دیر رفات
دیر رفات
دیر رفات | |
|---|---|
روستا | |
| ریشه‌شناسی: از نام شخصی[۱] | |
  دیر رفات جای‌نمایی در قیمومت بریتانیا بر فلسطین | |
| مختصات: ۳۱°۴۶′۲۷″ شمالی ۳۴°۵۷′۳۱″ شرقی / ۳۱٫۷۷۴۱۷°شمالی ۳۴٫۹۵۸۶۱°شرقی | |
| شبکه فلسطین | ۱۴۶/۱۳۱ |
| واحد جغرافیایی‌سیاسی | قیمومت بریتانیا بر فلسطین |
| بخش | اورشلیم |
| تاریخ تخلیه جمعیت | ۱۸ ژوئیه ۱۹۴۸[۲] |
| جمعیت (۱۹۴۵) | |
| • کل | ۴۳۰[۳][۴] |
| علت تخلیه | حمله نظامی نیروهای یه‌شو |
| شهرک‌های کنونی | گیوات شمش[۵] |
دیر رفات (دیر رفات) روستایی عربی فلسطینی در بخش اورشلیم بود که در ۲۶ کیلومتری غرب اورشلیم قرار داشت. این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل توسط تیپ ۱۰ هارئیل تخلیه و ویران شد.
دیر رفات بر دامنه غربی تپه‌ای میان‌بلند واقع بود و همان‌گونه که بخش نخست نامش (دیر) نشان می‌دهد، در جوار صومعه بزرگی متعلق به کشیشگاه (پاتریارک) لاتین جای داشت. روستاهای دیر آبان، صرعه و البریج در همسایگی آن قرار داشتند. بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۴۳۰ نفر بود که ۳۳۰ تن مسلمان و ۱۰۰ تن مسیحی بودند. پس از تخلیه در سال ۱۹۴۸ و ویرانی روستا طی ماه‌های پسین، در سال ۱۹۵۴ شهرک «گیوات شمش» بر روی زمین‌های آن ساخته شد.
پیشینه
در سال ۱۸۸۳ گزارش بررسی فلسطین غربی از سوی صندوق اکتشاف فلسطین دیر رفات را آبادی کوچکی بر فراز پشته‌ای توصیف کرد که چشمه‌ای در سمت غربی آن جریان داشت.[۶]
دوره قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین شمار ساکنان دیر رفات ۲۱۸ نفر ثبت شد.[۷]
بر پایه آمار روستایی سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۴۳۰ نفر بود؛ ۳۳۰ مسلمان و ۱۰۰ مسیحی.[۳] مساحت کل زمین‌های روستا ۱۳٬۲۴۲ دونوم بود[۴] که از این میان ۲۱۶ دونوم زمین آبی یا باغ (شامل ۲۵ دونوم زیتون)، ۱۰٬۵۶۳ دونوم زمین زراعی غلات[۸] و ۱۰ دونوم زمین ساخته‌شده بود.[۹]
در روستا مسجدی به نام حاج حسن و سه خربه (ویرانه باستانی) وجود داشت که دربرگیرنده پایه‌های ساختمان‌های فروریخته، انگوربُرها، آب‌انبارهای کنده‌شده در سنگ، چاه‌ها، سنگ آسیا و گورها بودند.[۵]
روستا از سه چشمه آب تأمین می‌شد و در کنار آن صومعه بزرگ دیر رفات متعلق به کشیشگاه لاتین قرار داشت.[۱۰]
جنگ ۱۹۴۸
دیر رفات به همراه چهار روستای دیگر در ۱۷ تا ۱۸ ژوئیه ۱۹۴۸ در جریان مرحله دوم عملیات دنی به دست تیپ ۱۰ هارئیل افتاد. این روستاها از آوریل ۱۹۴۸ در خط مقدم قرار داشتند و بیشتر ساکنانشان پیش‌تر منطقه را ترک کرده بودند. بسیاری از کسانی که مانده بودند با نزدیک شدن ستون‌های نظامی و آغاز گلوله‌باران خمپاره‌ای گریختند و اندک افراد باقی‌مانده به زور اخراج شدند.[۱۱]
ویرانی روستا بلافاصله صورت نگرفت بلکه طی آتش‌بس دوم جنگ انجام شد. به گفته بنی موریس، ارتش اسرائیل در سه ماه آتش‌بس دوم (۱۹ ژوئیه تا اواسط اکتبر ۱۹۴۸) به‌تدریج روستاهای متروک منطقه را به بهانه‌های نظامی منفجر و تخریب کرد و دیر رفات از جمله آن‌ها بود.[۵]
وضعیت کنونی روستا
در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین توصیف شد: محوطه پوشیده از توده‌های بزرگ سنگ آوار و تراس‌های سنگی است؛ برخی تراس‌ها هنوز پابرجایند و برخی ویران شده و با آوار خانه‌ها درآمیخته‌اند. کاکتوس‌ها در لبه شمال‌غربی محوطه روییده‌اند. چند چادر متعلق به طایفه الصانع از بدویان نگب در آنجا برپاست که زمین را از صومعه (مالک زمین‌های روستا) اجاره کرده‌اند. صومعه در ۲ کیلومتری غرب محوطه قرار دارد و پیکره بزرگ حضرت مریم بر بالای نمای آن نصب است و بخش‌هایی از ساختمان با سفال قرمز پوشانده شده‌است. چشمه‌ای در لبه غربی روستا و گورستانی در جنوب آن با یک گور بزرگ برجسته دیده می‌شود و باغ زیتون بزرگی در غرب محوطه گسترده‌است.[۵]
شهرک‌سازی بر زمین‌های روستا
در سال ۱۹۵۴ شهرک «گیوات شمش» بر روی زمین‌های روستا و بلافاصله در غرب محل آن ساخته شد.[۱۲]
آوارگان
شمار آوارگان این روستا تا سال ۱۹۹۸ به نزدیک ۳۰۶۳ نفر رسیده بود.[۱۳] برخی از ساکنان پیشین دیر رفات در اردوگاه‌های دهیشه، عروب، بقعه و حطین در فلسطین و اردن زندگی می‌کنند.[۱۴]
منابع
- ↑ Palmer, 1881, p. 324
- ↑ Morris, 2004, p. xx, village #333. Also gives cause of depopulation.
- 1 2 Department of Statistics, 1945, p. 24
- 1 2 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 57
- 1 2 3 4 Khalidi, 1992, p. 287
- ↑ Conder، C.R.؛ Kitchener، H.H. (۱۸۸۳). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. ج. ۳. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. ۱۳.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine. ۱۹۳۲.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۱۰۲.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۱۵۲.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «قریة دیر رافات». معلومة مقدسیة. ۲۰۱۷-۰۲-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۴۳۶. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «نبذة تاریخیة عن دیر رفات». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «قریة دیر رافات». مشروع حق العودة للاجئین. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۰۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «مخیم الدهیشة». الموسوعة التفاعلیة للقضیة الفلسطینیة. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۰۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Dayr Rafat». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «دیر رفات». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «דיר ראפאת (כפר)». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Dayr Rafat». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اندونزیایی ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- دیر رفات در Palestine Remembered
- دیر رفات در ذاکرات
- نقشه بررسی فلسطین غربی، شماره ۱۷: ویکی‌انبار
- شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
- ولسوالی اورشلیم