دنیل لادینسکی

دنیل لادینسکی
زادهٔ۱ ژانویهٔ ۱۹۴۸
ملیتایالات متحده آمریکا

دنیل لادینسکی (انگلیسی: Daniel Ladinsky؛ زادهٔ ۱ ژانویهٔ ۱۹۴۸) شاعر آمریکایی است. او چند مجموعه شعر منتشر کرده که به نام حافظ، شاعر پارسی‌گوی سدهٔ هشتم، عرضه شده‌اند؛ این سروده‌ها در پژوهش‌های دانشگاهی ترجمهٔ حافظ به شمار نمی‌آیند، چراکه لادینسکی زبان فارسی نمی‌داند.

جستارهای وابسته

کتاب‌های منتشرشده به نام حافظ

لادینسکی از دههٔ ۱۹۹۰ چند مجموعه شعر منتشر کرده که به نام حافظ عرضه شده‌اند؛ از جمله I Heard God Laughing (۱۹۹۶)، The Subject Tonight Is Love (۱۹۹۶)، The Gift: Poems by Hafiz the Great Sufi Master (پنگوئن، ۱۹۹۹) و A Year With Hafiz (۲۰۱۱). این کتاب‌ها در شمار پرفروش‌های شعر معنوی به انگلیسی درآمدند و به چند زبان دیگر نیز ترجمه شدند.[۱][۲] لادینسکی زبان فارسی نمی‌داند. او در مقدمهٔ The Gift می‌نویسد که حدود شش ماه پس از آغاز کار، خوابی دید که در آن حافظ را «چون خورشیدی بی‌پایان» می‌دید و او صدها سطر از شعرش را «به انگلیسی» برای وی خواند و از او خواست که این پیام را به «هنرمندان و جویندگان» برساند.[۳] کار او بر پایهٔ ترجمهٔ انگلیسی هنری ویلبرفورس کلارک از دیوان حافظ (۱۸۹۱) استوار است، نه بر متن فارسی.[۴]

نقد

در پژوهش‌های دانشگاهی، سروده‌های لادینسکی ترجمهٔ حافظ به شمار نمی‌آیند. کریستوفر شکل، استاد زبان‌های نوین جنوب آسیا در دانشکده مطالعات شرقی و آفریقایی، The Gift را «نه چندان یک نقل به معنا، بلکه نقیضه‌ای از سبک شگرف بزرگ‌ترین استاد شعر هنری فارسی» خوانده است.[۵] مرات نعمت‌نژاد، شاعر و مترجم، در نقدی بر همین کتاب نوشت که «هیچ شعری در این کتاب با متن فارسی مشخصی نسبت گفت‌وگویی ندارد» و آن را «فریب و بهره‌کشی بازاری از نام حافظ» خواند؛ او می‌گوید از لادینسکی خواسته است یک یا دو غزل مشخص حافظ را در کتاب نشان دهد و او نتوانسته است.[۶] امید صفی، استاد مطالعات خاورمیانه در دانشگاه دوک، در جستاری با نام «حافظ جعلی» نوشت که سروده‌های لادینسکی «هیچ پیوند زمینی با آنچه حافظ شیرازی گفته است ندارند» و «او از خود درمی‌آورد»؛ او این کار را «پاک‌کردن و استعمار معنوی» خواند. صفی در همان جستار می‌افزاید که خودِ شعرها را می‌پسندد: «من شعر لادینسکی را دوست دارم و آن‌ها بینش‌های عرفانی دارند… مشکل این است که حافظ شیراز چنین چیزی نگفته است.» او خوانندگان را به ترجمهٔ دیک دیویس راهنمایی می‌کند.[۷] آریا فانی نیز یادآور شده است که لادینسکی فارسی نمی‌داند و شعرهایش «شباهت کمی به آنچه حافظ سروده دارد یا هیچ شباهتی ندارد»، و فروش چنین مجموعه‌هایی به نام ترجمه را نشانهٔ نابرابری قدرت میان زبان و فرهنگ مبدأ و مقصد دانسته است.[۸] لادینسکی خود کارش را «تفسیر و بازسرایی» می‌خواند، نه ترجمهٔ لفظی یا دانشگاهی، و می‌گوید کوشیده به «روح زندهٔ» شعر حافظ وفادار بماند.[۹] در گفت‌وگویی نیز گفته است: «حافظ است یا دنی؟ نمی‌دانم. آیا واقعاً مهم است؟» منتقدانش این پاسخ را ناکافی دانسته‌اند، چراکه کتاب‌ها با نام حافظ به‌عنوان شاعر منتشر شده‌اند.[۱۰]

منابع

  1. ↑ Ladinsky, Daniel (1999). The Gift: Poems by Hafiz the Great Sufi Master (in English). New York: Penguin Compass. ISBN 978-0-14-019581-1.
  2. ↑ Safi, Omid (14 ژوئن 2020). "Fake Hafez: How a supreme Persian poet of love was erased". الجزیره (in English).
  3. ↑ Ladinsky, Daniel (1999). The Gift: Poems by Hafiz the Great Sufi Master (in English). New York: Penguin Compass. ISBN 978-0-14-019581-1.
  4. ↑ Safi, Omid (14 ژوئن 2020). "Fake Hafez: How a supreme Persian poet of love was erased". الجزیره (in English).
  5. ↑ Shackle, Christopher (2005). Lynne Long (ed.). Translation and Religion: Holy Untranslatable? (in English). Multilingual Matters. p. 26.
  6. ↑ Nemet-Nejat, Murat (1999). "The Gift: Poems by Hafiz the Great Sufi Master". The Poetry Project Newsletter (in English).
  7. ↑ Safi, Omid (14 ژوئن 2020). "Fake Hafez: How a supreme Persian poet of love was erased". الجزیره (in English).
  8. ↑ فانی، آریا. «Rewriting Hafez: Re-theorizing Untranslatability in Persian Poetry»، Ajam Media Collective، ۸ ژوئیه ۲۰۱۴.
  9. ↑ Ladinsky, Daniel (1999). The Gift: Poems by Hafiz the Great Sufi Master (in English). New York: Penguin Compass. ISBN 978-0-14-019581-1.
  10. ↑ بهاتاچارجی، ماناش فراق. «Faking Hafez: Daniel Ladinsky and the Art of Translation»، The Wire، ۲۹ ژوئن ۲۰۲۰.