رابرت فیلمر

سر رابرت فیلمر
فیلمر، حدود سال ۱۶۵۰
زادهٔ	ح. ۱۵۸۸&#۱۶۰;(۱۵۸۸) ایست ساتن، کنت، انگلستان
درگذشت	۲۶ مهٔ ۱۶۵۳ (۶۵ سال)
محل تحصیل	کالج ترینیتی، کمبریج
دوره	فلسفه قرن هفدهم
حیطه	فلسفه غرب
علایق اصلی	فلسفه سیاسی
ایده‌های چشمگیر	حق الهی پادشاهان، خانواده به عنوان الگویی برای دولت

سِر رابرت فیلمر (به انگلیسی: sir robert filmer) (زاده ۱۵۸۸ – درگذشته ۲۶ مه ۱۶۵۳) نظریه‌پرداز سیاسی اهل انگلستان بود که در آثار خود به دفاع از حقوق الهی پادشاهان پرداخت.

شناخته‌شده‌ترین اثر او «پدرسالار» نام دارد که جان لاک در دو رساله در باب حکومت به نقد تفصیلی این اثر می‌پردازد. فیلمر خود از منتقدان توماس هابز و جان میلتون بود.^[۱] او پدرسالاری را تنها رابطهٔ قدرت مشروع در جهان می‌دانست که هم در سطح خانواده و هم در سطح حکومت به آن قائل بود و بر این باور بود که این سلسله مراتب قدرت خواسته خداوند است. او برای توجیه موضع خود بر داستان آدم و حوا که در کتاب مقدس آمده، تکیه می‌کند. کتاب پدرسالار توسط علی اردستانی در سال ۱۳۹۶ به فارسی برگردانده شده که توسط انتشارات نگاه معاصر به چاپ رسیده است.^[۲]

رابرت فیلمر معتقد بود که ادارهٔ خانواده توسط پدر، منشأ و الگوی واقعی همهٔ حکومت‌هاست. او می‌گفت که در ابتدا، خدا به آدم اقتدار بخشید؛ کسی که بر فرزندان خود و حتی بر زندگی و مرگ کنترل کامل داشت. این مقام و منزلت از آدم به نوح به ارث رسید. فیلمر این فرض را مطرح کرد که پدران خانواده، قدرت مطلقی را که بر خانواده‌های خود و خدمتکارانشان اعمال می‌کردند، از سام، حام و یافث به ارث بردند و از این پدران خانواده است که همهٔ پادشاهان و حاکمان (چه یک پادشاه واحد باشد و چه یک مجلس حاکم) اقتدار خود را که مطلق است و بر حق الهی مبتنی است، به دست می‌آورند.^[۳]

فیلمر معتقد بود که پادشاه کاملاً از هرگونه کنترل انسانی آزاد است. پادشاه نمی‌تواند به اعمال گذشتگان خود که مسئول آن‌ها نیست، ملزم باشد و حتی ملزم به اعمال خودش نیز نیست؛ چرا که غیرممکن است کسی برای خودش قانونی وضع کند. (قانون باید توسط دیگری بر شخصی که ملزم به رعایت آن است، وضع شود.)^[۳]

فیلمر در مورد قانون اساسی انگلیس اظهار می‌داشت که لردها فقط به پادشاه مشاوره می‌دهند و مجلس عوام فقط باید احکام پارلمان را اجرا و تصویب کند و این تنها پادشاه است که وضع‌کنندهٔ قوانین است و دیگران قدرت خود را صرفاً از ارادهٔ او می‌گیرند. فیلمر قضاوت یا عزل پادشاه توسط مردم را امری وحشتناک و نامعقول می‌دانست؛ زیرا معتقد بود که در این صورت، خود مردم قاضی دعاوی خود خواهند شد.^[۳]

فیلمر منتقد سرسخت دموکراسی بود. به نظر او، دموکراسی آتن باستان در واقع یک «نظام داد و ستد عادلانه» بود. او ادعا می‌کرد که آتنی‌های باستان هرگز عدالت واقعی را نمی‌شناختند، بلکه فقط به خواست توده مردم اهمیت می‌دادند. به گفتهٔ او، روم باستان تنها پس از تأسیس امپراتوری به‌طور عادلانه اداره می‌شد.

• فلسفه غرب
• ارتش‌سالاری

استدلال علیه جمهوری، نگاهی به کتاب «پدرسالار یا قدرت طبیعی پادشاهان» اثر رابرت فیلمر

نگاهی به رسالهٔ «پدرسالار» اثر سر رابرت فیلمر