زبان‌های اسپانیا

زبان‌های اسپانیا
رسمیاسپانیایی (سراسر کشور); کاتالان/والنسیایی, گالیسیایی, باسکی و اکسیتان ( مناطق گوناگون)
منطقه‌ایبربری, عربی مراکشی, آراگونی, آستوری-لئونی, پرتغالی, کاتالان/والنسیایی، گالیسیایی (دو مورد آخر خارج از حوزه‌های زبانی رسمی)[۱]
اقلیتیکالو[۱]
مهاجراناسپانیایی، پرتغالی، عربی مراکشی، بربر، رومانیایی، کچوا، انگلیسی، آلمانی، فرانسوی، بنگالی، بلغاری، اوکراینی، روسی، ولوف، پنجابی،[۲] هندو-اردو, چینی وو (لهجه چینگتیانی و لهجه ونژویی)[۳]
(مهاجرت به اسپانیا را ببینید)
اشارهزبان اشاره اسپانیایی
زبان اشاره کاتالان
زبان اشاره والنسیایی
جانمایی صفحه‌کلید
QWERTY

زبان‌های اسپانیا (انگلیسی: Languages of Spain) شامل زبان‌های بیشینه اسپانیا[۴] که به خانوادهٔ زبان‌های رومی تعلق دارند که در میان آن‌ها فقط زبان اسپانیایی در سراسر کشور وضعیت رسمی دارد، می‌شود.[۵][۶] دیگر زبان‌ها، شامل کاتالانی/والنسیا‌یی (در کاتالونیا، والنسیا و جزایر بالئاری) و گالیسیایی (در گالیسیا)، در نواحی خودمختار خویش دارای وضعیت رسمی هستند؛ مشابه وضعیت باسکی در شمال‌شرق کشور (که زبان مجزای غیر-رومی است). چندین زبان و گویش دیگر مربوط به طیف زبانی رومی مانند آراگونی، آستوریایی، فالا و اکسیتان، نیز در اسپانیا وجود دارد.

زبان‌های امروزی

  اسپانیایی، زبان رسمی؛ در سراسر کشور صحبت می‌شود
  کاتالان / والنسیایی، زبان هم-رسمی
  گالیسی، زبان هم-رسمی
  باسکی، زبان هم-رسمی
  اکسیتانی، زبان هم-رسمی
  زبان‌های آستوری-لئونی (آستوری و لئونی)، زبان حفاظت‌شده
  آراگونی، زبان حفاظت‌شده

دیگر گونه‌های رومی (رمانس)

خود زبان اسپانیایی در داخل کشور تنوّع چشمگیری دارد. برای نمونه، گویش‌های اندلسی یا قناری، که هرکدام زیرگونه‌های خاص خود را دارند و برخی از آن‌ها تا حدی به اسپانیایی قارهٔ آمریکا نزدیک‌ترند؛ زبانی که بسته به منطقه یا دورهٔ تاریخی و بر پایهٔ فرایندهای مهاجرتی یا استعمارگری گوناگون و ناهماهنگ، تحت تأثیر همین گویش‌ها قرار گرفته است. با وجود آن‌که اندلسی یک گویش به‌شمار می‌رود، برخی از گویشوران آن تلاش کرده‌اند اندلسی را به‌عنوان زبانی مستقل و جدا از اسپانیایی ترویج کنند.

پنج گویش کاملاً محلی وجود دارند که نسبت‌دادن آن‌ها به یک تبار زبانی مشخص دشوار است: ۱- فالا (گونه‌ای که معمولاً در گروه گالیسی–پرتغالی قرار می‌گیرد و در منطقه‌ای از استان کاسرس ــ گاهی درّهٔ خالاما/شالیمـا نامیده می‌شود ــ و در شهرهای سان مارتین د تروبه‌خو، الخاس و والورده دل فرسنو سخن گفته می‌شود) ۲- کانتابری و اکسترمادورایی، دو گویش آستوری–لئونی که در عین حال به‌عنوان گویش‌های اسپانیایی نیز در نظر گرفته می‌شوند ۳- اوناویایی، گویشی میان آستوری و گالیسی که بنا بر نظر چند زبان‌شناس به گالیسی نزدیک‌تر است ۴- بناسکِس، یک گویش ریباگورسایی که پیش‌تر کاتالان طبقه‌بندی می‌شد، سپس آراگونی، و اکنون اغلب یک زبان حدّ ‌واسط مستقل به شمار می‌رود. ۵- آستوری و لئونی با زبان محلی میراندی که در سرزمینی مجاور ولی آن‌سوی مرز در پرتغال صحبت می‌شود، نزدیکی زیادی دارند. میراندی به رسمیت شناخته شده و از نوعی وضعیت رسمی محلی برخوردار است.

آمارها

زبانی که بیشتر در خانه صحبت می‌شود (مرکز تحقیقات پیو، ۲۰۱۹)[۲۱]

  اسپانیایی (81٪)
  کاتالانی (8٪)
  والنسیایی (4٪)
  گالیسیایی (3٪)
  باسکی (1٪)

از نظر شمار سخنوران و میزان غلبه، برجسته‌ترین زبان در اسپانیا، اسپانیایی است، زبانی که حدود ۹۹٪ از مردم اسپانیا آن را به‌عنوان زبان اول یا دوم صحبت می‌کنند.[۲۲] برپایهٔ یک نظرسنجی از مرکز تحقیقات پیو در سال ۲۰۱۹، رایج‌ترین زبان‌هایی که در خانه و غیر از اسپانیایی صحبت می‌شوند عبارت‌اند از: کاتالان در ۸٪ از خانوارها، والنسیایی در ۴٪، گالیسی در ۳٪ و باسکی در ۱٪.[۲۱] بر پایهٔ مطالعهٔ سال ۲۰۱۶ از سوی دانشگاه نابارا و متمرکز بر این که مردم در طی یک هفته، بیشتر از کدام زبان‌ها برای دنبال کردن اخبار استفاده می‌کنند (با استفاده از پرسش‌نامه‌های چندگزینه‌ای). پاسخنامه شامل زبان‌های خارجی، اسپانیایی، و تنها زبان‌های هم‌رسمی و حفاظت‌شده بود. ۹۵.۲٪ از اخبار به زبان اسپانیایی و ۳۰.۴٪ به یک زبان هم‌رسمی یا حفاظت‌شده دنبال می‌شد.[۲۳] این مطالعه نشان می‌دهد که تماشای اخبار به زبان‌های حفاظت‌شده متناسب با میزان دانستن آن‌هاست و همچنین دنبال کردن اخبار به زبان‌های خارجی بیش‌تر از اخبار به زبان‌های منطقه‌ای است.

داده‌های سرشماری ۲۰۲۱

زبان نخست، سرشماری ۲۰۲۱ (۲ سال یا بیشتر)[۲۴]
زبان زبان نخست
شمار درصد
اسپانیایی به صورت کلی ۳۷,۶۵۰,۴۲۵ ۸۱.۵۳
اسپانیایی به تنهایی (از تعداد بالا) ۳۴,۴۷۷,۷۷۵ ۷۴.۶۶
کاتالانی (شامل والنسیایی و بالئاری) ۴,۸۴۶,۹۳۳ ۱۰.۵۰
گالیسی ۱,۷۴۲,۹۷۴ ۳.۷۷
عربی ۱,۰۰۱,۷۹۲ ۲.۱۷
انگلیسی ۷۳۰,۲۵۱ ۱.۵۸
رومانیایی ۶۶۴,۴۰۷ ۱.۴۴
باسکی ۶۵۸,۰۳۰ ۱.۴۲
فرانسوی ۴۳۲,۲۰۹ ۰.۹۴
پرتغالی ۲۵۱,۴۹۷ ۰.۵۴
چینی ۲۲۱,۳۳۱ ۰.۴۸
آلمانی ۲۰۵,۲۸۹ ۰.۴۴
ایتالیایی ۱۸۸,۶۵۱ ۰.۴۱
بلغاری ۱۵۲,۰۳۷ ۰.۳۳
روسی ۱۴۷,۸۶۴ ۰.۳۲
اوکراینی ۷۶,۲۹۷ ۰.۱۷
لهستانی ۶۱,۹۲۶ ۰.۱۳
بربری ۵۹,۷۹۷ ۰.۱۳
هلندی ۵۱,۶۷۲ ۰.۱۱
اردو ۵۰,۹۸۳ ۰.۱۱
گوارانی ۳۶,۸۰۷ ۰.۰۸
ولوف ۳۴,۵۸۱ ۰.۰۷
آستوری ۲۶,۵۸۴ ۰.۰۶
زبان‌های دیگر ۳۴۷,۳۶۳ ۰.۷۵
روی هم ۴۶,۱۸۱,۶۳۷ >۱۰۰.۰

سیاست زبانی

زبان اسپانیایی در سراسر کشور زبان رسمی است؛ کاتالان/والنسیایی، گالیسی، باسکی و آرانی در جامعه‌های مربوط به خود وضعیت قانونی و هم‌رسمی دارند ( به‌جز آرانی) و آن‌قدر دارای گستردگی هستند که روزنامه‌های روزانه، نشر قابل‌ توجه کتاب و حضور رسانه‌ای برجسته‌ای دارند. کاتالان و گالیسی زبان‌های اصلی مورد استفادهٔ دولت‌های منطقه‌ای و اداره‌های محلی همان مناطق هستند. از آغاز سال ۲۰۲۳، اعضای مجلس نمایندگان اسپانیا اجازه یافتند در نطق‌های خود از باسکی، کاتالان و گالیسی بهره‌ بگیرند.[۲۵] هرچند اعضای مجلس سنای اسپانیا پیش‌تر نیز می‌توانستند در برخی بحث‌ها و ابتکار عمل‌های مشخص از این زبان‌ها استفاده کنند.[۲۶]

افزون بر این‌ها، چند زبان پشتیبانی شده نیز وجود دارد. زبان پشتیبانی شده وضعیت هم‌ رسمی ندارد، اما می‌تواند در مدارس به‌عنوان درس اختیاری تدریس شود و امکان پخش برنامه‌های تلویزیونی و همچنین ایجاد نهادهای مرتبط با آن زبان نیز وجود دارد.

پخش برنامه‌ها به زبان آستوریایی به‌صورت محدود از شبکهٔ «RTPA» در دسترس است، و ۵۳٪ دانش‌آموزان این زبان را از دورهٔ ابتدایی به‌عنوان درس اختیاری می‌آموزند.[۲۷] جنبشی پرقدرت که خواستار اعلام رسمی‌شدن زبان آستوریایی در آستوریاس می‌باشد، وجود دارد؛ موضوعی که همچنان محل بحث و جدل سیاسی است.[۲۸][۲۹]

تا سال ۲۰۲۳، زبان آراگونی در حدود ۳۰ مدرسه در منطقهٔ آراگون به‌عنوان یک درس ارائه می‌شده و حدود ۱٬۳۰۰ دانش‌آموز داشته است.[۳۰] تعداد محدودی محتوای تلویزیونی به زبان آراگونی از سوی شبکهٔ عمومی منطقه‌ای با برنامه‌هایی مانند (A Escampar la Boira)[۳۱] و (Charrín Charrán)، پخش می‌شود.[۳۲]

در زمینهٔ آموزش، الگوها به‌طور چشمگیری متفاوت‌اند. برخی مدارس در کاتالونیا و جزایر بالئاری امکان آموزش کامل به زبان منطقه‌ای را تضمین می‌کنند، اما بیشتر مدارس آموزش دو‌زبانه را به‌کار می‌گیرند که در آن کاتالان سهم بیشتری دارد. در گالیسیا، زبان گالیسی برپایهٔ قانون در برخی درس‌ها ممنوع است، در کل به حداکثر یک‌سوم آموزش محدود می‌شود و در ۹۲٪ از پایهٔ نخست تحصیل دانش‌آموزان گالیسی وجود ندارد. در بخش خودمختار والنسیا، وجود مناطق کاتالان‌زبان و مناطق اسپانیایی‌زبان باعث شکل‌گیری بحث‌هایی دربارهٔ میزان حضور زبان در آموزش شده است، بحث‌هایی که پیشنهاد برابری حضور زبان والنسیا‌یی (کاتالان) و اسپانیایی را مطرح می‌کنند، اما این توازن با هیچ‌یک از بخش‌های زبانی هم‌خوانی ندارد. در مورد زبان‌های غیررسمی، آستوریایی از سال ۱۹۸۴ تا امروز می‌تواند به‌عنوان یک درس اختیاری در دبستان و دبیرستان تدریس شود.[۳۳] زبان آراگونی در عمل به‌دلیل کمبود معلم تدریس نمی‌شود، هرچند در بسیاری از مدارس درخواست برای آن وجود دارد. در مورد زبان‌های لئونی، اکسترامادوران، گالیسی خارج از گالیسیا و خالیمگو، آن‌ها به‌طور کامل از آموزش منطقه‌ای حذف شده‌اند.

زبان‌های تاریخی

پراکندگی (فرضی) زبان‌ها در شبه‌جزیره ایبری بین ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ میلادی

در کنار زبان‌هایی که تا امروز در اسپانیا صحبت می‌شوند، زبان‌های دیگری نیز در محدودهٔ جغرافیایی کنونی این کشور رواج داشته‌اند، ازجمله:

زبان‌هایی که بیشتر در خارج از اسپانیا صحبت می‌شوند اما ریشه در اسپانیا دارند:

  • یهودی-کاتالان (وجود گونه‌ای متمایز از کاتالان یهودی که با کاتالان مسیحیان تفاوت داشته باشد، مورد پرسش قرار گرفته است).[۳۴]
  • یهودی-اسپانیایی ( لادینو)

شاخه‌ها

همچنین گونه‌هایی از این زبان‌ها که مختص اسپانیا هستند، شامل گویش‌ها، زبان‌های رمزی یا زبان‌های ترکیبی نیز وجود دارد:

  • بارایته ( Barallete): زبان رمزی یا اصطلاحی محلی در اسپانیا، مخصوص کارگران یا صنف‌های خاص.
  • برون (Bron): زبان رمزی یا اصطلاحی که در برخی مناطق اسپانیا استفاده می‌شده است.
  • زبان کالو (Caló): زبان رومی-اسپانیایی که توسط جامعهٔ کولی‌ها در اسپانیا صحبت می‌شود.
  • چلی ( Cheli): گونه‌ای از زبان خیابانی اسپانیا، به‌ویژه در مادرید، با واژگان رمزی و محاوره‌ای.
  • ارومینتلا (Erromintxela): زبان ترکیبی کولی-بازیکاری در نواحی باسک، ترکیبی از باسکی و زبان رومی.
  • فالا دوس ارخیناس (Fala dos Arxinas): زبان محلی در برخی روستاها، در مرز گلُسیا و پرتغال.
  • گاسریا (Gacería): زبان رمزی یا اصطلاحی میان صنعت‌گران و صنف‌های خاص.
  • خرمانیا (Germanía): زبان رمزی دزدان و گروه‌های زیرزمینی در اسپانیا قرون گذشته.
  • سیریا (Xíriga): زبان رمزی یا اصطلاحی مشابه، در برخی مناطق اسپانیا (آستوریا) توسط گروه‌های اجتماعی خاص.

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 Brohy, Claudine; Climent-Ferrando, Vincent; Oszmiahska-Pagett, Aleksandra; Ramallo, Fernando (2019). "Carta europea de lenguas minoritarias". Consejo de Europa.
  2. ↑ Solé Aubia, Montserrat; Rodríguez Roca, Josep (2005). "Pakistaníes en España: un estudio basado en el colectivo de la ciudad de Barcelona". Barcelona Centre for International Affairs. p. 108.
  3. ↑ Martínez Robles, David (2007). La lengua china: historia, signo y contexto: Una aproximación sociocultural. Córdoba: Editorial UOC. p. 62. ISBN 978-84-9788-682-6.
  4. ↑ The term lenguas españolas appears in the Spanish Constitution, referring to all the languages spoken within Spain (those are Basque, Spanish, Catalan/Valencian, Galician, Asturian, Leonese, etc.).
  5. ↑ Promotora Española de Lingüística - Lengua Española o Castellana بایگانی‌شده در ۲۷ نوامبر ۲۰۱۰ توسط Wayback Machine. (Spanish)
  6. ↑ M. Teresa Turell (2001). Multilingualism in Spain: Sociolinguistic and Psycholinguistic Aspects of Linguistic Minority Groups. Multilingual Matters. p. 121. ISBN 978-1-85359-491-5.
  7. ↑ "LEY 3/2013, de 9 de mayo, de uso, protección y promoción de las lenguas y modalidades lingüísticas propias de Aragón. BOLETÍN OFICIAL DE ARAGÓN (BOA)". Gobierno de Aragón. 24 May 2013.
  8. ↑ Acadèmia Valenciana de la Llengua (23 July 2013). "El valencià continua viu en la comarca murciana del Carxe". avl.gva.es (به والنسیایی). Archived from the original on 13 September 2014. Retrieved 13 September 2014.
  9. ↑ DICTAMEN SOBRE ELS PRINCIPIS I CRITERIS PER A LA DEFENSA DE LA DENOMINACIÓ I ENTITAT DEL VALENCIÀ.
    It is a fact that there are in Spain two equally legal names for designating this language: Valencian, as established by the Statute of Autonomy of the Valencian Community, and Catalan, recognized in the Statutes of Autonomy of Catalonia and the Balearic Islands, and ratified by the Spanish legal system (annex 8) and case law (annex 9).
  10. ↑ "Ley Orgánica 1/2006, de 10 de abril, de Reforma de la Ley Orgánica 5/1982, de 1 de julio, de Estatuto de Autonomía de la Comunidad Valenciana" (PDF). Generalitat Valenciana. 10 April 2006. Retrieved 17 February 2013.
  11. ↑ (به کاتالان و اکسیتان) Llei 35/2010, d'1 d'octubre, de l'occità, aranès a l'Aran
  12. ↑ Hernández, Alicia (24 January 2022). "Dónde se habla el bable y por qué dicen que es un idioma "en peligro"". bbc.com.
  13. ↑ "Aprobado declarar al estremeñu como Bien de Interés Cultural, con el único voto en contra de Vox". www.elsaltodiario.com. Retrieved 2024-12-17.
  14. ↑ "LEY 3/2013, de 9 de mayo, de uso, protección y promoción de las lenguas y modalidades lingüísticas propias de Aragón. BOLETÍN OFICIAL DE ARAGÓN (BOA)". Gobierno de Aragón. 24 May 2013.
  15. ↑ 20minutos (2023-02-22). "Esta lengua solo se habla en tres localidades extremeñas y está en peligro de extinción". www.20minutos.es - Últimas Noticias (به اسپانیایی). Retrieved 2023-05-14.
  16. ↑ "UNESCO - El Silbo Gomero, lenguaje silbado de la isla de La Gomera (Islas Canarias)". ich.unesco.org (به اسپانیایی). Retrieved 2023-05-14.
  17. ↑ Carrasco González, Juan M. (2017). "Documentación antigua sobre las localidades de habla portuguesa Herrera de Alcántara y Cedillo" (PDF). Revista de Estudios Extremeños. LXXIII (3): 2567–2592.
  18. ↑ González Salgado, José Antonio (2019). "El proyecto de investigación FRONTESPO y la fala de Xálima" (PDF). Limite (13): 82. ISSN 1888-4067.
  19. ↑ "Protección del dariya: el Gobierno responde que el Estatuto de Autonomía no menciona esta lengua".
  20. ↑ "Compromís exige que el tamazight se iguale a otras lenguas del Estado". 16 September 2022.
  21. 1 2 Devlin, Kat (6 January 2020). "Speaking the national language at home is less common in some European countries". pewresearch.org. Pew Research. Retrieved 8 September 2021.
  22. ↑ "Archived copy" (PDF). Archived from the original (PDF) on 23 September 2010. Retrieved 2016-01-15.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:عنوان آرشیو به جای عنوان (link)
  23. ↑ "Un 30% se informa en lenguas españolas distintas del castellano, y el 24% de los usuarios, en inglés | Digital News Report España 2022 (DNR): informe de noticias digitales en español" (به اسپانیایی). June 2016. Retrieved 2023-05-14.
  24. ↑ "INEbase / Demografía y población /Cifras de población y Censos demográficos /Encuesta de Características Esenciales de la Población y las Viviendas / Microdatos". INE (به اسپانیایی). Retrieved 2025-03-12.
  25. ↑ Jones, Sam (2023-09-19). "Spain grants Basque, Catalan and Galician languages parliamentary status". Spain. The Guardian. ISSN 1756-3224. OCLC 60623878. Retrieved 2023-09-19.
  26. ↑ Romero, Alexis (6 July 2020). "¿Se puede hablar catalán, euskera o gallego en las Cortes? Las ataduras al normal uso de las lenguas cooficiales". Público.
  27. ↑ 20minutos (2015-04-30). "El 53% de los alumnos de primarias estudian lengua asturiana". www.20minutos.es - Últimas Noticias (به اسپانیایی). Retrieved 2023-05-14.
  28. ↑ Bécares, Bárbara (2023-05-08). "La oficialidad del asturiano, una asignatura pendiente de la legislatura que termina". elDiario.es (به اسپانیایی). Retrieved 2023-05-14.
  29. ↑ "Cientos de personas marchan en Uviéu por la oficialidad del asturiano". www.elsaltodiario.com. Retrieved 2023-05-14.
  30. ↑ "Día de la Lengua Materna: unos 5.700 alumnos estudian aragonés y catalán de Aragón". CARTV (به اسپانیایی). 21 February 2023. Retrieved 2023-05-14.
  31. ↑ "ARAGÓN TELEVISIÓN ESTRENA 'A ESCAMPAR LA BOIRA', EL PRIMER LATE NIGHT EN LAS LENGUAS PROPIAS DE ARAGÓN – Lenguas de Aragón". lenguasdearagon.org. Retrieved 2023-05-14.
  32. ↑ "Aragón TV - Charrín Charrán". www.aragontelevision.es. Retrieved 2023-05-14.
  33. ↑ Debate, El (2024-12-29). "El fracaso del bable en las aulas: tras 40 años como optativa, solo el 23 % de los alumnos lo escogen". El Debate (به اسپانیایی). Retrieved 2025-09-23.
  34. ↑ Feliu, Francesc; Ferrer, Joan (2011). "Judaeo-Catalan: in search of a mediaeval dialect that never was". Journal of Medieval Iberian Studies. 3 (1): 41–46. doi:10.1080/17546559.2011.556702. Retrieved 14 June 2024.

پیوند به بیرون

This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.