روستای اسبچین

روستای اسبچین یک روستای کهن، پرجمعیت و آباد در غرب استان مازندران است. این روستا در فاصلهٔ ۵ کیلومتری شرق شهرستان تازه استقلال یافتهٔ عباس‌آباد و در چهار کیلومتری غرب سلمانشهر (متل قو) واقع شده است. از شمال به دریاچهٔ خزر محدود می‌شود و از شرق با روستاهای مهاجرنشین تازه‌آباد، سلامت‌سرا و بکل (Bokol) همجوار است.

از غرب، این روستا با روستای کرکاس و از جنوب با روستاهای طالش‌خیل و خشکلا مرز مشترک دارد. اسبچین بخشی از دهستان تاریخی لنگا است که خود قدمتی طولانی دارد. لازم به ذکر است که در گذشته، به دلیل موقعیت مرزی بین گیلان و مازندران، این روستا از اهمیت نظامی خاصی برخوردار بوده است.

دربارهٔ این‌که چرا این روستا «اسبچین» نام گرفته است، گمانه‌زنی‌های گوناگونی وجود دارد. بررسی هر یک از این دیدگاه‌ها ما را به نتیجه‌ای مشترک می‌رساند و آن این است که روستای اسبچین منطقه‌ای کهن با پیشینه‌ای تاریخی و اصالتی دیرینه است. ممکن است خوانش نام این روستا به‌صورت‌های «اسبجین»، «اِسپجین»، «اِسبچین» و دیگر گونه‌ها باشد که هر یک معنای متفاوتی در خود دارند.^[۱]

نام «اسبچین» مترادف با «اسفچین» دانسته شده که یکی از آبادی‌های استان زنجان است. سید احمد کسروی در توضیح وجه‌تسمیهٔ آبادی‌های ایران دربارهٔ این واژه می‌نویسد: «اگر این نام را با الف مکسوره بخوانیم، جزء نخست آن، یعنی "اِسپِه"، در فارسی باستان به معنای "سگ" است و البته این با واژهٔ "اِسپه" محلی که کوتاه‌شدهٔ "اِسپید" است، تفاوت دارد.»

باید یادآور شد که در زبان مادری، نام سگ «سپاکا» بوده که در گذر زمان به «سوک» و سپس به «سگ» تبدیل شده است. واژه‌های «گین»، «جین» و «چین» پسوند مکان بوده و مفهوم «جایگاه» را دارند. همچنین در ادامه آمده است: «اسبچین با الف مکسوره به‌معنای جایگاه سگ یا آبادی سگ است؛ و این نیز عجیب نیست، زیرا چنان‌که از اوستا برمی‌آید، این جانور از دوران‌های کهن نزد آریاییان معروف بوده و آن خواری که امروزه نزد مسلمانان دارد، در میان آریایی‌ها وجود نداشته است.»^[۲]

پیرامون جمعیت روستای اسبچین نیز باید گفت که بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۵۵، جمعیت این روستا برابر با ۸۴۸ نفر بوده است. در آن زمان، فعالیت اقتصادی اغلب ساکنان روستا، مشابه سایر مناطق روستایی، مبتنی بر کشاورزی و دامپروری بود.

حدود ۱۰۵ هکتار زمین کشاورزی آبی در اختیار ساکنان بوده که معیشت حدود ۱۷۸ خانوار با جمعیت ۸۴۸ نفر را تأمین می‌کرد. با این حال، اسبچین نسبت به سایر مناطق روستایی استان وضعیت متفاوتی داشت؛ زیرا علاوه بر نرخ بالای رشد طبیعی و نکاحی، هجوم جمعیت مهاجر، گردشگران و توریست‌ها به این روستا، موجب افزایش قابل توجه جمعیت شده بود.

بر اساس آمار، جمعیت روستا بین دهه‌های ۱۳۴۵–۱۳۵۵ و ۱۳۵۵–۱۳۶۵ به ترتیب با نرخ رشد ۵/۴ و ۲۷/۴ درصد افزایش یافته است و هم‌اکنون نیز رشد سالانه آن بیش از ۵ درصد است. با توجه به روند عمومی کاهش نرخ رشد در سایر مناطق روستایی کشور و گرایش به شهرنشینی، روستای اسبچین با ویژگی‌های خاص خود همواره رشد جمعیت مثبت داشته است.^[۳]

• آبسکون

1. ↑ تحریریه پست ملک (۲۰۲۳-۰۲-۱۵). «بررسی تاریخچه روستای اسبچین». وبلاگ پست ملک.
2. ↑ یوسفی‌نیا، علی‌اصغر (۱۳۸۱). فرهنگ نام‌ها و نام‌آوران مازندران. انتشارات تنکابن. ص. ۳۴. شابک ۹۷۸۹۶۴۹۱۷۶۷۶۵.
3. ↑ خواجوی اسبچین، نظرعلی (۱۳۹۶). محمود رضا رجایی، ویراستار. اسبچین دیار برجای مانده. نوین پویا. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۷۷۴۳-۶۸-۳.