رهنورد زریاب

محمداعظم رهنورد زریاب
در سال ۱۳۹۵
زادهٔ	مرداد ۱۳۲۳ کابل، افغانستان
درگذشت	۲۱ آذر ۱۳۹۹ (۷۶ سال) کابل، افغانستان
علت مرگ	ویروس کرونا سندرم حاد تنفسی ۲
ملیت	افغانستان
محل تحصیل	دانشگاه کابل، دانشگاه ویلز جنوبی
پیشه	نویسنده
سال‌های فعالیت	۱۳۴۲ تا ۱۳۹۹ هجری خورشیدی
شناخته‌شده برای	پژوهش در ادبیات و فرهنگ
آثار	رمان: گلنار و آیینه، چار گرد قلا گشتم، شورشی که آدمی‌زادگکان و جان‌ورکان برپا کردند، کاکه شش‌پر و دختر شاه پریان، درویش پنجم، سکه‌ای که سلیمان یافت داستان کوتاه: داستان‌ها (شش عنوان در دو مجلد) سایر: قلندرنامه، هذیان‌های دور غربت، چه‌ها که نوشتیم، آزادی گفتار و اندیشه، پایان کار سه روین‌تن و…
همسر	سپوژمی زریاب
فرزندان	نگین، شبنم زریاب و پرند

رَهنورد زریاب (زاده ۳ شهریور / سنبله در کابل – درگذشته ۲۱ آذر ۱۳۹۹ در کابل)^[۱] نویسنده‌ای معاصر در عرصهٔ داستان‌های کوتاه و یک روزنامه‌نگار اهل افغانستان بود.^[۲][۳]

محمداعظم رهنورد زریاب در ۳ سنبلهٔ سال ۱۳۲۳ در کابل چشم به جهان گشود. پدرش از غزنی و مادرش از شمال کشور افغانستان بود.^[۴] زریاب بعد از به پایان رساندن لیسه حبیبیه وارد دانشگاه کابل شد و رشته خبرنگاری را انتخاب کرد. مدتی پس از پایان تحصیل با استفاده از یک بورس تحصیلی به بریتانیا رفت و از دانشگاه ویلز جنوبی گواهی‌نامهٔ کارشناسی ارشد گرفت.^[۵]

رهنورد زریاب در اوایل دههٔ ۱۳۷۰ خورشیدی به فرانسه مهاجرت کرد و پس از سقوط طالبان به کابل بازگشت و برای مدتی به عنوان مشاور وزارت اطلاعات و فرهنگ کار کرد.^[۶] پس از آن کار خود را به عنوان ویراستار در تلویزیون طلوع به عنوان ویراستار ادامه داد.^[۱] او همچنین به عنوان رئیس انجمن نویسندگان افغانستان نیز کار کرده بود.^[۶]

در پاییز سال ۱۳۹۱ منوچهر فرادیس نویسنده افغانستانی، نشری را به نام محمداعظم رهنورد زریاب تأسیس کرد. اکنون این نشر، از ناشران صاحب‌نام و مهم افغانستان در حوزه پارسی زبان حساب می‌شود که آثار ادبی پارسی زبان و جهان را منتشر کرده است.

رهنورد زریاب از نظر شمار نوشته‌ها پرکارترین نویسنده افغانستان در چند دههٔ اخیر بود و به سبک‌های گوناگون می‌نوشت.^[۱]

زریاب که در هفته‌های پایانی عمرش به کرونا مبتلا شده بود؛ در ۲۱ آذر ۱۳۹۹ (۱۱ نوامبر ۲۰۲۰) در بیمارستان ۴۰۰ بستر (تخت) کابل درگذشت.^[۷]

رهنورد زریاب مقالاتی نیز درباه دربارهٔ صادق هدایت و بزرگ علوی نوشته است.^[۱]

همسر او سپوژمی زریاب، نویسنده‌ای نامدار در افغانستان است. این زوج، سه فرزند دارند.^[۱]

رهنورد زریاب پس از خدمت سربازی به این وظایف اشتغال داشت:

• خبرنگار در هفته‌نامه ژوندون؛
• مدیر عمومی خبرنگاران روزنامه اصلاح ـ انیس؛
• مدیر مسئول فصلنامهٔ ARYANA (Afghanistan Republic) که به زبان انگلیسی چاپ می‌شد.
• مدیر عمومی دفتر «معرفی افغانستان» (Publicity for Afghanistan؛
• مسئول بخش هنر در وزارت اطلاعات و فرهنگ؛
• آمر دفتر فرهنگ مردم؛
• دبیر روزنامهٔ The Kabul New Times؛
• دبیر بخش داستان‌نویسی اتحادیهٔ نویسندگان؛
• رئیس اتحادیهٔ نویسندگان افغانستان از ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۰؛
• مشاور وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان در دوران حامد کرزی که از این پست استعفا کرد.

از رهنورد زریاب این کتاب‌ها به چاپ رسیده‌اند:

• داستان‌ها (مجموعهٔ شش جلدی داستان‌های کوتاه):
• شهر طلسم شده
• مردی که سایه‌اش ترکش کرد
• دزد اسپ
• و باران می‌بارید
• سگ و تفنگ
• مارهای زیر درختان سنجد
• پیراهن‌ها (ترجمه چند داستان از چند نویسنده جهان)
• حاشیه‌ها (مجموعه مقاله‌های پژوهشی)
• گنگ خوابدیده (مجموعه مقاله‌های پژوهشی)
• پایان کار سه رویین‌تن (مجموعهٔ مقاله‌های پژوهشی)
• زیبای زیر خاک خفته (گزیده داستان‌های کوتاه)
• گلنار و آیینه (رمان) نشر زریاب
• چه‌ها که نوشتیم (مقاله‌های پژوهشی و یادواره‌ها)
• دور قمر (بین سال‌های ۱۳۷۳ و ۱۳۷۵ در شماره‌های مسلسل «وفا» در پیشاور به چاپ رسیده است)
• … و شیخ گفت (داستایت‌ها) نشر زریاب^[۸]
• چار گرد قلا گشتم (رمان) نشر زریاب
• شورشی که آدمی زاده‌گکان و جان‌ورکان برپا کردند (رمان) نشر زریاب
• قلندرنامه
• کاکه شش پر و دختر شاه پریان (رمان)
• درویش پنجم (رمان) نشر زریاب
• سکه‌ای که سلیمان یافت (رمان) نشر زریاب
• آزای اندیشه و گفتار (مجموعه مقاله‌های پژوهشی)
• هذیان‌های دور غربت (طنزها)

• سیب و ارستاطالیس
• رازهای دایه پیر
• و سرانجام آقای سحرخیز بیدار می‌شود
• زن بدخشانی
• رهنورد زریاب فیلمنامهٔ فیلم «اختر مسخره» را نیز نوشته است.

• «رهنورد زریاب». فردا (farda.org). دریافت‌شده در ۱ مارس ۲۰۱۱.
• روان‌فرهادی. «افغانستان: ادبیات (AFGHANISTAN xii. Literature)». دانشنامهٔ ایرانیکا. دریافت‌شده در ۱ مارس ۲۰۱۱.