زبان‌گنجشک قرمز

زبان‌گنجشک قرمز
	زبان‌گنجشک قرمز، Fraxinus pennsylvanica
رده‌بندی علمی
فرمانرو:	گیاه
راسته:	نعناسانان
تیره:	تیره زیتون
سرده:	زبان‌گنجشک
گونه:	F. pennsylvanica
نام دوبخشی
	Fraxinus pennsylvanica;

زبان‌گنجشک قرمز (نام علمی: Fraxinus pennsylvanica) که با نام‌های ون سبز یا ون قرمز شناخته می‌شود،^[۱] گونه‌ای از زبان‌گنجشک است که بومی شرق و مرکز آمریکای شمالی است؛ از نوا اسکوشیا در شرق کانادا تا جنوب‌شرقی آلبرتا و شرق کلرادو، و در جنوب تا شمال فلوریدا و در جنوب‌غرب تا اوکلاهما و شرق تگزاس. این گونه در بخش زیادی از غرب ایالات متحده و همچنین در آرژانتین و اروپا — از اسپانیا تا روسیه — گسترش یافته و به‌صورت طبیعی در آمده است.^[۲]^[۳]^[۴]

نام‌های کمتر رایج آن شامل ون کرکی (downy ash)، ون باتلاقی (swamp ash) و ون آبی (water ash) است.

کاربردها

درخت زینتی شهری

زبان‌گنجشک قرمز یکی از گسترده‌ترین درختان زینتی کاشته‌شده در سراسر ایالات متحده و بخش بزرگی از کانادا است، به‌ویژه در استان آلبرتا؛ حتی در نواحی غربی که بومی آن منطقه نیست. این گونه همچنین در آرژانتین به‌طور وسیع کاشته می‌شود. محبوبیت زیاد آن به‌دلیل شکل و فرم مناسب درخت و نیز مقاومت خوبش در برابر بیماری‌ است. حدود ۴۰٪ از درختان حاشیهٔ خیابان («Boulevard trees») در شهر ادمونتونِ آلبرتا، زبان‌گنجشک قرمز هستند.^[۵] این درخت اغلب برای ایجاد سایه یا به‌عنوان بادشکن مورد استفاده قرار می‌گیرد.^[۶]

آشنایی سایر قاره‌ها با توانایی بقا و زیبایی منحصربه‌فرد گونه‌های زبان‌گنجشک آمریکایی، از طریق محبوبیت جهانی اکولوژی و معماری سبک پریریِ (Prairie Style) غرب میانهٔ آمریکا صورت گرفت. حدود یک قرن پیش، شهرهای در حال مدرن‌سازی در روسیه و چین آغاز به استفاده از ون سبز وارداتی برای درخت‌کاری خیابان‌ها و فضاسازی پارک‌های شهری جدید کردند.^[۷]^[۸]

از مزایای زبان‌گنجشک قرمز می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

تحمل بالای شرایط سخت شهری
تکثیر آسان
ارزش اکولوژیک بالا به‌عنوان گونهٔ بومی کلیدی (keystone) در شرق آمریکای شمالی، که سبب حمایت از تنوع جانوری و زیستگاه‌ها می‌شود.^[۹]

اهمیت برای حیات‌وحش

گونه‌های بومی زبان‌گنجشک در آمریکای شمالی، منبع غذایی بسیار مهمی برای قورباغه‌های آمریکای شمالی هستند. برگ‌های این درختان پس از ریزش در پاییز، به‌طور ویژه‌ای برای تغذیهٔ نوزاد قورباغه‌ها (تَدی‌پول‌ها) مناسب‌اند؛ چه در حوضچه‌های دائمی، چه در آبگیرهای موقت، گودال‌های آب بزرگ و دیگر منابع آبی.^[۱۰]

گونه‌هایی مانند افرا قرمز که به‌واسطهٔ نابودی زبان‌گنجشک‌های بومی توسط آفت سوسک زمردین زبان‌گنجشک جای آنها را می‌گیرند، بسیار کمتر برای تغذیهٔ نوزاد قورباغه‌ها مناسب هستند. در نتیجه، نرخ بقا و اندازهٔ قورباغه‌های جوان در زیستگاه‌هایی که زبان‌گنجشک جای خود را به افرا داده، کاهش می‌یابد.^[۱۰]

این مقدار بسیار کمِ تانن در گونه‌های بومی زبان‌گنجشکِ آمریکای شمالی است که هم آن‌ها را به منبع غذایی مناسبی برای نوزاد قورباغه‌ها تبدیل می‌کند و هم باعث می‌شود در برابر آفت «سوسک زمردین زبان‌گنجشک» مقاوم نباشند. در مقابل، گونه‌های زبان‌گنجشکِ غیر بومی (از خارج آمریکای شمالی) معمولاً سطح تانن بسیار بالاتری دارند و به همین دلیل در برابر این آفت مقاوم‌اند. همچنین افراها و دیگر درختان مهاجم غیربومی که در اکوسیستم آمریکای شمالی جای گونه‌های بومی زبان‌گنجشک را می‌گیرند، معمولاً برگ‌هایی با میزان تانن بسیار بیشتر دارند.^[۱۰]

منابع

↑ Kennedy Jr., Harvey E. (1990). "Fraxinus pennsylvanica". In Burns, Russell M.; Honkala, Barbara H. (eds.). Hardwoods. Silvics of North America. Vol. 2. Washington, D.C.: United States Forest Service (USFS), United States Department of Agriculture (USDA) – via Southern Research Station.
↑ "Fraxinus pennsylvanica", شبکه اطلاعاتی منابع ژرم‌پلاسم (GRIN), سرویس تحقیقات کشاورزی آمریکا (ARS), وزارت کشاورزی ایالات متحده آمریکا (USDA)
↑ "Fraxinus pennsylvanica". World Checklist of Selected Plant Families (WCSP). Royal Botanic Gardens, Kew. Archived from the original on August 4, 2020.
↑ "Fraxinus pennsylvanica", County-level distribution map from the North American Plant Atlas (NAPA), Biota of North America Program (BONAP), 2014 {{citation}}: Invalid |mode=CS1 (help)
↑ Edmonton: trees بایگانی‌شده در ۲۰۰۷-۰۹-۲۷ توسط Wayback Machine
↑ Arno, Stephen F.; Hammerly, Ramona P. (2020) [1977]. Northwest Trees: Identifying & Understanding the Region's Native Trees (به انگلیسی) (field guide ed.). Seattle: Mountaineers Books. p. 283. ISBN 978-1-68051-329-5. OCLC 1141235469.
↑ Liu, Houping; Bauer, Leah; Gao, Ruitong; Zhao, Tonghai; Petrice, Toby; Haack, Robert (2018-01-24). "Exploratory Survey for the Emerald Ash Borer, Agrilus Planipennis (Coleoptera: Buprestidae), and Its Natural Enemies in China". The Great Lakes Entomologist. 36 (2). doi:10.22543/0090-0222.2093. ISSN 0090-0222. S2CID 54088956.
↑ Orlova-Bienkowskaja, Marina J.; Drogvalenko, Alexander N.; Zabaluev, Ilya A.; Sazhnev, Alexey S.; Peregudova, Elena Y.; Mazurov, Sergey G.; Komarov, Evgenij V.; Struchaev, Vitalij V.; Martynov, Vladimir V.; Nikulina, Tatyana V.; Bieńkowski, Andrzej O. (2020-03-23). "Current range of Agrilus planipennis Fairmaire, an alien pest of ash trees, in European Russia and Ukraine". Annals of Forest Science (به انگلیسی). 77 (2): 29. Bibcode:2020AnFSc..77...29O. doi:10.1007/s13595-020-0930-z. ISSN 1297-966X.
↑ "Ash Tree Identification". New York Invasive Species Information. Cornell University Cooperative Extension. Retrieved 5 July 2015.
1 2 3 Stephens, Jeffrey; Bervan, Keith; Tiegs, Scott (3 May 2013). "Anthropogenic changes to leaf litter input affect the fitness of a larval amphibian". Freshwater Biology. 58 (8): 1631–1646. Bibcode:2013FrBio..58.1631S. doi:10.1111/fwb.12155.

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Fraxinus pennsylvanica». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۳ فوریه ۲۰۱۴.

پیوند به بیرون

[1] Kennedy Jr., Harvey E. (1990). "Fraxinus pennsylvanica". In Burns, Russell M.; Honkala, Barbara H. (eds.). Hardwoods. Silvics of North America. Vol. 2. Washington, D.C.: United States Forest Service (USFS), United States Department of Agriculture (USDA) – via Southern Research Station.

[grin-2] "Fraxinus pennsylvanica", شبکه اطلاعاتی منابع ژرم‌پلاسم (GRIN), سرویس تحقیقات کشاورزی آمریکا (ARS), وزارت کشاورزی ایالات متحده آمریکا (USDA)

[3] "Fraxinus pennsylvanica". World Checklist of Selected Plant Families (WCSP). Royal Botanic Gardens, Kew. Archived from the original on August 4, 2020.

[4] "Fraxinus pennsylvanica", County-level distribution map from the North American Plant Atlas (NAPA), Biota of North America Program (BONAP), 2014 {{citation}}: Invalid |mode=CS1 (help)

[5] Edmonton: trees بایگانی‌شده در ۲۰۰۷-۰۹-۲۷ توسط Wayback Machine

[arno-6] Arno, Stephen F.; Hammerly, Ramona P. (2020) [1977]. Northwest Trees: Identifying & Understanding the Region's Native Trees (به انگلیسی) (field guide ed.). Seattle: Mountaineers Books. p. 283. ISBN 978-1-68051-329-5. OCLC 1141235469.

[:1-7] Liu, Houping; Bauer, Leah; Gao, Ruitong; Zhao, Tonghai; Petrice, Toby; Haack, Robert (2018-01-24). "Exploratory Survey for the Emerald Ash Borer, Agrilus Planipennis (Coleoptera: Buprestidae), and Its Natural Enemies in China". The Great Lakes Entomologist. 36 (2). doi:10.22543/0090-0222.2093. ISSN 0090-0222. S2CID 54088956.

[:0-8] Orlova-Bienkowskaja, Marina J.; Drogvalenko, Alexander N.; Zabaluev, Ilya A.; Sazhnev, Alexey S.; Peregudova, Elena Y.; Mazurov, Sergey G.; Komarov, Evgenij V.; Struchaev, Vitalij V.; Martynov, Vladimir V.; Nikulina, Tatyana V.; Bieńkowski, Andrzej O. (2020-03-23). "Current range of Agrilus planipennis Fairmaire, an alien pest of ash trees, in European Russia and Ukraine". Annals of Forest Science (به انگلیسی). 77 (2): 29. Bibcode:2020AnFSc..77...29O. doi:10.1007/s13595-020-0930-z. ISSN 1297-966X.

[9] "Ash Tree Identification". New York Invasive Species Information. Cornell University Cooperative Extension. Retrieved 5 July 2015.

[frogs2-10] 1 2 3 Stephens, Jeffrey; Bervan, Keith; Tiegs, Scott (3 May 2013). "Anthropogenic changes to leaf litter input affect the fitness of a larval amphibian". Freshwater Biology. 58 (8): 1631–1646. Bibcode:2013FrBio..58.1631S. doi:10.1111/fwb.12155.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]