رنتیه

رنتیه
رنتیّة
Rantieh, Rantia, Rentie
روستای پیشین
ریشه‌شناسی: رنتیه، برگرفته از یک نام شخصی[۱]
نقشه دهه ۱۸۷۰
نقشه دهه ۱۹۴۰
نقشه معاصر
نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصر
مجموعه‌ای از نقشه‌های تاریخی از ناحیه پیرامون رنتیه (دکمه‌ها را بزنید)
مختصات: ۳۲°۲′۴۰″ شمالی ۳۴°۵۵′۱۷″ شرقی / ۳۲٫۰۴۴۴۴°شمالی ۳۴٫۹۲۱۳۹°شرقی / 32.04444; 34.92139
شبکه فلسطین۱۴۲/۱۶۱
واحد جغرافیای سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
زیربخشزیربخش یافا
تاریخ تخلیه جمعیت۱۰ ژوئیه ۱۹۴۸[۲]
مساحت
 • کل۴٬۳۸۹ دونوم (۴٫۳۸۹ کیلومتر مربع یا ۱٫۶۹۵ مایل مربع)
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۵۹۰[۴][۳]
علت تخلیهحمله نظامی نیروهای یه‌شو
سکونتگاه‌های کنونیمازور،[۵] نوفخ،[۵] رینتیا[۵][۶]

رنتیه (به عربی: رنتیّة) روستایی فلسطینی بود که در فاصلهٔ ۱۶ کیلومتری خاور یافا قرار داشت. این روستا نزد رومیان به نام رنتیا و نزد صلیبیون به نام رنتی شناخته می‌شد. در سال ۱۹۴۵ در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین جمعیت آن ۵۹۰ نفر بود.

ساکنان روستا پس از حملهٔ ۱۰ ژوئیه ۱۹۴۸ نیروهای اسرائیلی از تیپ هشتم زرهی پالماخ و گردان سوم پیادهٔ تیپ ۳ الکساندرونی در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل آواره شدند. از بیش از ۱۰۰ خانه‌ای که روستا را تشکیل می‌دادند تنها سه خانه بر جا مانده‌است. سکونتگاه‌های یهودی مازور، نوفخ و رینتیا بر زمین‌های پیشین رنتیه بنا شده‌اند.

ریشه‌شناسی

رَنطْیا نامی کهن است که کاملاً با واژهٔ یونانی Ῥαντία مطابقت دارد. این نام ظاهراً با نام رنطیس پیوند دارد که خود شکل یونانی‌شدهٔ یک نام عبری (Rmtym، در ترجمهٔ هفتادتنان Aρμαθαιμ) است.[۷]

در دوران صلیبی روستا با نام‌های Rentie, Rantia یا Rentia شناخته می‌شد.[۸][۹]

پیشینه

روستا بر فراز تپه‌ای کوتاه بر یک محوطهٔ باستانی جای داشت.[۱۰]

در سال ۱۱۲۲ میلادی ده‌یک روستا به بیمارستان کلیسای سنت جان در نابلس واگذار شد.[۱۱] در سال ۱۱۶۶ این ده‌یک به شوالیه‌های مهمان‌نواز واگذار شد.[۱۲] ساختمانی طاق‌دار در روستا به نام البوباریه به دورهٔ صلیبی تعلق داشت.[۸]

دوران عثمانی

رنتیه مانند سراسر فلسطین در سال ۱۵۱۷ به امپراتوری عثمانی پیوست.[۱۳] در سال ۱۵۵۷ درآمدهای روستا برای وقف تازه‌تأسیس خاصکی سلطان عمارت در بیت‌المقدس اختصاص یافت که خرم سلطان (روکسلانا) همسر سلیمان یکم آن را بنیاد نهاده بود.[۱۳] از نظر اداری روستا به ناحیهٔ رمله در لوای غزه تعلق داشت.[۱۴] در اواخر دههٔ ۱۵۵۰ آشوب‌های محلی درآمد روستا را نزدیک به ۴۰ درصد کاهش داد.[۱۵]

در سال ۱۵۹۶ رنتیه روستایی در ناحیهٔ رمله (لوای غزه) با جمعیت ۱۳۲ نفر بود. روستاییان مالیات محصولات کشاورزی شامل گندم، جو، میوه و کنجد و نیز بر دارایی‌هایی مانند بز و کندو می‌پرداختند.[۱۶] همهٔ ساکنان مسلمان بودند.[۱۶] کل درآمدها به مبلغ ۵٬۳۰۰ آقچه به یک وقف اختصاص می‌یافت.[۱۶]

در سال ۱۸۳۸ رنتیه به‌عنوان روستایی مسلمان‌نشین با نام Rentieh در ناحیهٔ اداری لُد ثبت شد.[۱۷] در سال ۱۸۵۶ نام روستا به صورت Renthieh در نقشهٔ کیپرت از فلسطین درج شد.[۱۸]

در سال ۱۸۷۰ پژوهشگر فرانسوی ویکتور گرن از روستا دیدن کرد و آن را نیمه‌ویران توصیف کرد.[۱۹] فهرست روستاهای عثمانی در همان دوره رنتیه را دارای ۳۳ خانه و ۱۱۶ نفر جمعیت (تنها مردان) گزارش کرد.[۲۰][۲۱]

در سال ۱۸۸۲ بررسی فلسطین غربی از سوی صندوق اکتشاف فلسطین رنتیه را روستایی کوچک با ساختمان‌هایی از خشت توصیف کرد که راه اصلی از کنار آن می‌گذشت.[۲۲]

دوران قیمومت بریتانیا

رنتیه ۱۹۴۱ با مقیاس ۱:۲۰٬۰۰۰
رنتیه ۱۹۴۵ با مقیاس ۱:۲۵۰٬۰۰۰

در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام دادند جمعیت رنتیه ۳۵۱ نفر و همگی مسلمان بودند.[۲۳] در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین جمعیت به ۴۱۱ نفر افزایش یافت که همچنان همگی مسلمان بودند و در ۱۰۵ خانه زندگی می‌کردند.[۲۴]

بر پایهٔ آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت به ۵۹۰ مسلمان رسیده بود[۴] و مساحت کل زمین‌ها ۴٬۳۸۹ دونوم بود.[۳] از این میان ۵۰۵ دونوم برای مرکبات و موز، ۹۹ دونوم برای باغ و زمین‌های آبی، ۳٬۵۱۸ دونوم برای غلات[۲۵] و ۱۳ دونوم به‌عنوان بافت ساخته‌شده طبقه‌بندی شده بود.[۲۶]

بر پایهٔ منابع عبری، در آغاز سال ۱۹۲۱ ساکنان پتح تیکوا از افزایش دزدی‌هایی شکایت داشتند که به ادعای آنان از رنتیه سرچشمه می‌گرفت. ساکنان رنتیه همراه با روستاییان دیگر در حملات ۱۹۲۱ به پتح تیکوا شرکت کردند، هرچند مختار روستا که محاکمه شد در دادگاه نظامی تبرئه شد.[۲۷]

در آغاز شورش بزرگ عربی (۱۹۳۶) باغ پرتقال متعلق به یهودیان در نزدیکی رنتیه از ریشه درآورده شد و ارتش بریتانیا بر روستا یورش برد و شماری از ساکنان را بازداشت کرد.[۲۷] در اکتبر ۱۹۳۸ مقامات بریتانیایی چهار خانه در روستا را ویران کردند.[۲۷]

۱۹۴۸ و پس از آن

بر پایهٔ گزارش بنی موریس دو حمله بر رنتیه صورت گرفت: نخست در ۲۸ آوریل ۱۹۴۸ در پی تلاش ایرگون برای پاکسازی پیرامون یافا و دوم پیش از سپیده‌دم ۱۰ ژوئیه ۱۹۴۸ به دست نیرویی از تیپ هشتم زرهی پالماخ و گردان سوم پیاده‌نظام تیپ ۳ الکساندرونی در چارچوب عملیات دنی.[۵][۲] نیروهای اسرائیلی در عمق زمین‌های عربی در جبههٔ میانی پیشروی کردند تا شهرهای رمله و لُد را محاصره کنند و این حمله به تصرف رنتیه و چندین روستای مجاور انجامید.[۵]

ساکنان روستا پیش از ورود ارتش اسرائیل گریخته بودند، هرچند برخی در دوران آتش‌بس نخست برای کار در مزارع بازمی‌گشتند.[۲۷] در سال ۱۹۴۹ سکونتگاه رینتیا بر ویرانه‌های روستا بنیان نهاده شد.[۶]

در سال ۱۹۹۲ بقایای روستا چنین توصیف شده‌اند: «سه خانهٔ متروک در میان علف‌های هرز، گیاهان بلند وحشی و آوار چندین خانهٔ دیگر، تنها چیزی است که از روستا بر جا مانده. دو خانه از سنگ و سومی از بتن ساخته شده‌اند. همه دارای درها و پنجره‌های مستطیلی هستند. دو خانه بام صاف دارند و سومی احتمالاً بام شیروانی داشته‌است.»[۵]

بازتاب در فرهنگ معاصر

در فیلم سریده: زنی از فلسطین ساختهٔ طهانی راشد شخصیت اصلی توضیح می‌دهد که دختر و پسر خود را به نام‌های رنتیا و آرام از روی نام روستاهای فلسطینی نامگذاری کرده تا یاد میهن را زنده نگه دارد.[۲۸][۲۹]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Palmer، E.H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. ۲۱۷.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. 1 2 Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. انتشارات دانشگاه کمبریج. ص. xviii. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. 1 2 3 Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۵۳.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. 1 2 Department of Statistics (۱۹۴۵). Village Statistics, April, ۱۹۴۵. Government of Palestine. ص. ۲۸.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. 1 2 3 4 5 6 Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. ص. ۲۵۲. شابک ۹۷۸-۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. 1 2 Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. انتشارات دانشگاه کمبریج. ص. xxii. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ Marom, Roy; Zadok, Ran (۲۰۲۳). «Early-Ottoman Palestinian Toponymy: A Linguistic Analysis of the (Micro-)Toponyms in Haseki Sultan's Endowment Deed (۱۵۵۲)». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ۱۳۹ (۲).{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  8. 1 2 Pringle، D. (۱۹۹۷). Secular buildings in the Crusader Kingdom of Jerusalem: an archaeological Gazetter. انتشارات دانشگاه کمبریج. ص. ۹۰. شابک ۹۷۸۰۵۲۱۴۶۰۱۰۱.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ Rey، E.G. (۱۸۸۳). Les colonies franques de Syrie aux XIIme et XIIIme siècles. A. Picard. ص. ۴۱۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ Dauphin، C. (۱۹۹۸). La Palestine byzantine, Peuplement et Populations. Archeopress. ص. ۸۲۱.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. ↑ Pringle، D. (۱۹۹۸). The Churches of the Crusader Kingdom of Jerusalem: Volume II L-Z. انتشارات دانشگاه کمبریج. ص. ۱۰۴. شابک ۰-۵۲۱-۳۹۰۳۷-۰.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. ↑ Pringle، D. (۱۹۹۷). Secular buildings in the Crusader Kingdom of Jerusalem. انتشارات دانشگاه کمبریج. ص. ۹۰.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  13. 1 2 Singer، A. (۲۰۰۲). Constructing Ottoman Beneficence: An Imperial Soup Kitchen in Jerusalem. State University of New York Press. ص. ۵۰. شابک ۹۷۸-۰-۷۹۱۴-۵۳۵۲-۰.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. ↑ Marom, Roy (۲۰۲۲). «Jindās: A History of Lydda's Rural Hinterland in the ۱۵th to the ۲۰th Centuries CE». Lod, Lydda, Diospolis. ۱: ۸.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. ↑ Singer، A. (۲۰۰۲). Constructing Ottoman Beneficence. State University of New York Press. ص. ۱۲۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  16. 1 2 3 Hütteroth، W. -D. (۱۹۷۷). Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late ۱۶th Century. Vorstand der Fränkischen Geographischen Gesellschaft. ص. ۱۵۵. شابک ۹۷۸-۳-۹۲۰۴۰۵-۴۱-۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  17. ↑ Robinson، E. (۱۸۴۱). Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea. ج. ۳. Crocker & Brewster. ص. ۱۲۱.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  18. ↑ «Map of Southern Palestine». Kiepert. ۱۸۵۶. دریافت‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  19. ↑ Guérin، V. (۱۸۷۵). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine. ج. ۲. ص. ۳۹۱–۳۹۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  20. ↑ Socin, A. (۱۸۷۹). «Alphabetisches Verzeichniss von Ortschaften des Paschalik Jerusalem». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ۲: ۱۵۹.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  21. ↑ Hartmann, M. (۱۸۸۳). «Die Ortschaftenliste des Liwa Jerusalem». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ۶: ۱۳۸.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  22. ↑ Conder، C.R. (۱۸۸۲). The Survey of Western Palestine. ج. ۲. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. ۲۵۳.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  23. ↑ Barron, J.B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine. ص. ۲۰.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  24. ↑ Mills, E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine. ص. ۱۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  25. ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۹۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  26. ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۱۴۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  27. 1 2 3 4 مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «רנתיה». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶.
  28. ↑ Elia, Nada (۲۰۰۶). «Soraida, A Woman of Palestine (review)». Journal of Middle East Women's Studies. ۲ (۳): ۱۲۵–۱۳۰.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  29. ↑ «Soraida: A Woman of Palestine». NFB.ca. دریافت‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون