رانو راراکو
رانو راراکو (رپا نویی: [ˈɾano ɾaˈɾaku]، اسپانیایی: [ˈrano raˈɾaku]) یک دهانهٔ آتشفشانی ساختهشده از خاکستر آتشفشانی فشرده، یا توف است که در دامنههای پایین تروکا در پارک ملی راپا نوی در جزیرهٔ ایستر در شیلی قرار دارد. این محل برای حدود ۵۰۰ سال تا اوایل سدهٔ هجدهم یک معدن سنگ بود و سنگ لازم برای حدود ۹۵٪ از تندیسهای تکسنگی شناختهشدهٔ جزیره (موآی) از همینجا تأمین شده است. رانو راراکو یک ثبت بصری از واژگان طراحی موآی و نوآوریهای فناورانه است که ۸۸۷ موآی در آن باقی ماندهاند. رانو راراکو بخشی از میراث جهانی پارک ملی راپا نوی است و نام یکی از هفت بخش این پارک نیز از آن گرفته شده است.
شرح
دیوارههای دهانهٔ رانو راراکو بلند و تند هستند، مگر در شمال و شمالباختری که کوتاهتر و شیبدارترند. درون دهانه یکی از سه دریاچهٔ دهانهای آب شیرین جزیره قرار دارد که با نیهای نگآتو یا تاتورا احاطه شده است. این گیاهان که زمانی نشانهای از ارتباط با آمریکای جنوبی پنداشته میشدند، اکنون معلوم شده که دستکم ۳۰٬۰۰۱ سال است در جزیره میرویند و مردم جزیره ایستر از آنها برای سقفهای حصیری و وسایل شناوری استفاده میکردند.
موآیهای ناتمام در معدن
تندیسهای ناتمام در معدن بهخاطر تعدادشان، دشواری دسترسی به برخیِ قرارگرفته در دیوارهٔ بیرونی دهانه، و اندازهٔ بزرگترینشان شگفتانگیز هستند؛ بلندترین آنها با ۲۱٫۶ متر ارتفاع (۷۱ پا)، تقریباً دو برابر بلندتر از هر موآیِ کاملشده و با وزنی حدود ۲۷۰ تن، چندین برابر سنگینتر از هر موآیِ منتقلشده است.
برخی از این موآیها پس از آنکه سنگتراشان در مادهٔ سنگی با دروننهشتهای بسیار سخت روبهرو شدند، رها شدهاند.
برخی دیگر ممکن است تندیسهایی باشند که هیچگاه قرار نبوده از تختهسنگی که در آن تراش خوردهاند جدا شوند.
موآیهای ایستاده در رانو راراکو
در بیرون معدن شماری از موآیها قرار دارند که برخی از آنها تا شانه در نخالههای معدن دفن شدهاند. این تندیسها از این جهت متمایزند که چشمانشان توخالی نشده، پوکائو ندارند و در جنگهای داخلی جزیره به زیر انداخته نشدهاند. به همین دلیل، برخی از مشهورترین تصاویر جزیره از همین تندیسها گرفته شده است.
نمای نزدیک موآی
موآی در ۱۸۸۰
موآی فرسوده
توکوتوری
توکوتوری یک موآی غیرمعمول است. ریش و حالت زانوزدهٔ آن، آن را از موآیهای استاندارد متمایز میکند.
حالت بدنیِ ویژهٔ این تندیس در جزیرهٔ ایستر شناختهشده است و «توکو توری» یا «توکو» نام دارد. این حالت توسط مردان و زنانی استفاده میشد که گروه کُرِ جشنوارههای «ریو» را تشکیل میدادند؛ حالتی که «توکو ریو» نامیده میشد. از ویژگیهای معمول این خوانندگان، کمی بهعقبخمشدنِ تنه، بالاگرفتن سر، و داشتن ریشنوکتیز بود؛ همگی در این تندیس نیز دیده میشود.[۱]
توکوتوری احتمالاً با آیین تانگاتا مانو مرتبط است و شاید یکی از آخرین موآیهایی باشد که ساخته شدهاند.[۲]
بهنظر میرسد این تندیس نمایانگر یک خوانندهٔ ریو است و پس از پایان دورهٔ ساختِ تندیسهای کلاسیک ساخته شده باشد.[۱]
جستارهای وابسته
منابع