دیسکمن

نشان‌وارهٔ دیسکمن که سونی تا سال ۲۰۰۰ از آن استفاده می‌کرد.
دیسکمن D-145 (۱۹۹۵)
CD Walkman D-E330 (۲۰۰۲) با نشان Walkman

دیسکمن (ژاپنی: ディスクマン هپبورن: Disukuman) نام تجاری‌ای بود که Sony برای پخش‌کننده‌های سی‌دی قابل‌حمل خود به کار می‌برد. نخستین دیسکمن، یعنی Sony D-50 یا D-5 (بسته به منطقه)، در سال ۱۹۸۴ عرضه شد. نام تجاری دیسکمن بعدها به CD Walkman[الف] تغییر یافت؛ ابتدا برای محصولات عرضه‌شده در ژاپن بین اکتبر ۱۹۹۷ و مارس ۱۹۹۸،[۱] و سپس از سال ۲۰۰۰ به‌طور کامل جایگزین شد. پخش‌کننده‌های Discman و CD Walkman در آغاز دههٔ ۲۰۱۰، همزمان با کاهش محبوبیت آن‌ها در میان عموم مردم، از رده خارج شدند.

پیشینه

پیش از توسعهٔ دیسک فشرده، نوارهای کاست شکل غالب ذخیره‌سازی صدا در صنعت نوپای صوتی قابل‌حمل بودند. در سال ۱۹۷۹، سونی Walkman را در ژاپن معرفی کرد.[۲] هنگامی که سونی به ظرفیت‌های تجاری دیسک فشرده پی برد، واکمن را برای بازار مصرف‌کنندگان عمومی ترویج کرد.

توسعهٔ اولیه

سونی طراحی پخش‌کنندهٔ سی‌دی CDP-101 را که در سال ۱۹۸۲ عرضه شده بود بهبود داد؛ مصرف انرژی و تعداد قطعات موردنیاز را کاهش داد و ابعاد آن را کوچک‌تر کرد. هزینهٔ تولید به حدود ۵۰٬۰۰۰ تا ۶۰٬۰۰۰ ین کاهش یافت؛ اقدامی که در قالب پروژه‌ای با نام «CD CD Project» انجام شد که مخفف «Compact Disc Cost Down Project» بود. تا اوت ۱۹۸۳، شرکت توانست پخش‌کننده‌ای تولید کند که تنها یک‌دهم اندازهٔ نمونهٔ اولیه بود و بدین ترتیب امکان ساخت یک پخش‌کنندهٔ سی‌دی قابل‌حمل فراهم شد.

هدف این بود که دستگاهی ساخته شود که اندازه‌ای معادل چهار جعبهٔ سی‌دی روی هم داشته باشد. برای نمایش ابعاد موردنظر، قطعه‌ای چوبی به عرض ۱۳٫۴ سانتی‌متر و ضخامت حدود ۴ سانتی‌متر به کارکنان نشان داده شد.

طرح نهایی فاقد منبع تغذیهٔ داخلی بود و در پشت دستگاه یک جک کواکسیال ۹ ولتی (با قطب مثبت در بیرون) قرار داشت. این طراحی امکان استفاده از آداپتور دیواری EBP-9LC، یک غلاف حمل حاوی شش باتری نوع C، یا باتری‌های قابل‌شارژ را فراهم می‌کرد. همچنین آداپتور AC مدل AC-D50 نیز عرضه شد که به پشت D-50/D-5 متصل می‌شد و امکان تغذیه از جریان متناوب ۱۱۰، ۱۲۰، ۲۲۰ یا ۲۴۰ ولت با فرکانس ۵۰ یا ۶۰ هرتز و توان ۹ وات را فراهم می‌کرد و خروجی جریان مستقیم تا ۵۰۰ میلی‌آمپر ارائه می‌داد. AC-D50 همچنین دارای خروجی صدای Line Level از طریق دو فیش RCA بود.[۳]

عرضه

دیسکمن Sony D-50/D-5

مدل D-50/D-5 در نوامبر ۱۹۸۴، دو سال پس از آغاز تولید انبوه دیسک‌های فشرده، عرضه شد. این دستگاه تقریباً تمامی قابلیت‌های CDP-101 را داشت، اما فاقد کنترل از راه دور و قابلیت تکرار (Repeat) موجود در مدل بزرگ‌تر بود. قیمت خرده‌فروشی آن ۴۹٬۸۰۰ ین بود[۴] (حدود ۳۵۰ دلار آمریکا در سال ۱۹۸۴)، یعنی تقریباً نصف قیمت CDP-101.

مدل D-50/D-5 توجه عمومی را به دیسک‌های فشرده جلب کرد و به افزایش محبوبیت آن‌ها انجامید؛ به‌طوری‌که طی حدود یک سال و نیم به محصولی سودآور تبدیل شد.

واحدهای اولیهٔ تولید D-50/D-5 از نام Discman استفاده نمی‌کردند و با عنوان «CD Compact Player» شناخته می‌شدند.[۴] بعدها به دلیل قابلیت حمل و شباهت آن به Walkman کاستی، نام تجاری Discman برای آن انتخاب شد. این نام تا سال ۲۰۰۰ برای پخش‌کننده‌های سی‌دی قابل‌حمل Sony به کار می‌رفت.

تأثیر

عرضهٔ D-50/D-5 علاقهٔ عمومی به دیسک فشرده را به‌عنوان یک قالب صوتی افزایش داد و صنعت صوتی را نیز تحت تأثیر قرار داد. بازار جدیدی برای پخش‌کننده‌های سی‌دی قابل‌حمل شکل گرفت و قیمت محصولات رقیب کاهش یافت. صنعت دیسک فشرده رشد سریعی را تجربه کرد و تعداد عناوین منتشرشده بر روی CD به شکل چشمگیری افزایش یافت.

گونه‌ها

الگو:Expand-section

ATRAC CD Walkman

ATRAC CD Walkman D-NE301 همراه با کنترل از راه دور (۲۰۰۴)

مدل‌های ATRAC CD Walkman علاوه بر سی‌دی‌های صوتی، از ATRAC CD نیز پشتیبانی می‌کردند. در این دیسک‌ها صدا با قالب ATRAC3 یا ATRAC3plus رمزگذاری می‌شد. بیشتر مدل‌ها همچنین قابلیت پخش MP3 را داشتند. مدل D-NE1 که در سال ۲۰۰۳ عرضه شد، یکی از نخستین نمونه‌ها بود.[۵]

Video CD Discman

پخش‌کنندهٔ قابل‌حمل Video CD مدل Sony D-V500 متعلق به سال ۱۹۹۶. این مدل نام Discman را بر خود ندارد.

Video CD Discman که بعدها با نام VCD Walkman شناخته شد، مجموعه‌ای از پخش‌کننده‌های قابل‌حمل ویدئو سی‌دی بود. این دستگاه‌ها علاوه بر پخش صدای ویدئو سی‌دی، دارای خروجی اضافی صوتی/تصویری ۳٫۵ میلی‌متری به RCA نیز بودند.[۶]

سایر مدل‌ها

  • Intelligent Discman مجموعه‌ای از پخش‌کننده‌های دیسکمن بود که از دیسک‌های قالب CD-i پشتیبانی می‌کردند.[۷]
  • CD-ROM Discman؛ سونی و پاناسونیک هر دو پخش‌کننده‌های سی‌دی قابل‌حملی با درگاه PCMCIA card عرضه کردند که می‌توانستند به‌عنوان درایو CD-ROM خارجی برای رایانه مورد استفاده قرار گیرند، هرچند سرعت آن‌ها کمتر از درایوهای نوری اختصاصی رایانه بود.[۸]
  • DVD Discman که بعدها با نام DVD Walkman شناخته شد، مجموعه‌ای از پخش‌کننده‌های قابل‌حمل DVD بود.

نگارخانه

Sony D-50/D-5

یادداشت‌ها

  1. ↑ CD ウォークマン (CD Wōkuman)

منابع

  1. ↑ "Sony Celebrates Walkman(R) 20th Anniversary". Sony. Retrieved April 23, 2021.
  2. ↑ "Sony Celebrates Walkman(R) 20th Anniversary". Sony. Retrieved April 23, 2021.
  3. ↑ "Sony AC-D50 service manual". Retrieved 3 February 2026.
  4. 1 2 Sony D-50 Brochure (PDF). November 1984. Retrieved April 23, 2021.
  5. ↑ "週刊 デバイス・バイキング".
  6. ↑ "Sony D-VJ85 Portable Video CD Player Manual". HiFi Engine. Retrieved April 23, 2021.
  7. ↑ "Sony Portable CD-i Player – The intelligent discman". Retrieved April 23, 2021.
  8. ↑ "Panasonic CD-ROM PCMCIA KXL-D720". Tietokone Museo (in Finnish). March 18, 2018. Retrieved January 27, 2022.