رودولف توپفر

رودولف توپفر
Black-and-white drawing of a middle-aged man, facing down left.
زادهٔ۳۱ ژانویهٔ ۱۷۹۹
ژنو، لمان، جمهوری نخست فرانسه (امروزه در سوئیس)
درگذشت۸ ژوئن ۱۸۴۶ (۴۷ سال)
ژنو، کنفدراسیون سوئیسِ بازسازی‌شده
ملیتسوئیسی
پیشه(ها)آموزگار، نویسنده، نقاش، کارتونیست، کاریکاتوریست، طراح
شناخته‌شده
برای
نخستین کارتونیست

رودولف توپفر (فرانسوی: Rodolphe Töpffer؛ فرانسوی: [ʁɔdɔlf tœpfɛʁ]؛ ۳۱ ژانویهٔ ۱۷۹۹۸ ژوئن ۱۸۴۶) آموزگار، نویسنده، نقاش، کارتونیست، کاریکاتوریست و طراح اهل سوئیس بود. او بیش از همه به‌خاطر کتاب‌های مصورش («ادبیات گرافیکی»)[۱] شناخته می‌شود که احتمالاً از نخستین کمیک‌های اروپایی به‌شمار می‌آیند. از او به‌عنوان پدر داستان مصور یاد می‌شود[۲] و لقب «نخستین کارتونیست در تاریخ» نیز به او نسبت داده شده است.[۳]

توپفر که در پاریس تحصیل کرده بود، به‌عنوان معلم در یک مدرسهٔ شبانه‌روزی کار می‌کرد،[۴] و دانش‌آموزان را با کاریکاتورهایش سرگرم می‌ساخت. او در سال ۱۸۳۷ داستان آقای ویو بوآ را منتشر کرد (که در سال ۱۸۴۲ در ایالات متحده با عنوان ماجراهای ابدایا اُلدباک منتشر شد).[۵] هر صفحهٔ این کتاب شامل یک تا شش قاب کارتونیِ دارای زیرنویس بود، بسیار شبیه به کمیک‌های امروزی. توپفر چندین کتاب دیگر از این نوع منتشر کرد و همچنین مقالات نظری دربارهٔ این قالب نوشت.

زندگی‌نامه

توپفر در روز دوازدهمِ پلویوز از سال هفتمِ تقویم جمهوری فرانسه، در ساعت ده پس از ظهر،[۶] یعنی در ۳۱ ژانویهٔ ۱۷۹۹، در ژنو، لِمان، جمهوری نخست فرانسه به دنیا آمد. پدرش، ولفگانگ-آدام توپفر، نقاش و گاه کاریکاتوریست بود.[۷] پدربزرگ او، گئورگ-کریستوف، خیاطی ماهر، از فرانکونی آمده بود و در ژنو کارخانه‌ای برای تولید جوراب داشت.[۸] توپفر در سال‌های ۱۸۱۹ تا ۱۸۲۰ در پاریس تحصیل کرد، سپس به ژنو بازگشت و معلم مدرسه شد. او تا سال ۱۸۲۳ مدرسهٔ شبانه‌روزیِ مخصوص پسرانِ خود را تأسیس کرد. در سال ۱۸۳۲، به‌عنوان استاد ادبیات در دانشگاه ژنو منصوب شد.[۹]

توپفر، که در حرفهٔ خود نسبتاً موفق بود، شهرتش را از فعالیت‌هایی به دست آورد که در اوقات فراغت دنبال می‌کرد. او مناظر محلی را به شیوه‌ای نقاشی می‌کرد که تحت‌تأثیر رمانتیسم معاصر دانسته می‌شود. داستان‌های کوتاه می‌نوشت و با کشیدن کاریکاتور دانش‌آموزانش را سرگرم می‌کرد. او این کاریکاتورها را در قالب کتاب گرد آورد؛ نخستینِ آن‌ها، داستان آقای ویو بوآ، تا سال ۱۸۲۷ تکمیل شد، اما تا ۱۸۳۷ منتشر نشد. این کتاب ۳۰ صفحه داشت که هر صفحه شامل یک تا شش قابِ دارای زیرنویس بود. این اثر در سال ۱۸۴۲ در ایالات متحده ترجمه و با عنوان ماجراهای ابدایا اُلدباک دوباره منتشر شد. داستان‌ها به روش اتوگرافی تکثیر می‌شدند؛ گونه‌ای از چاپ سنگی که به او اجازه می‌داد با قلم روی کاغذی که به‌طور ویژه آماده شده بود طراحی کند. این فرایند امکان خطوطی آزادتر را فراهم می‌کرد و در مقایسه با روش رایج‌ترِ حکاکی، سریع‌تر و رهاتر بود.

توپفر در کتاب خود با عنوان تأملات و گفته‌های کوتاهِ یک نقاش اهل ژنو (۱۸۴۸)، که پس از مرگش منتشر شد، دو فصل دربارهٔ هنر کودک و خلاقیت کودک نوشت. او نوشت که کودکان اغلب خلاقیتی بیش از هنرمندان آموزش‌دیده از خود نشان می‌دهند، هنرمندانی که خلاقیتشان غالباً تحت‌الشعاع مهارت فنی‌شان قرار می‌گیرد.[۱۰]

منابع

  1. M. Keith Booker (ed.), Comics through Time: A History of Icons, Idols, and Ideas, Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2014, p. 395.
  2. "Father of the Comic Strip: Rodolphe Töpffer". www.upress.state.ms.us (به انگلیسی). Retrieved 2017-08-05.
  3. "Rodolphe Töpffer". lambiek.net (به انگلیسی). Retrieved 2017-08-05.
  4. "Father of the Comic Strip: Rodolphe Töpffer". www.upress.state.ms.us (به انگلیسی). Retrieved 2017-06-30.
  5. "Rodolphe Töpffer". lambiek.net (به انگلیسی). Retrieved 2017-06-30.
  6. State Archives of Geneva, E.C. Genève naissance 2, Images 61-62.
  7. Kunzle 2007, p. xiii.
  8. Wolfgang-Adam Töpffer, in the Historical Dictionary of Switzerland.
  9. Coolidge 1911.
  10. Wilson 2004, p. 305.