ریدمان‌سازی

«زوال پلتفرمی» یا بُنجُل‌سازی محصول (به انگلیسی: Enshittification) که با نام‌های «افتضاح‌سازی» (Crapification) و «فرسایش پلتفرم» (Platform decay) نیز شناخته می‌شود، الگویی است که در آن کیفیت محصولات و خدمات دوسویهٔ اینترنتی به‌تدریج کاهش می‌یابد. در آغاز، ارائه‌دهندگان برای جذب کاربران، خدماتی با کیفیت بالا عرضه می‌کنند؛ سپس برای جلب رضایت مشتریان تجاری (مانند آگهی‌دهندگان) از کیفیت خدمات برای کاربران می‌کاهند؛ و در نهایت، هم خدمات به کاربران و هم به مشتریان تجاری را پایین می‌آورند تا سود سهام‌داران را به حداکثر برسانند.

کوری دکترو، نویسنده، در نوامبر ۲۰۲۲، این نوواژه را ابداع کرد،[۱] هر چند که او نخستین کسی نبود که این مفهوم را توصیف و نام‌گذاری کرده بود.[۲][۳] انجمن گویش آمریکایی آن را به عنوان واژهٔ سال ۲۰۲۳ و واژه‌نامهٔ Macquarie آن را برای سال ۲۰۲۴ برگزیدند.

پانویس

  1. Gault, Matthew (November 26, 2024). "'Enshittification' Is Officially the Biggest Word of the Year". Gizmodo (به انگلیسی). Retrieved December 7, 2024.
  2. Smith, Yves (November 18, 2018). "Boeing, Crapification, and the Lion Air Crash". Naked Capitalism.
  3. Tkacick, Maureen (September 18, 2019). "Crash Course". The New Republic.