رفع (نحو)
رَفع یکی از انواع اعراب در عربی است. به کلمهای که دارای اعراب رفع باشد، مرفوع میگویند.
مرفوعات عبارت اند از : فاعل، نایب فاعل، مبتدا وخبر [۱]
فاعل : اسمی که فعل تام معلوم و یا شبه فعل به آن نسبت داده میشود و همیشه فعل بر فاعل مقدم است. مانند قَد أَفْلحَ المومنون در اینجا ' أَفلَحَ ' فعل و 'المومنون' فاعل مي باشد [۲]
نايب فاعل : اسمی که فعل مجهول تام متصرف ویا شبه فعل به آن نسبت داده میشود و در کلام جانشین فاعل میگردد .فعل همیشه بر نایب فاعل مقدم است مانند ضُرِبَ زيدٌ در اینجا ' ضرب ' فعل مجهول 'زيدّ' نايب فاعل مي باشد
مبتدا : اسمي است كه چیزی به آن نسبت داده میشود و خالی از عوامل لفظی مي باشد مانند زيدٌ قائمٌ در اینجا 'زيد' مبتدا و 'قائم '[۳]خبر می باشد
خبر: چیزی است که به مبتدا نسبت داده میشود مانند زيدٌ يضرب ٌ در اینجا 'یضرب' خبر می باشد که به زيد نسبت داده شده است
علایم رفع
علامت اصلی رفع، ضَمِّه(ــُـ) است، ولی در موارد زیر «الف» و «واو» جانشین ضمه میشود.
- در اسم مثنی و ملحقات آن: «الف» جانشین ضمه میشود.
- در جمع مذکر سالم و ملحقات آن: «واو» جانشین ضمه میشود.
- در اسماء سته: «واو» جانشین ضمه میشود.[۴]