زاکسن-گوتا
دوک‌نشین زاکسن-گوتا | |||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ۱۶۴۰–۱۶۸۰ | |||||||||||||||||||||
 نشان ملی
| |||||||||||||||||||||
 تورینگن، نمایش قلمرو متحد زاکسن-گوتا و زاکسن-آلتنبورگ از ۱۶۷۲، پیش از آنکه دوباره در ۱۶۸۰ تقسیم شود. | |||||||||||||||||||||
| وضعیت | ایالت وابسته | ||||||||||||||||||||
| پایتخت | گوتا | ||||||||||||||||||||
| حکومت | شاهزاده‌نشین | ||||||||||||||||||||
| دوره تاریخی | دوران مدرن نخستین | ||||||||||||||||||||
| ۱۶۴۰ | |||||||||||||||||||||
• تصاحب نیمی از زاکسن-آیزناخ | ۱۶۴۴ | ||||||||||||||||||||
| ۱۶۷۲ | |||||||||||||||||||||
• تقسیم به هفت پاره | ۱۶۸۰ | ||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| امروز بخشی از | آلمان | ||||||||||||||||||||
دوک‌نشین زاکسن-گوتا (به آلمانی: Herzogtum Sachsen-Gotha) یکی از مهم‌ترین و پیشروترین ایالت‌های ارنستین در تورینگن بود که علی‌رغم عمر کوتاه چهل‌ساله‌اش، سنگ‌بنای یکی از مدرن‌ترین حکومت‌های زمان خود را بنا نهاد. این دوک‌نشین تحت حاکمیت «ارنست پارسا»، به الگویی برای حکمرانی خردمندانه در سراسر آلمان تبدیل شد[۱].
واقعه هیجان‌انگیز: ارنست پارسا و آموزش اجباری
در حالی که بقیه اروپا درگیر جنگ و فقر بود، دوک ارنست یکم (معروف به ارنست پارسا) دست به انقلابی بزرگ زد. او در سال ۱۶۴۲، برای نخستین بار در تاریخ، قانون «آموزش اجباری» را برای کودکان (دختر و پسر) در زاکسن-گوتا وضع کرد. شایعه شده بود که در قلمرو او، حتی دهقانان هم سواد خواندن و نوشتن داشتند و از بسیاری از اشراف سایر نقاط اروپا باسوادتر بودند. این موضوع باعث شد گوتا به یکی از باسوادترین مناطق جهان در سده هفدهم تبدیل شود که ریشه در روحیه مذهبی و اصلاح‌طلبانه دوک داشت[۲].
شکوه معماری: کاخ فریدن‌اشتاین، دژی برای صلح
بزرگ‌ترین میراث فیزیکی این دوک‌نشین، کاخ عظیم فریدن‌اشتاین (Friedenstein) است که نامش به معنای «سنگِ صلح» است. ارنست پس از فجایع جنگ سی‌ساله، این کاخ را به عنوان نمادی از پایان جنگ بنا کرد. این عمارت بزرگ‌ترین کاخ باروک زودرس در آلمان است که به طرز عجیبی در طول تمام جنگ‌های بعدی (حتی جنگ جهانی دوم) سالم ماند. نکته هیجان‌انگیز این کاخ، تئاتر «اکهوف» در داخل آن است که قدیمی‌ترین تئاتر باروک جهان با ماشین‌آلات چوبی اصلی است که هنوز هم کار می‌کنند[۳].
تقسیم بزرگ: یک ایالت و هفت پسر
مرگ ارنست پارسا در سال ۱۶۷۵ میلادی، به یکی از پیچیده‌ترین تقسیمات میراثی در تاریخ آلمان منجر شد. او هفت پسر داشت و طبق وصیتش، قلمرو وسیع او باید میان همه آن‌ها تقسیم می‌شد. این اتفاق در سال ۱۶۸۰ رخ داد و زاکسن-گوتا به هفت دوک‌نشین کوچک‌تر (مانند ماینینگن، کوبورگ، آیزنبرگ و...) تجزیه شد. این واقعه هیجان‌انگیز سیاسی باعث شد که منطقه تورینگن به مدت دو سده به صورت مجموعه‌ای از ایالت‌های مینیاتوری اداره شود که هر کدام به دنبال رقابت فرهنگی با دیگری بودند[۴].
کانون دانش و ستاره‌شناسی
زاکسن-گوتا از همان ابتدا کانون علم بود. به دلیل سواد بالای عمومی، این شهر به مرکزی برای چاپ کتاب و بعدها ستاره‌شناسی تبدیل شد. رصدخانه مشهور گوتا که بعدها ساخته شد، ریشه در سنت‌های علمی دارد که ارنست پارسا بنا نهاده بود. حتی نقشه غول‌پیکر جهان که در کتابخانه کاخ نگهداری می‌شود، نشان‌دهنده دیدگاه جهانی و کنجکاوی علمی حکام این ایالت کوچک است که مرزهای دانش را جابه‌جا می‌کردند[۵].
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ Mertens, Dieter. The Rise of Saxe-Gotha, Oxford University Press, 2005, ISBN 978-0199273105, p. 98.
- ↑ Wand, Helge. Ernest the Pious: A Model Sovereign, Böhlau Verlag, 2014, ISBN 978-3412222659, p. 112.
- ↑ Stievermann, Dieter. The Baroque Legacy of Gotha, Kohlhammer Verlag, 2006, ISBN 978-3170183636, p. 156.
- ↑ Rauch, James. The Seven Sons of Ernest the Pious, Yale University Press, 2018, ISBN 978-0300188479, p. 204.
- ↑ Mägdefrau, Werner. Science and Education in Thuringia, Verlag Rockstuhl, 2010, ISBN 978-3867771528, p. 132.
[رده:سرزمینهای امپراتوری مقدس روم]]
- تاریخ آلمان
- گوتا
- خاندان ویتین
- آلتنبورگ
- برونبوم پیشین
- ایالات امپراتوری آلمان
- تاریخ آلمان بر پایه مکان
- امپراتوری مقدس روم
- تاریخ امپراتوری مقدس روم بر پایه مکان
- تاریخ امپراتوری مقدس روم بر پایه دوره
- سرزمینهای امپراتوری مقدس روم
- فهرستهای شاهزادهها
- جغرافیای آلمان