دولت سومالی‌لند (۱۹۶۰)

دولت سومالی‌لند Qaranka Soomaaliland  (سومالیایی) دولة صومالیلاند (عربی) Dawlat Ṣūmālīlānd سومالی‌لند
۱۹۶۰
پرچم
سرود: National anthem of Somaliland
Location of Somaliland
وضعیت	دولت مستقل
پایتخت	Hargeisa
زبان(های) رایج	سومالیایی انگلیسی
دین(ها)	اسلام سنی
نام(های) اهلیت	Somali
حکومت	Unitary parliamentary republic
• نخست وزیر	ابراهیم ایگال
قوه مقننه	مجلس ملی
تاریخ
• استقلال از بریتانیا	26 June ۱۹۶۰
• • اتحاد با سرزمین تحت قیمومیت سومالی‌لند برای تشکیل جمهوری سومالی	1 July ۱۹۶۰
مساحت
• کل	۱۷۶٬۱۲۰ کیلومتر مربع (۶۸٬۰۰۰ مایل مربع) (69th)
جمعیت
• برآورد سال ۱۹۶۰	650,000
واحد پول	شیلینگ آفریقای شرقی
پیشین پسین سومالی‌لند بریتانیا جمهوری سومالی
امروز بخشی از	Somalia Khatumo State Somaliland

سومالی‌لند، که رسماً دولت سومالی‌لند (به سومالیایی: Qaranka Soomaaliland) نامیده می‌شود، کشوری مستقل در قلمرو جمهوری سومالی‌لند امروزی بود که به صورت یکجانبه اعلام موجودیت کرد و خود را جانشین قانونی آن می‌داند. این کشور به مدت پنج روز بین ۲۶ ژوئن ۱۹۶۰ و ۱ ژوئیه ۱۹۶۰ در قلمرو سومالی‌لند بریتانیا وجود داشت، تا اینکه با قلمرو تحت قیمومیت سابق سومالی‌لند که تحت مدیریت ایتالیا بود، ادغام شد و جمهوری سومالی را تشکیل داد.^[۱]

در ابتدا دولت بریتانیا قصد داشت استقلال سومالی‌لندِ تحت‌الحمایه بریتانیا را به نفع انتقال تدریجی قدرت به تأخیر بیندازد. این ترتیب به سیاستمداران محلی اجازه می‌داد تا قبل از استقلال رسمی، تجربه سیاسی بیشتری در اداره این منطقه تحت‌الحمایه کسب کنند. با این حال، ناسیونالیسم پان‌سومالیایی قوی و پیروزی قاطع در انتخابات قبلی، آنها را تشویق کرد تا خواستار استقلال و اتحاد با قلمرو تحت قیمومیت سومالی‌لند تحت مدیریت ایتالیا شوند.

بریتانیا اعلام کرد که آماده است به سومالی‌لندِ تحت‌الحمایه بریتانیا در آن زمان استقلال اعطا کند، با این هدف که این سرزمین با سرزمین تحت‌الحمایه سومالی‌لند متحد شود. شورای قانونگذاری سومالی‌لند بریتانیا در آوریل ۱۹۶۰ قطعنامه‌ای را تصویب کرد که درخواست استقلال و اتحاد با سرزمین تحت‌الحمایه سومالی‌لند را داشت، که قرار بود در اول ژوئیه همان سال استقلال خود را به دست آورد. شوراهای قانونگذاری هر دو سرزمین پس از یک کنفرانس مشترک در موگادیشو با این پیشنهاد موافقت کردند.^[۲]

محمد حاجی ابراهیم ایگال، که پیش از این به عنوان عضو غیررسمی شورای اجرایی سابق تحت الحمایه بریتانیا در سومالی‌لند و رهبر امور دولتی در شورای قانونگذاری خدمت کرده بود، نخست‌وزیر سومالی‌لند شد.

در ۲۶ ژوئن ۱۹۶۰، منطقه تحت الحمایه سابق بریتانیا در سومالی‌لند، استقلال خود را با نام سومالی‌لند به دست آورد. روز بعد، در ۲۷ ژوئن ۱۹۶۰، مجلس قانونگذاری سومالی‌لند که به تازگی تشکیل شده بود، لایحه‌ای را تصویب کرد که رسماً اجازه اتحاد سومالی‌لند با قلمرو تحت قیمومیت سومالی‌لند را می‌داد، که در ۱ ژوئیه ۱۹۶۰ برای استقلال تعیین شده بود.

همچنین ترس از درگیری با مردم اتیوپی وجود داشت.

پس از اتحاد در ۱ ژوئیه ۱۹۶۰، دولتی توسط عبداللهی عیسی تشکیل شد که عبدالقادر محمد عدن به عنوان رئیس مجلس ملی سومالی، عدنان عبدالله عثمان دار به عنوان رئیس‌جمهور و عبدالرشید علی شرماکه به عنوان نخست‌وزیر، که بعداً رئیس‌جمهور شد (از ۱۹۶۷ تا ۱۹۶۹)، در آن حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه ۱۹۶۱، و از طریق یک همه‌پرسی عمومی، مردم سومالی قانون اساسی جدیدی را که برای اولین بار در سال ۱۹۶۰ تدوین شده بود، تصویب کردند. با این حال، این قانون اساسی در سومالی لند سابق به‌طور گسترده ناعادلانه تلقی می‌شد و بیش از ۶۰٪ از رأی دهندگان شمالی در همه‌پرسی با آن مخالف بودند. صرف نظر از این، این قانون به قانون تبدیل شد. نارضایتی گسترده در میان جمعیت شمال گسترش یافت، و افسران آموزش دیده توسط بریتانیا در دسامبر ۱۹۶۱ تلاش کردند تا شورشی را برای پایان دادن به اتحاد انجام دهند. قیام آنها شکست خورد و سومالی لند در دهه‌های بعدی همچنان توسط جنوب به حاشیه رانده شد.^[۳]

سومالی لند توسط چندین کشور به رسمیت شناخته شد که شامل بریتانیا، ایالات متحده، چین، مصر، اتیوپی، فرانسه، غنا، اسرائیل، لیبی و اتحاد جماهیر شوروی می‌شد.

ملکه الیزابت دوم به مناسبت روز استقلال، پیام زیر را برای مردم سومالی‌لند ارسال کرد:

«من، دولت و مردمم در بریتانیا، در این روز استقلال برای شما آرزوی موفقیت می‌کنیم. ارتباط بین مردم ما به حدود ۱۳۰ سال پیش و به ۶۰ سال مدیریت بریتانیا بر این منطقه تحت‌الحمایه برمی‌گردد. مشتاقانه منتظر دوستی پایدار و مداوم بین دو کشورمان هستم.»

وزیر امور خارجه ایالات متحده، کریستین هرتر، پیام تبریکی ارسال کرد و بریتانیا در ۲۶ ژوئن ۱۹۶۰ چندین توافق‌نامه دوجانبه با سومالی‌لند در هرگیسا امضا کرد