختلاف منظر ماهواره هیپارکوس حدود ۲۱۲ پارسک است، در حالی که فواصل طیفسنجی، مقایسه با ستارههای مشابه و عضویت در خوشه، همگی مقداری بیش از دو برابر این عدد را نشان میدهند. این نوع اختلاف آشتیناپذیر منحصر به منطقه نیست و دلایل آن هنوز مشخص نشده است.
همنامها
کشتی USS Mintaka (AK-94) یک کشتی باری از کلاس Crater در نیروی دریایی ایالات متحده بود که به نام این ستاره نامگذاری شد.
منابع
- ↑ Hoffleit, Dorrit; Jaschek, Carlos (1991). The Bright star catalogue (5th Revised ed.). New Haven, Conn.: Yale University Observatory. Bibcode:1991bsc..book.....H.
- 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامtokovinin1997وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ Zacharias, N.; Finch, C. T.; Girard, T. M.; Henden, A.; Bartlett, J. L.; Monet, D. G.; Zacharias, M. I. (2012). "VizieR Online Data Catalog: UCAC4 Catalogue (Zacharias+, 2012)". VizieR On-line Data Catalog: I/322A. Bibcode:2012yCat.1322....0Z.
- ↑ Høg, E.; Fabricius, C.; Makarov, V. V.; Urban, S.; Corbin, T.; Wycoff, G.; Bastian, U.; Schwekendiek, P.; Wicenec, A. (2000). "The Tycho-2 catalogue of the 2.5 million brightest stars". Astronomy and Astrophysics. 355: L27. Bibcode:2000A&A...355L..27H. doi:10.1888/0333750888/2862.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Shenar, T.; Oskinova, L.; Hamann, W.-R.; Corcoran, M. F.; Moffat, A. F. J.; Pablo, H.; Richardson, N. D.; Waldron, W. L.; Huenemoerder, D. P.; Maíz Apellániz, J.; Nichols, J. S.; Todt, H.; Nazé, Y.; Hoffman, J. L.; Pollock, A. M. T.; Negueruela, I. (2015). "A Coordinated X-Ray and Optical Campaign of the Nearest Massive Eclipsing Binary, δ Orionis Aa. IV. A Multiwavelength, Non-LTE Spectroscopic Analysis". Astrophysical Journal. 809 (2): 135. arXiv:1503.03476. Bibcode:2015ApJ...809..135S. doi:10.1088/0004-637X/809/2/135. hdl:10045/59172. S2CID 14909574.
- 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامleone2010وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ Pourbaix, D.; Tokovinin, A. A.; Batten, A. H.; Fekel, F. C.; Hartkopf, W. I.; Levato, H.; Morrell, N. I.; Torres, G.; Udry, S. (2004). "SB9: The ninth catalogue of spectroscopic binary orbits". Astronomy and Astrophysics. 424 (2): 727–732. arXiv:astro-ph/0406573. Bibcode:2004A&A...424..727P. doi:10.1051/0004-6361:20041213. S2CID 119387088.
- 1 2 3 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامvan Leeuwen2007وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - 1 2 3 4 Harvin, James A.; Gies, Douglas R.; Bagnuolo, William G.; Penny, Laura R.; Thaller, Michelle L. (2002). "Tomographic Separation of Composite Spectra. VIII. The Physical Properties of the Massive Compact Binary in the Triple Star System HD 36486 (δ Orionis A)". Astrophysical Journal. 565 (2): 1216. arXiv:astro-ph/0110683. Bibcode:2002ApJ...565.1216H. doi:10.1086/324705. S2CID 118957476.
- 1 2 3 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامdr2bوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - 1 2 3 4 Zboril, M.; North, P.; Glagolevskij, Yu. V.; Betrix, F. (1997). "Properties of He-rich stars. I. Their evolutionary state and helium abundance". Astronomy and Astrophysics. 324: 949. Bibcode:1997A&A...324..949Z.
- ویکیپدیای انگلیسی