روکن‌فیگور

نمونه‌ای مشهور از موتیف روکن‌فیگور: سرگردان بر فراز دریای مه اثر کاسپار داوید فریدریش، ۱۸۱۸

روکن‌فیگور (به آلمانی: Rückenfigur) که به معنای «شخصیت پشت به ما» است، یک تکنیک ترکیبی در نقاشی، هنرهای نگاشتاری، عکاسی و فیلم است. در این تکنیک، شخصی از پشت در پیش‌زمینهٔ تصویر دیده می‌شود که به منظره‌ای پیش رو نگاه می‌کند و این وسیله‌ای است که بیننده می‌تواند با شخصیت تصویر همذات‌پنداری کند و سپس فضای منتقل‌شده را بازسازی کند. این تکنیک معمولاً با نقاشی‌های رمانتیسم آلمانی و به‌ویژه نقاش منظره کاسپار داوید فریدریش مرتبط است.[۱] در پژوهش‌های تاریخ هنر، در مورد اینکه آیا روکن‌فیگور واقعاً دعوت به همذات‌پنداری است یا بیشتر مشاهده‌ای درجه دوم را تشویق می‌کند، بحث وجود دارد.[۲]

پیش از فریدریش، چنین شخصیت‌هایی معمولاً موضوع اصلی اثر نبودند. گریه بر مسیح جوتو (قرن چهاردهم) نمونه‌ای اولیه از شخصیت‌هایی است که به جای مواجهه با بیننده، پشت کرده‌اند.[۳] روکن‌فیگور ممکن است همچنین به شکل عناصر پرکنندهٔ صحنه ظاهر شود.

استانداردهای هنری سنتی بر این باورند که اگر افراد در صحنه حضور دارند، باید رو به بیننده یا در حالت نیم‌رخ باشند. استثناهایی وجود دارد اما معمولاً برای شخصیت‌های فرعی در صحنه‌های شلوغ است. اگرچه فریدریش نخستین هنرمندی نبود که از روکن‌فیگور استفاده کرد، اما او این نوع شخصیت‌های پشت به بیننده را بسیار بیشتر و مداوم‌تر از دیگر هنرمندان به کار برد.[۴] استفادهٔ فریدریش از روکن‌فیگور معمولاً به این معنی در نظر گرفته می‌شود که بیننده را به «داخل» نقاشی دعوت می‌کند و او را تشویق می‌کند که دیدگاه شخصیت مرموزی را در نظر بگیرد که چهره‌اش دیده نمی‌شود. سرگردان بر فراز دریای مه به دلیل اهمیت موضوعش شاید مشهورترین روکن‌فیگور در هنر باشد.[۴]

نگارخانه

منابع

  1. Koerner, Joseph Leo, Caspar David Friedrich and the Subject of Landscape, 2nd edition, ریکیشن بوکز، 2009, شابک ۹۷۸۱۸۶۱۸۹۷۵۰۳
  2. Grave, Johannes (2017). Caspar David Friedrich (به انگلیسی) (2nd ed.). London and New York: Prestel. pp. 203–222. ISBN 978-3-7913-8357-6.
  3. Kunibert Bering, Rolf Niehoff (2015),Visual Proficiency: A Perspective on Art Education. Athena-Verlag. شابک ۹۷۸۳۸۹۸۹۶۷۷۴۷
  4. 1 2 Koerner, Joseph Leo (1995) [1990]. Caspar David Friedrich and the Subject of Landscape. New Haven: Yale University Press. p. 162–163; 179–194; 242-244. ISBN 0-300-06547-7.
  5. Koerner, 278–79