دولچه

دولچهٔ کازرون
مجسمهٔ دولچه که به عنوان یکی از نمادهای کازرون در میدانی در این شهر نصب شده است.

دولْچِه یا دَلْوْچِه ظرف مخصوص آب آشامیدنی است که از پوست دباغی‌شده یا مشک آب دوخته می‌شود. دولچه توسط دولچه‌دوز و به شکل مخروطی با نوک تنگ و سرپوش چوبی با انتهای پهن و گرد، با سه پایهٔ چوبی خراطی‌شده ساخته می‌شود.

شهر کازرون عمده‌تربن مرکز تولید دولچه به‌شمار می‌رود. دولچه آب را خنک و گوارا می‌کند. امروزه با وجود وسایلی چون یخچال، کلمن و آب‌سرد‌کن، دولچه کاربری خود را از دست داده و صرفاً به‌عنوان یکی از صنایع دستی تزئینی تولید می‌شود.

دولچه جزو صنایع دستی ملی به‌شمار می‌رود.

وجه تسمیه

واژهٔ دلو یک واژهٔ عربی و به معنی آوند آب‌کشی و ظرفی‌است که بیشتر از پوست و گاهی از فلز می‌سازند و با آن، آب از چاه می‌کشند. این لغت به‌طور مقلوب و به‌صورت دول و به‌همین معنی استفاده می‌شود. دولچه شکل مصغر همین واژه است که در کازرون رایج است.

چگونگی ساخت دولچه

در گذشته، دولچه را از مشک‌های کهنه و پاره می‌ساخته‌اند. برای تهیهٔ دولچه، مشک آب باید دست‌کم یک سال کار کرده باشد تا بتوان از آن دولچه درست کرد. سه‌پایهٔ چوبی خراطی‌شده نیز باید با ظرافتی خاص توسط استاد دولچه‌دوز به دولچه متصل شود. دهانهٔ بالایی دولچه، قطری بین ۴ تا ۶ سانتی‌متر دارد و قسمت پایینی آن، قطری بین ۲۵ تا ۳۰ سانتی‌متر و گاهاً بیشتر دارد که البته بسته به سفارش مشتری متفاوت است. سر و پایهٔ دولچه را نیز چوب‌تراشان درست می‌کردند و اغلب به‌طرز زیبایی رنگ‌آمیزی می‌شد. اطراف دولچه را با چرم‌ها و تسمه‌های رنگین و آیینه‌دوزی تزئین می‌کردند.

منابع