دولت ترکستان شرقی در تبعید

دولت در تبعید جمهوری ترکستان شرقی شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى سۈرگۈندى ھۆكۈمىتى  (اویغوری) Sherqiy Türkistan Jumhuriyiti Sürgündi Hökümiti
پرچم Emblem
شعار: شەرقىي تۈركىستان ۋە ئۇنىڭ خەلقىگە ئەركىنلىك ۋە مۇستەقىللىقنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش "Restoring Independence for East Turkistan and its people"
سرود: قۇرتۇلۇش مارشى Qurtulush Yolida "On the Path to Salvation"الگو:Parabr
منطقه‌ای که دولت در تبعید ترکستان شرقی ادعای حاکمیت بر آن را دارد، ترکستان شرقی نام دارد.
وضعیت	دولت در تبعید
پایتخت و بزرگترین شهر	اورومچی (claimed)
Headquarters	Suite 500, 1325 G Street NW, Washington, D.C., United States
Official languages	Uyghur (de jure)
دین(ها)	Islam
نام(های) اهلیت	East Turkistani
نوع	دولت در تبعید
حکومت
• President	Mamtimin Ala
• Vice President	Sayragul Sauytbay
• Prime Minister	Abdulahat Nur
قوه مقننه	Parliament in Exile
بنیان‌گذاری	September 14, 2004
• claimed exile	December 22, 1949
وبگاه رسمی	east-turkistan.net

دولت در تبعید ترکستان شرقی  (به اختصار ETGE یا ETGIE  )، که رسماً دولت در تبعید جمهوری ترکستان شرقی  نامیده می‌شود ، یک سازمان سیاسی است که توسط اویغورها ، قزاق‌ها و دیگر مردم ترکستان شرقی ( سین کیانگ ) در سال 2004 تأسیس و دفتر مرکزی آن در حال حاضر در واشنگتن دی سی قرار دارد . ETGE ادعا می‌کند که تنها سازمان مشروع و یک دولت در تبعید پارلمانی است که نماینده ترکستان شرقی و مردم آن در صحنه بین‌المللی است.^[۱]

تشکیل ETGE در اتاق HC-6 ساختمان کنگره ایالات متحده اعلام شد ،  اگرچه سرزمین‌هایی که ادعا می‌کند متعلق به این گروه هستند توسط ایالات متحده به رسمیت شناخته نشده‌اند.  جمهوری خلق چین از زمان تأسیس دولت ترکستان شرقی در تبعید در سپتامبر 2004، به شدت با آن مخالف بوده است.^[۲]

ETGE توسط محققان به عنوان یک سازمان برجسته حاشیه‌ای اویغور توصیف شده است که از روش‌های رادیکال حمایت می‌کند و خواستار استقلال کامل با انگیزه‌های مذهبی و قومی است.  این سازمان در میان چندین گروه اویغور است که برخلاف سایر سازمان‌هایی که طرفدار خودمختاری و دموکراسی بیشتر هستند، خواستار استقلال کامل هستند.  این سازمان "برجسته‌ترین سازمان اویغور خارج از WUC " نامیده شده است.  در سال‌های بعد، ETGE به طور فعال در حمایت‌های بین‌المللی، از جمله رویدادهایی در کنگره ایالات متحده، پارلمان انگلستان، پارلمان ژاپن، پارلمان کانادا و حمایت اعضای پارلمان اروپا در مورد شکایت نسل‌کشی خود به دادگاه کیفری بین‌المللی، مشارکت داشته است."^[۳]

همچنین ببینید: درگیری سین کیانگ

سازمان‌های متعدد اویغور که نماینده جنبش اویغورهای در تبعید بودند، از دهه 1980 تا اوایل دهه 2000 در سراسر جهان تشکیل شدند، اما سازمان‌یافته و متحد نبودند.  در آوریل 2004، دو سازمان از این دست، کنگره ملی ترکستان شرقی و کنگره جوانان اویغور جهان، با هم ادغام شدند و کنگره جهانی اویغور (WUC) را تشکیل دادند.

یک اقلیت رادیکال طرفدار استقلال از کنگره ملی ترکستان شرقی از پیوستن به این ادغام خودداری کرد و در عوض، دولت ترکستان شرقی در تبعید را در سال 2004 در واشنگتن دی سی تأسیس کرد.  آنها در حاشیه سازمان‌های دیاسپورای اویغور (از جمله سازمان آزادی‌بخش ترکستان شرقی و جنبش اسلامی ترکستان شرقی ) شروع به کار کردند که از "اشکال رادیکال‌تر مبارزه ایدئولوژیک و مسلحانه" در مقابل روش‌های معتدل‌تر مورد استفاده کنگره جهانی اویغور برای تأثیرگذاری بر دولت چین حمایت می‌کند.  به طور خاص، دولت ترکستان شرقی در تبعید، خودمختاری مورد نظر کنگره جهانی اویغور را رد کرد و در عوض از استقلال حمایت کرد.

دولت ترکستان شرقی در تبعید رسماً در 14 سپتامبر 2004 در اتاق HC-6 ساختمان کنگره ایالات متحده در واشنگتن دی سی توسط اعضای جامعه جهانی ترکستان شرقی به رهبری انور یوسف تورانی اعلام شد .  احمد ایگامباردی، که پیش از این رئیس اولین کنگره ملی ترکستان شرقی بود که در سال 1992 در استانبول ترکیه تأسیس شد ، توسط نمایندگان حاضر به عنوان رئیس جمهور و تورانی به عنوان نخست وزیر انتخاب شدند.

دولت ترکستان شرقی در تبعید، تنها چهار ماه پس از تشکیل کنگره جهانی اویغور، ادعا کرد که «تنها ارگان جمهوری ترکستان شرقی» است و ادعای کنگره جهانی اویغور مبنی بر بالاترین سازمان نماینده اویغور را تهدید کرد و منجر به تنش‌های فوری بین این دو گروه شد.  دیلشات رشیت، یکی از بنیانگذاران و سخنگوی WUC، علناً به تشکیل ETGE اعتراض کرد و در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی چینی در آن زمان، نمایندگی آن را زیر سوال برد.  او بعداً در آوریل 2025 در سوئد به ظن جاسوسی برای چین دستگیر شد.  به دنبال اعتراضات WUC، برخی از هواداران آن نگرانی‌های خود را در مورد ETGE در تابلوی اعلانات انجمن آمریکایی اویغورها، که وابسته به کنگره جهانی اویغورها است، ابراز کردند. آنها بیانیه‌هایی نوشتند و انور یوسف تورانی را به عمل کردن تحت دستورالعمل‌های دولت چین، به ویژه در رابطه با استراتژی تفرقه‌افکنی در سازمان‌های مخالف، متهم کردند.»  خود تورانی بعداً در سال 2006 توسط پارلمان ETGE به دلیل نقض قانون اساسی آن استیضاح شد.

همچنین ببینید: جنبش استقلال ترکستان شرقی

دولت ترکستان شرقی در تبعید توسط محققان به عنوان یکی از چندین «گروه اویغور که از اشکال رادیکال مبارزه ایدئولوژیک و مسلحانه از جمله فعالیت‌های تروریستی حمایت می‌کنند» توصیف شده است.  محققان دولت ترکستان شرقی در تبعید را به عنوان یک سازمان برجسته اویغور در حاشیه جنبش استقلال ترکستان شرقی توصیف می‌کنند که در سیاست‌های غربی به حاشیه رانده شده است.

بسته به اینکه یک گوینده خاص چقدر منطقه نامگذاری شده را بزرگ تعریف می‌کند، «ترکستان شرقی» حداقل تا حدی توسط جمهوری خلق چین (PRC) به عنوان منطقه خودمختار سین کیانگ اویغور اداره شده است ، وضعیتی که ETGE آن را اشغال نظامی نامشروع می‌داند . موضع ETGE این است که «ترکستان شرقی و مردم آن سابقه طولانی استقلال دارند».  ETGE خود را «جدایی‌طلب» نمی‌داند زیرا آنها معتقدند که «شما نمی‌توانید از چیزی که به آن تعلق ندارید جدا شوید.»  موضع PRC این است که ادغام سین کیانگ در PRC در سال 1949 یک «آزادسازی مسالمت‌آمیز» بود و این منطقه «مدت‌هاست که بخشی از چین بوده است».

ETGE خود را به عنوان یک دولت تبعیدی پارلمانی منتخب دموکراتیک توصیف می‌کند که به دنبال پایان دادن به «اشغال و استعمار چین» در ترکستان شرقی است ، که با آنچه چین منطقه خودمختار اویغور سین کیانگ می‌نامد ، همپوشانی دارد و به دنبال «بازگرداندن استقلال ترکستان شرقی» است که به شکل یک جمهوری پارلمانی دموکراتیک با حمایت از آزادی‌های مدنی برای همه گروه‌های مردمی منطقه خواهد بود .  ETGE از زمان تأسیس خود در سال‌های 2004، 2006، 2008، 2009، 2011، 2013، 2015، 2019 و 2023، نه مجمع عمومی تشکیل داده است . ^{[ نیازمند منبع ]}