روبرت شونتکه

روبرت شونتکه
شونتکه در ۲۰۱۸
زادهٔ۱۵ فوریهٔ ۱۹۶۸ ‏(۵۸ سال)
اشتوتگارت، آلمان غربی
پیشه‌ها
  • کارگردان
  • فیلم‌نامه‌نویس
سال‌های فعالیت۱۹۹۳–اکنون

روبرت شونتکه (آلمانی: Robert Schwentke؛ زادهٔ ۱۵ فوریهٔ ۱۹۶۸) کارگردان، و فیلم‌نامه‌نویس آلمانی است. او از سال ۱۹۹۳ تا کنون مشغول فعالیت بوده‌است. او بیشتر برای کارگردانی فیلم‌های نقشهٔ پرواز (۲۰۰۵)، همسر مسافر زمان (۲۰۰۹)، قرمز (۲۰۱۰)، مجموعهٔ واگرا: شورشی (۲۰۱۵)، مجموعهٔ واگرا: هم‌پیمان (۲۰۱۶) و چشمان مار (۲۰۲۱) شناخته می‌شود.

زندگی و فعالیت حرفه‌ای

روبرت شونتکه در ۱۵ فوریهٔ ۱۹۶۸ در اشتوتگارت، واقع در جنوب غربی آلمان، متولد شد و از همان دوران کودکی به سینما عشق می‌ورزید. او در دوران کودکی و نوجوانی چندین فیلم ۸ و ۱۶ میلی‌متری ساخت. یکی از این آثار، فیلمی ۹۰ دقیقه‌ای و ۸ میلی‌متری بود که در سال ۱۹۸۵ در «انجمن هنری وورتمبرگ اشتوتگارت» (Württembergische Kunstverein Stuttgart) و در قالب نمایشگاه «شوک و آفرینش» (Shock and Creation) به نمایش درآمد. شونتکه پیش از آنکه تصمیم به تغییر رشته و محل تحصیل خود بگیرد، به مدت چهار ترم در دانشگاه «ابرهارد-کارلس» توبینگن در آلمان به تحصیل در رشته‌های فلسفه و ادبیات تطبیقی ​​پرداخت. او سپس برای تحصیل در رشته تولید فیلم راهی «کلمبیا کالج هالیوود» شد و با درجه ممتاز، مدرک کارشناسی هنرهای زیبا را دریافت کرد. او در دوران تحصیل در ایالات متحده، فیلم کوتاهی با عنوان «بهشت!» (Heaven!) را در سال ۱۹۹۲ با بازی «هانس یانیکه» ساخت. داستان این فیلم درباره بازی موش و گربه‌ای میان دو مرد طماع بر سر غنایم حاصل از یک سرقت است. شوونتکه سپس در «موسسه فیلم آمریکا» در لس‌آنجلس به تحصیل در رشته کارگردانی پرداخت و به عنوان یکی از دانشجویان ورودی سال ۱۹۹۳، موفق به دریافت مدرک کارشناسی ارشد هنرهای زیبا شد. شوونتکه برای تأمین هزینه‌های تحصیل خود در آمریکا، برای تلویزیون آلمان مطلب می‌نوشت و فیلمنامه چندین قسمت از مجموعه تلویزیونی «تاتورت» (Tatort) را به رشته تحریر درآورد. نخستین اثر او در این مجموعه با نام «بیلدراشتورم» (Bildersturm) در سال ۱۹۹۹ نامزد دریافت جایزهٔ «گریمه» (Grimme Award) — که معادل آلمانی جایزه امی است — شد. دومین قسمتِ ساخته‌شده توسط او برای این مجموعه با نام «سه میمون» (Drei Affen)، در آلمان ۱۰٫۳۷ میلیون بیننده و سهم مخاطب ۳۱٫۰۶ درصدی را به خود اختصاص داد و به یکی از پربیننده‌ترین قسمت‌های این مجموعه در دهه‌های اخیر بدل شد. شوونتکه پس از پایان تحصیلاتش در ایالات متحده، به آلمان بازگشت. او بعدها توضیح داد: «همیشه می‌خواستم با دانش و تجربه‌ای که آنجا کسب کرده بودم بازگردم و فیلم‌هایی اروپایی بسازم.» نخستین فیلم بلند و مهم او، «تاتو» (Tattoo)، داستان دو مأمور پلیس را روایت می‌کند که در پیِ یک قاتل زنجیره‌ای بی‌رحم هستند؛ قاتلی که شیفته‌ی به دست آوردن خالکوبی‌های ارزشمندِ یک هنرمند فقید ژاپنی است. یک سال بعد، او کمدی-تراژدیِ نیمه‌زندگینامه‌ایِ «جواهرات خانوادگی» (Eierdiebe) را کارگردانی کرد؛ فیلمی درباره‌ی مردی که تحت درمان سرطان بیضه قرار دارد؛ بیماری‌ای که خودِ کارگردان نیز در سال ۱۹۹۵ به آن مبتلا شده و از آن جان سالم به در برده بود.

فیلم دلهره‌آور او با عنوان «تاتو» (Tattoo) در رویدادهای صنفی و جشنواره بین‌المللی فیلم لس‌آنجلس (AFI FEST) به نمایش درآمد و توجه استودیوی دیزنی را به خود جلب کرد. شونتکه برای کارگردانی فیلم دلهره‌آور «نقشه پرواز» (Flightplan) استخدام شد؛ فیلمی که به موفقیت تجاری بزرگی در ایالات متحده دست یافت، در آخر هفته افتتاحیه ۲۴.۶ میلیون دلار فروش کرد و به مدت دو هفته در صدر جدول فروش گیشه آمریکا باقی ماند. داستان این فیلم با بازی جودی فاستر، درباره مادری است که فرزندش در جریان یک پرواز بر فراز اقیانوس اطلس از برلین به نیویورک، به‌طور مرموزی ناپدید می‌شود. در سال ۲۰۰۷، قرار بود او فیلم دلهره‌آور «قطار فراری» (Runaway Train) را کارگردانی کند؛ فیلمی درباره یک کارگر راه‌آهن که تلاش می‌کند جلوی فاجعه‌ای را بگیرد و مانع از آن شود که قطاری بدون سرنشین و حامل گازهای سمی، شهری را ویران کند. با این حال، این پروژه بعدها در سال ۲۰۱۰ توسط تونی اسکات و با عنوان «توقف‌ناپذیر» (Unstoppable) ساخته شد. شوئنکه همچنین کارگردانی فیلم «خداحافظی عمیق و آبی» (The Deep Blue Goodbye) را مد نظر داشت؛ فیلمی برگرفته از رمان جان دی. مک‌دونالد درباره یک رابین‌هود مدرن که برای خدماتش مبالغ هنگفتی مطالبه می‌کند. او در نهایت از هر دو پروژه انصراف داد تا فیلم «همسر مسافر زمان» (The Time Traveler's Wife) محصول سال ۲۰۰۹ را کارگردانی کند؛ فیلمی که بر اساس رمانی پرفروش ساخته شد و اریک بانا و ریچل مک‌آدامز در آن ایفای نقش می‌کردند. در همان سال، شونتکه قسمت آزمایشی (پایلوت) سریال «به من دروغ بگو» (Lie to Me) محصول شبکه فاکس را کارگردانی کرد. در سال ۲۰۰۸، شرکت «سامیت اینترتینمنت» (Summit Entertainment) حق ساخت فیلمی سینمایی بر اساس «قرمز» (Red) — رمان گرافیکی دلهره‌آوری از وارن الیس (نویسنده) و کالی همر (طراح) که در سال ۲۰۰۳ منتشر شده بود — را خریداری کرد. شونتکه فیلم «قرمز» را بر اساس فیلمنامه‌ای از اریک و جان هوبر (نویسندگان فیلم «وایت‌اوت» یا Whiteout) کارگردانی کرد و تهیه‌کنندگی این اقتباس سینمایی بر عهده لورنزو دی بوناونتورا و مارک واهرادیان (از تهیه‌کنندگان فیلم «تبدیل‌شوندگان» یا Transformers) بود. فیلم‌برداری اصلی در ژانویهٔ ۲۰۱۰ در تورنتو و لوئیزیانا با حضور ستارگانی همچون بروس ویلیس و مورگان فریمن آغاز شد. این اثر که ترکیبی پرستاره از ژانرهای اکشن و کمدی بود، به موفقیتی در گیشه دست یافت و نامزد دریافت جایزه گلدن گلوب در رشته بهترین فیلم سینمایی (کمدی یا موزیکال) شد. شوئنکه کارگردانی فیلم جنایی، اکشن و کمدی «آر.آی.پی.دی» (R.I.P.D.) را بر عهده داشت؛ فیلمی که بر اساس کتاب کمیک «اداره استراحت ابدی» (Rest in Peace Department) اثر پیتر ام. لنکو ساخته شده بود. در این فیلم، رایان رینولدز در نقش نیک واکر و جف بریجز در نقش رویسفوس پالسیفر به ایفای نقش پرداختند. فیلم «آر.آی.پی.دی» در ۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۳ توسط شرکت یونیورسال پیکچرز در ایالات متحده اکران شد. اگرچه این کمدی پلیسی با مضمون ماوراءالطبیعه نقدهای منفی دریافت کرد و در گیشه ناامیدکننده ظاهر شد، اما بعدها به اثری کالت (محبوب نزد گروهی خاص از هواداران) تبدیل شد و در پلتفرم‌های استریم به موفقیت دست یافت؛ به‌طوری که در سال ۲۰۲۳ در صدر فهرست ۱۰ فیلم برتر نتفلیکس قرار گرفت. در سال ۲۰۱۵، شونتکه فیلم «مجموعه واگرا: شورشی» (The Divergent Series: Insurgent) را کارگردانی کرد که دنباله‌ای بر فیلم «واگرا» (Divergent) بود و در ۲۰ مارس ۲۰۱۵ اکران شد. او همچنین کارگردانی بخش اول فیلم «هم‌پیمان» (Allegiant) —که پایان‌بندی دو‌قسمتی این مجموعه محسوب می‌شد— را بر اساس فیلمنامه‌ای از نوآ اوپنهایم بر عهده گرفت.

در سال ۲۰۱۶، شونتکه فیلم «کاپیتان» (Der Hauptmann) را با بازی ماکس هوباخر در لهستان و آلمان جلوی دوربین برد. این درام جنگی که لحنی به‌شدت تلخ و کمدی سیاه دارد و بر اساس ماجرای واقعیِ فریب‌کاریِ ویلی هرولد، سرباز ارتش آلمان (ورماخت)، ساخته شده است، نخستین بار در جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو (TIFF) به نمایش درآمد و تحسین منتقدان را برانگیخت. این فیلم سپس در سپتامبر ۲۰۱۷ در جشنواره فیلم سن‌سباستین اکران شد و در مارس ۲۰۱۸ در آلمان به نمایش عمومی درآمد. «کاپیتان» جوایز متعددی، از جمله جایزه فیپرشی (FIPRESCI) در جشنواره بین‌المللی فیلم ویلنیوس را از آن خود کرد و در پنج بخش از جوایز فیلم آلمان در سال ۲۰۱۸ نامزد دریافت جایزه شد. شوئنکه در سال ۲۰۱۹ به هالیوود بازگشت تا کارگردانی فیلمی مشتق‌شده (اسپین‌آف) از مجموعه «جی.آی. جو» (G.I. Joe) با محوریت شخصیت «اسنیک آیز» (Snake Eyes) را بر عهده بگیرد؛ پروژه‌ای که به او فرصت داد تا علاقه خود به سینمای ژاپن را در اثرش بازتاب دهد. فیلم‌برداری این اثر در توکیو، اوساکا و بریتیش کلمبیا انجام شد. اکران این فیلم با بازی هنری گلدینگ که در ابتدا برای اکتبر ۲۰۲۰ برنامه‌ریزی شده بود، به دلیل همه‌گیری کووید-۱۹ به سال ۲۰۲۱ موکول شد. شوئنکه از همان آغاز فعالیت حرفه‌ای خود، آگاهانه در ژانرهای گوناگونی کار کرده است. رویکرد متمایز او در ایجاد تعادل میان سینمای جریان اصلی هالیوود و فیلم‌های مؤلف‌محور، در سال ۲۰۲۱ نیز ادامه یافت؛ زمانی که او فیلم «سنکا - درباره پیدایش زمین‌لرزه‌ها» (Seneca - Oder: Über die Geburt von Erdbeben) را در صحرای مراکش ساخت. جان مالکوویچ در این فیلم نقش سنکا، فیلسوف رومی، را ایفا می‌کند که توسط شاگرد سابقش، امپراتور نرون، مجبور به خودکشی می‌شود. این فیلم که هجویه‌ای گزنده درباره ناتوانی نخبگان در ایستادگی در برابر استبداد است، نخستین بار در ۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳ در جشنواره بین‌المللی فیلم برلین (برلیناله) به نمایش درآمد و تحسین منتقدان را برانگیخت. روزنامه «فرانکفورتر آلگماینه» (FAZ) می‌نویسد: «"سنکا" نه به عنوان یک پیش‌درآمد یا هشدار، بلکه به عنوان یکی از موفق‌ترین نمونه‌های سبک "های‌کمپ" (high camp) پس از آثار آلخاندرو خودورووسکی یا ورنر هرتسوک در تاریخ سینما ثبت خواهد شد. [...] در اینجا، عشق همان قدرت سینماست؛ سینمایی که اسطوره را تمام‌وکمال در آغوش می‌کشد و به مثابه والاترین شکل فرهنگ عامه‌پسند (پاپ) قد علم می‌کند؛ آن هم فراتر از آن واژگان پرطمطراقی که شوئنکه با مهارتی شگرف، آن‌ها را به بیابان تبعید می‌کند.» اصطلاح «های‌کمپ» در اینجا به سبک و حس‌وحالی زیبایی‌شناختی اشاره دارد که در آن، یک اثر به دلیل بدسلیقگی و ارزش طنزآمیز (و کنایه‌آمیزش) جذاب تلقی می‌شود. جوهرهٔ «کمپ»، عشق به امور غیرطبیعی است: عشق به تصنع و اغراق.

فیلم‌های شوئنکه اغلب به کاوش در تجربیات افراطی و شخصیت‌هایی در موقعیت‌های استثنایی می‌پردازند. سریال او با عنوان «هلیگولند ۵۱۳» (Helgoland 513) که در سال ۲۰۲۳ به‌طور اختصاصی برای شبکه «اسکای آلمان» (Sky Germany) تولید شد، داستان آخرین بازماندگان یک آخرالزمان را روایت می‌کند. او در تمامی قسمت‌های این مجموعه، مسئولیت‌های مدیر اجرایی پروژه (شوررانر)، سرپرست نویسندگان، تهیه‌کننده اجرایی و کارگردان را بر عهده داشت. فیلم‌برداری این اثر در برلین، هامبورگ و جزایر «زیلت» (Sylt) و «آمروم» (Amrum) در دریای شمال انجام شد. نخستین قسمت این سریال در ۱۵ مارس ۲۰۲۴ از شبکه‌های «اسکای» و «ناو» پخش شد. بلافاصله پس از آن، شوئنکه کار بر روی فیلم اکشن-هیجانی «کنترل» را آغاز کرد که فیلم‌نامه آن را نیز خود نوشته است. این فیلم که بر اساس پادکستی به نام «شیپ‌ورم» اثر زک ایکرز و اسکیپ برونکی ساخته شده، داستان پزشکی را روایت می‌کند که با شنیدن صدایی مرموز در سرش از خواب بیدار می‌شود؛ صدایی که او را مجبور به اطاعت از دستوراتش می‌کند. در این فیلم که انتظار می‌رود در سال ۲۰۲۵ اکران شود، جیمز مک‌آووی در کنار جولیان مور، نیک محمد و جنا کولمن به ایفای نقش پرداخته‌اند.

فیلم‌شناسی

همچنین ببینید

منابع

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Robert Schwentke». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۵.
  • «Robert_Schwentke». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ اوت ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۵.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.