زخم بستر

زخم‌های فشاری
نام‌های دیگرزخم بستر، آسیب‌های فشاری، زخم‌های فشاری
مرحله چهارم دکوبیتوس نشان‌دهنده توبروزیته ایسکیوم بیرون‌زده از طریق بافت، و شروع احتمالی ابتلا به عفونت استخوان است.
تخصصجراحی پلاستیک
عوارضعفونت
طبقه‌بندی و منابع بیرونی
زخم فشاری مرحله چهارم ناشی از دراز کشیدن طولانی‌مدت، که عضله سرینی میانی (gluteus medius) متصل به تاج ایلیاک (iliac crest) را نمایان می‌کند.

زخم‌های فشاری که همچنین با نام‌های جراحات فشاری، زخم بستر یا آسیب‌های فشاری شناخته می‌شوند، نوعی آسیب موضعی به پوست و/یا بافت زیرین آن است که معمولاً در اثر فشار طولانی‌مدت، یا فشار همراه با برش یا نیروی اصطکاک، در برجستگی‌های استخوانی ایجاد می‌شود. شایع‌ترین نواحی، پوست روی استخوان خاجی، دنبالچه، پاشنه‌ها و مفصل ران هستند، هرچند نواحی دیگری مانند آرنج، زانو، مچ پا، پشت شانه‌ها یا پشت جمجمه نیز می‌توانند درگیر شوند.

زخم‌های فشاری به دلیل فشار واردشده به بافت نرم ایجاد می‌شوند که منجر به انسداد کامل یا نسبی جریان خون به بافت نرم می‌شود. همچنین برش نیز یکی از علل است، زیرا می‌تواند رگ‌های خونی که پوست را تغذیه می‌کنند، بکشد. زخم‌های فشاری اغلب در افرادی ایجاد می‌شوند که تحرک ندارند، مانند کسانی که به‌طور مزمن در بستر هستند یا به‌طور منسجم و مداوم از ویلچر استفاده می‌کنند. اعتقاد بر این است که عوامل دیگری می‌توانند بر تحمل پوست در برابر فشار و برش تأثیر بگذارند و در نتیجه خطر ابتلا به زخم بستر را افزایش دهند. این عوامل عبارتند از سوءتغذیه پروتئین-کالری، میکروکلیما (رطوبت پوست ناشی از تعریق یا بی‌اختیاری ادرار)، بیماری‌هایی که جریان خون به پوست را کاهش می‌دهند، مانند تصلب شرایین، یا بیماری‌هایی که حس پوست را کم می‌کنند، مانند فلج یا نوروپاتی. بهبود زخم‌های فشاری ممکن است به دلیل سن فرد، وضعیت‌های پزشکی (مانند تصلب شرایین، دیابت یا عفونت)، سیگار کشیدن یا مصرف داروهایی مانند داروهای ضدالتهابی کُند و آهسته شود.

اگرچه این زخم‌ها اغلب در صورت تشخیص زودهنگام قابل پیشگیری و درمان هستند، اما پیشگیری از زخم‌های فشاری در افراد به شدت بدحال, سالمندان ناتوان، و افراد دارای اختلال حرکتی مانند کاربران ویلچر (به‌ویژه در مواردی که آسیب نخاعی وجود دارد) می‌تواند بسیار دشوار باشد. پیشگیری اولیه به معنای توزیع مجدد فشار با چرخاندن منظم فرد است. مزیت چرخاندن بیمار برای جلوگیری از زخم‌های بیشتر، حداقل از قرن ۱۹ام به خوبی مستند شده است.[۱] علاوه‌بر چرخاندن و تغییر وضعیت فرد در تخت یا ویلچر، داشتن یک رژیم غذایی متعادل با پروتئین کافی[۲] و دور نگه داشتن پوست از تماس با ادرار و مدفوع نیز مهم است.[۳]

میزان زخم‌های فشاری در محیط‌های بیمارستانی بالا است؛ شیوع آن در بیمارستان‌های اروپایی از ۸٫۳٪ تا ۲۳٪ متغیر است و شیوع آن در مراکز مراقبت سلامت کانادا از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۳، حدود ۲۶٪ بوده است.[۴] در سال ۲۰۱۳، ۲۹هزار مورد مرگ‌ومیر ثبت‌شده ناشی از زخم‌های فشاری در سطح جهان وجود داشته است که نسبت به ۱۴هزار مورد مرگ‌ومیر در سال ۱۹۹۰ افزایش یافته است.[۵]

ایالات متحده از اوایل دهه ۲۰۰۰، میزان آسیب‌های ناشی از فشار را پیگیری کرده است. ویتینگتون و بریونس، میزان آسیب‌های فشاری در بیمارستان‌های سراسر کشور را ۶ تا ۸ درصد گزارش کردند.[۶] در اوایل دهه ۲۰۱۰، یک مطالعه نشان داد که پس‌از معرفی دستورالعمل بالینی بین‌المللی پیشگیری از آسیب‌های فشاری، میزان آسیب‌های فشاری در کل جمعیت تحت پوشش بیمه درمانی مدیکر به حدود ۴٫۵٪ کاهش یافته است.[۷] پادولا و همکارانش در سال‌های اخیر شاهد ۲۹٪ افزایش در میزان آسیب‌های فشاری مرتبط با اجرای سیاست‌های جریمه‌کننده بیمه درمانی مدیکر بوده‌اند.[۸]

Presentation

عوارض

زخم‌های فشاری می‌توانند بیماری‌های دیگری را تحریک کنند، باعث رنج قابل توجهی را به همراه داشته و درمان‌شان پُرهزینه باشد. برخی از عوارض شامل دیس‌رفلکسی اتونوم، دیستانسیون مثانه، عفونت استخوان، پی‌آرتروزیس، سپسیس، آمیلوئیدوز، کم‌خونی، فیستول مجرای ادرار، قانقاریا و به ندرت دگرگونی بدخیم (زخم مارجولین - کارسینومای ثانویه در زخم‌های مزمن) است. اگر افراد مبتلا به زخم‌های فشاری درمان‌های توصیه‌شده را رعایت نکنند، زخم‌ها ممکن است دوباره عود کنند یا به جای آن دچار سروما، هماتوم، عفونت یا پارگی مجدد زخم شوند. احتمال عود زخم‌های فشاری در افراد فلج بیشتر است. در برخی موارد، عوارض ناشی از زخم‌های فشاری می‌تواند تهدید کننده زندگی باشد. شایع‌ترین علل مرگ‌ومیر ناشی از نارسایی کلیه و آمیلوئیدوز است. همچنین زخم‌های فشاری دردناک هستند و افراد در هر سنی و در هر مرحله‌ای از زخم‌های فشاری، درد را گزارش می‌کنند.{citation needed|date=May 2016}}

علت

چهار مکانیسم وجود دارد که در ایجاد زخم بستر نقش دارند:[۹]

  1. فشار خارجی (سطحی) وارد شده بر روی ناحیه‌ای از بدن، به‌ویژه بر روی برجستگی‌های استخوانی، می‌تواند منجر به انسداد مویرگ‌های خونی شود که با محروم کردن بافت‌ها از اکسیژن و مواد مغذی باعث ایسکمی (کمبود خون در یک ناحیه خاص)، هیپوکسی (کمبود اکسیژن در دسترس سلول‌ها)، ادم، التهاب و در نهایت، نکروز و تشکیل زخم می‌شود. زخم‌های ناشی از فشار خارجی روی استخوان‌های خاجی و دنبالچه و به دنبال آن تروکانتر و پاشنه (استخوان پاشنه) ایجاد می‌شوند. در افراد سالم، زخم‌های ناشی از فشار خارجی زمانی که بدن ثابت است، مانند هنگام خواب، رخ نمی‌دهند، زیرا حرکات غیرارادی بدن مرتباً رخ داده و امکان تغییر موقعیت و کاهش فشار را فراهم می‌کند.[۱۰]
  2. اصطکاک به رگ‌های خونی سطحی که مستقیماً زیر پوست قرار دارند، آسیب می‌رساند. زمانی رخ می‌دهد که دو سطح به یکدیگر ساییده شوند. پوست بالای آرنج‌ها می‌تواند به دلیل اصطکاک آسیب ببیند. همچنین هنگامی که بیماران برای جابه‌جایی در تخت یا انتقال به برانکارد، کشیده یا سُر داده می‌شوند، ممکن است به کمرشان آسیب برسد.
  3. برش پوست، در واقع جدا شدن پوست از بافت‌های زیرین است. زمانی که بیمار در حالت نیمه‌نشسته روی تخت قرار می‌گیرد، ممکن است پوست به ملحفه بچسبد و در صورتی که بافت‌های زیرین با بدن به سمت پائین و انتهای تخت حرکت کنند، پوست مستعد پارگی می‌شود. این کار همچنین ممکن است برای بیماری که هنگام نشستن روی صندلی به پائین سر می‌خورد، امکان‌پذیر باشد.
  4. رطوبت، همچنین، یکی از عوامل شایع ایجاد زخم بستر است. عرق، ادرار، مدفوع یا درناژ بیش از حد زخم می‌تواند آسیب ناشی از فشار، اصطکاک و برش را تشدید کند. این عوامل می‌تواند به ماسره شدن پوست اطراف منجر شده و بنابراین به‌طور بالقوه تأثیرات مخرب زخم‌های فشاری را افزایش دهند.

عوامل خطر

بیش از ۱۰۰ عامل خطر برای زخم‌های فشاری وجود دارد.[۱۱] عواملی که ممکن است بیمار را در معرض خطر قرار دهند عبارتند از: بی‌تحرکی، دیابت شیرین، بیماری عروق محیطی، سوءتغذیه، رویدادهای عروقی‌مغزی و هیپوتانسیون.[۱۱][۱۲] عوامل دیگر عبارتند از: سن ۷۰ سال و بالاتر، سابقه سیگار کشیدن، خشکی پوست، شاخص توده بدنی پائین، بی‌اختیاری ادرار و مدفوع، محدودیت‌های فیزیکی، بدخیمی، تجویز وازوپرسین و سابقه آسیب فشاری قبلی.[۱۳]

پاتوفیزیولوژی

زخم‌های فشاری ممکن است در اثر خون‌رسانی ناکافی و آسیب ناشی از پرفوراسیون مجدد هنگام ورود مجدد خون به بافت ایجاد شوند. یک مثال ساده از زخم بستر خفیف ممکن است توسط افراد سالم هنگام نشستن در یک موقعیت برای مدت طولانی تجربه شود: درد مبهمی که تجربه می‌شود، نشان دهنده اختلال در جریان خون به نواحی آسیب‌دیده است. طی ۲ ساعت، این کمبود خون‌رسانی که ایسکمی نامیده می‌شود، ممکن است منجر به آسیب بافتی و مرگ‌ومیر سلولی شود. زخم در ابتدا به‌صورت یک ناحیه قرمز و دردناک شروع می‌شود. فرایند دیگر ایجاد زخم بستر زمانی مشاهده می‌شود که فشار به اندازه‌ای زیاد باشد که به غشای سلولی سلول‌های ماهیچه‌ای آسیب برساند. در نتیجه سلول‌های ماهیچه‌ای می‌میرند و پوستی که از طریق رگ‌های خونی عبوری از ماهیچه تغذیه می‌شود، نیز از بین می‌رود. این نوع آسیب بافت عمیق ناشی از زخم‌های فشاری است و با پوست سالم به رنگ بنفش شروع می‌شود.[۱۴]

طبق گزارش مراکز خدمات درمانی و پزشکی، زخم‌های فشاری یکی از هشت بیماری قابل پیشگیری ایاتروژنیک هستند. اگر زخم بستر در بیمارستان ایجاد شود، بیمارستان دیگر هزینه مراقبت از فرد را دریافت نخواهد کرد. بیمارستان‌ها سالانه حدود ۲۷ میلیارد دلار برای درمان آسیب‌های ناشی از فشار هزینه می‌کنند.[۱۵] در حالی که هزینه پیشگیری از آسیب‌های ناشی از فشار، اگر نگوییم مقرون‌به‌صرفه است، اما صرفه‌جویانه است و در سیستم‌های سلامت، هزینه‌ای کمتر از نصف منابع مورد نیاز برای درمان در مقایسه با پیشگیری دارد.[۱۶]

محل زخم

نقاط زخم فشاری. قرمز: در حالت خوابیده به پشت. آبی: در حالت خوابیده به پهلو.

نقاط شایع زخم بستر شامل پوست روی دنبالچه، استخوان خاجی، استخوان ایسکیا/ایسکیوم، پاشنه پا، روی برجستگی‌های استخوان‌های بلند پا، باسن، روی شانه و پشت سر است.[۱۷]

کاهش فشار

فشار باید از نواحی پُرخطر بدن با تغییر مکرر وضعیت در رختخواب یا صندلی، از جمله چرخش به پهلو، برداشته شود. برای بیماران بی‌حرکت باید از بالشتک‌های صندلی و تشک‌های بادی استفاده شود. پاشنه‌ها باید از تخت فاصله داشته باشند.

رژیم غذایی مناسب

خوردن از طریق دهان ترجیح داده می‌شود و میزان دریافت غذا و مایعات باید نیازهای کالری، پروتئین و مایعات را تأمین کند. در صورت نیاز با یک متخصص تغذیه همکاری کنید. ممکن است مصرف مکمل‌ها لازم باشد.

بیوفیلم

بیوفیلم یکی از شایع‌ترین دلایل تأخیر در بهبود زخم‌های فشاری است. بیوفیلم به سرعت در زخم‌ها تشکیل می‌شود و با ملتهب نگه داشتن زخم، روند بهبود را متوقف می‌کند. برای کنترل بیوفیلم، دبریدمان مکرر و پانسمان‌های ضدمیکروبی مورد نیاز است. عفونت از بهبود زخم‌های فشاری پیشگیری می‌کند. از علائم عفونت زخم بستر می‌توان به کُندی یا تأخیر در بهبودی و بافت گرانوله رنگ‌پریده اشاره کرد. علائم و نشانه‌های عفونت سیستمیک شامل تب، درد، قرمزی، تورم، گرمی ناحیه و ترشحات چرکی است. علاوه‌بر این، زخم‌های عفونی ممکن است بوی قانقاریایی داشته باشند، تغییر رنگ دهند و در نهایت چرک بیشتری تولید کنند.

برای رفع این مشکل، لازم است که بلافاصله از مواد ضدعفونی کننده استفاده شود. هیدروژن پراکساید (یک سم تقریباً جهانی) برای این کار توصیه نمی‌شود زیرا التهاب را افزایش می‌دهد و مانع بهبودی می‌شود.[۱۸] تمیز کردن زخم باز با هیپوکلروس اسید مفید است. نشان داده شده که پانسمان‌های حاوی کادکسومر آیوداین، نقره یا عسل به بیوفیلم‌های باکتریایی نفوذ می‌کنند. مصرف آنتی‌بیوتیک‌های سیستمیک برای درمان عفونت موضعی در زخم فشاری توصیه نمی‌شوند، زیرا می‌توانند منجر به مقاومت باکتریایی شوند. آنها فقط در صورتی توصیه می‌شوند که شواهدی از سلولیت پیشرونده، عفونت استخوانی یا وجود باکتری در خون وجود داشته باشد.[۱۹]

تشخیص

طبقه‌بندی

مراحل I تا IV زخم فشاری

تعاریف مراحل زخم فشاری به‌صورت دوره‌ای توسط هیئت ملی مشاوره آسیب‌های ناشی از فشار[الف][۲۰] در ایالات متحده و هیئت اروپایی مشاوره زخم‌های فشاری[ب] در اروپا مورد بازبینی قرار می‌گیرد.[۲۱] سیستم‌های طبقه‌بندی متفاوتی در سراسر جهان استفاده می‌شوند که به سیستم سلامت، رشته سلامت و هدف طبقه‌بندی (برای مثال مراقبت‌های سلامت در مقایسه با مطالعات شیوع در مقایسه با حمایت مالی) بستگی دارند.[۲۲] به‌طور خلاصه، این تعاریف به شرح زیر هستند:[۲۳][۲۴]

  • مرحله ۱: پوست سالم همراه با قرمزی غیرقابل سفید شدن در یک ناحیه موضعی، معمولاً روی برجستگی استخوانی. پوست تیره ممکن است رنگ‌پریدگی قابل مشاهده‌ای نداشته باشد؛ رنگ آن ممکن است با ناحیه اطراف متفاوت باشد. این ناحیه در مقایسه با بافت مجاور، از نظر ویژگی‌هایی مانند ضخامت و دما متفاوت است. تشخیص مرحله ۱ در افرادی که پوست تیره دارند، ممکن است دشوار باشد. ممکن است نشان‌دهنده افراد «در معرض خطر» باشد (علامت هشداردهنده‌ای از خطر).
  • مرحله ۲: از دست دادن جزئی ضخامت درم که به‌صورت زخم باز کم‌عمق با بستر زخم صورتی-قرمز و بدون اسلاف تظاهر می‌کند. همچنین ممکن است به‌صورت یک تاول سالم یا باز/پاره شده پُر از مایع سرمی ظاهر شود. به‌صورت زخم سطحی براق یا خشک، بدون اسلاف یا کبودی ظاهر می‌شود. این مرحله نباید برای توصیف پارگی‌های پوستی، سوختگی‌های ناشی از چسب زخم، درماتیت پرینه، ماسره شدن یا اکسکوریاسیون استفاده شود.
  • مرحله ۳: از بین رفتن بافت با ضخامت کامل. چربی زیرجلدی ممکن است قابل مشاهده باشد اما استخوان، تاندون یا عضله در معرض دید نیستند. ممکن است اسلاف وجود داشته باشد اما عمق آسیب بافتی را نمی‌پوشاند. ممکن است شامل زخم آندرماین و تونلی هم باشد. عمق زخم فشاری مرحله ۳ بسته به محل آناتومیک، متفاوت است. پل بینی، گوش، استخوان پس سر و قوزک پا، بافت زیرجلدی (چربی) ندارند و زخم‌های مرحله ۳ می‌توانند کم‌عمق باشند. در مقابل، در نواحی که چربی قابل توجهی دارند (چاقی)، ممکن است زخم‌های فشاری مرحله ۳ بسیار عمیقی ایجاد شود. استخوان/تاندون قابل مشاهده یا لمس مستقیم نیست.
  • مرحله ۴: از بین رفتن تمام ضخامت بافت به همراه نمایان شدن استخوان، تاندون یا عضله. اسلاف یا اسکار ممکن است در برخی از قسمت‌های بستر زخم وجود داشته باشد. اغلب شامل زخم آندرماین و تونلی هم می‌شود. عمق زخم فشاری مرحله ۴ بسته به محل آناتومیک، متفاوت است. پل بینی، گوش، استخوان پس سر و قوزک پا، بافت زیرجلدی (چربی) ندارند، زخم این نواحی می‌تواند کم‌عمق باشد. زخم‌های مرحله ۴ می‌توانند به عضلات و/یا ساختارهای حمایتی (برای مثال فاسیا، تاندون یا کپسول مفصلی) گسترش یابند و احتمال بروز استئومیلیت را افزایش دهند. استخوان/تاندون نمایان است یا به‌طور مستقیم قابل لمس است. همچنین در سال ۲۰۱۲، هیئت ملی مشاوره آسیب‌های ناشی از فشار اعلام کرد که زخم‌های فشاری با غضروف نمایان نیز در مرحله ۴ طبقه‌بندی می‌شوند.
  • غیرقابل مرحله‌بندی: از بین رفتن کامل بافت به‌طوری که عمق واقعی زخم کاملاً توسط اسلاف (زرد، قهوه‌ای مایل به زرد، خاکستری، سبز یا قهوه‌ای) و/یا اسکار (قهوه‌ای مایل به زرد، قهوه‌ای یا سیاه) در بستر زخم پنهان شده باشد. تا زمانی که مقدار کافی از بافت اسلاف و/یا اسکار برداشته نشود تا بستر زخم نمایان شود، نمی‌توان عمق واقعی و در نتیجه مرحله زخم را تعیین کرد. اسکار پایدار (خشک، چسبنده، دست‌نخورده و بدون اریتم یا نوسان) بر روی پاشنه‌ها معمولاً محافظ است و نباید برداشته شود.
  • آسیب فشاری بافت عمیق (که قبلاً مشکوک به آسیب بافت عمیق بود): پوست سالم یا آسیب‌دیده با ناحیه‌ای موضعی از تغییر رنگ مداوم به رنگ قرمز تیره، عنابی و بنفش که با فشار سفید نمی‌شود، یا جدا شدن اپیدرم که بستر زخم تیره یا تاول پُر از خون را نشان می‌دهد. درد و تغییر دما[۲۵][۲۶][۲۷][۲۸][۲۹][۳۰][۳۱] اغلب قبل از تغییر رنگ پوست رخ می‌دهند. تغییر رنگ ممکن است در پوست‌های تیره‌تر، متفاوت به نظر برسد. این آسیب در اثر فشار شدید و/یا طولانی‌مدت و نیروهای برشی در محل اتصال استخوان و عضله ایجاد می‌شود. زخم ممکن است به سرعت پیشرفت کند تا میزان واقعی آسیب بافتی را نشان دهد، یا ممکن است بدون از دست دادن بافت بهبود یابد. اگر بافت نکروتیک، بافت زیرجلدی، بافت گرانوله، فاسیا، عضله یا دیگر ساختارهای زیرین قابل مشاهده باشند، این وضعیت نشان‌دهنده یک آسیب فشاری با ضخامت کامل است (غیرقابل مرحله‌بندی، مرحله ۳ یا مرحله ۴). از DTPI برای توصیف بیماری‌های عروقی، تروماتیک، نوروپاتیک یا پوستی استفاده نکنید.[۳۲]

اصطلاح زخم فشاری مرتبط با ابزار پزشکی به یک علت اشاره دارد نه به یک طبقه‌بندی. زخم‌های فشاری ناشی از یک وسیله پزشکی بر اساس همان سیستم طبقه‌بندی که برای زخم‌های فشاری ناشی از علل دیگر به کار می‌رود، طبقه‌بندی می‌شوند، اما معمولاً علت آن ذکر می‌شود. آسیب فشاری ناشی از وسایل پزشکی بر روی غشاهای مخاطی نباید مرحله‌بندی شود.

فاشئیت ایسکمیک

فاشئیت ایسکمیک[پ] یک تومور خوش‌خیم در دسته تومورهای فیبروبلاستیک و میوفیبروبلاستیک است[۳۳] که مانند زخم‌های فشاری، ممکن است در افراد مسن و بستری ایجاد شود.[۳۴] این تومورها معمولاً در بافت‌های زیرجلدی (یعنی پائین‌ترین لایه بافت پوست) که روی برجستگی‌های استخوانی مانند برجستگی‌های داخل یا اطراف مفصل ران، شانه، تروکانتر بزرگ استخوان فمور، ایلیاک کرست، ناحیه لومبار یا ناحیه کتف قرار دارند، تشکیل می‌شوند.[۳۵] تومورهای IF با زخم‌های فشاری متفاوت هستند زیرا معمولاً زخم‌های گسترده پوستی ندارند و در آنالیز میکروسکوپی هیستوپاتولوژیک، شواهدی از التهاب حاد که با وجود انواع مختلف گلبول‌های سفید خون مشخص می‌شود، وجود ندارد.[۳۶] این تومورها معمولاً با برداشتن از طریق جراحی درمان می‌شوند.[۳۷]

رویکرد پیشگیرانه

رویکردهای مختلفی وجود دارد که به‌طور گسترده برای پیشگیری از زخم‌های فشاری استفاده می‌شوند.[۳۸] رویکردهای پیشنهادی شامل اصلاح رختخواب و تشک، سیستم‌های پشتیبانی مختلف برای کاهش فشار از روی نواحی آسیب‌دیده، تهویه سطوح بدن، مراقبت از پوست، تغذیه و اصلاحات سازمانی (برای مثال، تغییر روال‌های مراقبتی در بیمارستان‌ها یا خانه‌هایی که افراد نیاز به استراحت طولانی‌مدت در بستر دارند) می‌شود.[۳۸][۳۹] به‌طور کلی، به منظور تعیین اثربخشی این نوع مداخلات و همچنین تعیین موثرترین مداخله جهت پیشگیری از زخم‌های فشاری به بهترین نحو، انجام مطالعات بالینی بی‌طرفانه و بدون سوگیری مورد نیاز است.[۳۸][۴۰][۴۱][۴۲][۴۳]

دستورالعمل‌های بالینی برای پیشگیری از بروز زخم‌های فشاری

چندین دستورالعمل بالینی مبتنی بر شواهد و اجماع متخصصان برای کمک به راهنمایی متخصصان پزشکی در سطح بین‌المللی[۲۲] و در کشورهای خاص از جمله بریتانیا تدوین شده‌اند.[۴۴][۴۵][۴۶] چک‌لیست پروتکل استاندارد پیشگیری از آسیب‌های ناشی از فشار[ت] مشتقی از دستورالعمل بالینی بین‌المللی است که برای تسهیل اجرای منسجم جهت پیشگیری از آسیب‌های ناشی از فشار طراحی شده است.[۴۷] در سال ۲۰۲۲، کنگره ایالات متحده، قانونی را تصویب کرد که قانون اعتبارات ساخت‌وساز نظامی، امور کهنه‌سربازان و نهادهای مرتبط، 2015 (H.R4355) را به‌روز کرد تا چک‌لیست SPIPP به‌عنوان قانونی که تأسیسات وزارت امور کهنه‌سربازان[ث] ایالات متحده باید برای حفظ بی‌خطری بیماران از آسیب، به آن پایبند باشند، تعیین شود.

ارزیابی خطر

پیش‌از چرخاندن و تغییر وضعیت فرد، یک ابزار ارزیابی خطر پیشنهاد می‌شود تا بهترین رویکرد جهت پیشگیری از زخم‌های فشاری در آن فرد تعیین شود. برخی از شایع‌ترین ابزارهای ارزیابی خطر، مقیاس برادن، نورتون یا ابزارهای خطر واترلو هستند. نوع ابزار ارزیابی خطری که استفاده می‌شود، به بیمارستانی که بیمار در آن بستری شده و همچنین محل زخم بستگی دارد. پس‌از استفاده از ابزار ارزیابی خطر، برنامه‌ای برای بیمار به‌صورت جداگانه تدوین می‌شود تا از آسیب‌های ناشی از فشار اکتسابی از بیمارستان پیشگیری شود. این طرح شامل استراتژی‌های مختلف چرخش و تغییر وضعیت بدن خواهد بود. این ابزارهای ارزیابی خطر، برای هر بیمار، یک مبنای اولیه در مورد خطر فردی او برای ابتلا به آسیب فشاری، در اختیار کادر پرستاری قرار می‌دهد. عواملی که در این ابزارهای ارزیابی خطر نقش دارند، عبارتند از رطوبت، فعالیت و تحرک. این عوامل با استفاده از مقیاس مورد استفاده، چه مقیاس برادن، نورتون یا واترلو، در نظر گرفته شده و امتیازدهی می‌شوند. سپس اعداد جمع می‌شوند و بر اساس آن عدد نهایی، امتیازی داده می‌شود و اقدامات لازم برای اطمینان از تغییر وضعیت صحیح بیمار انجام می‌شود. متأسفانه، این کار همیشه آن‌طور که باید در بیمارستان‌ها انجام نمی‌شود.[۴۸]

تلاش‌هایی در ایالات متحده و کره جنوبی با هدف خودکارسازی ارزیابی و طبقه‌بندی خطر با آموزش مدل‌های یادگیری ماشینی روی پرونده‌های الکترونیکی سلامت انجام شده است.[۴۹][۵۰][۵۱]

توزیع مجدد فشار

یکی از جنبه‌های مهم مراقبت از اکثر افراد در معرض خطر ابتلا به زخم‌های فشاری و افراد مبتلا به زخم بستر توزیع مجدد فشار است، به‌طوری که هیچ فشاری به زخم فشاری وارد نشود.[۵۲] در دهه ۱۹۴۰، لودویگ گاتمن برنامه‌ای را مطرح کرد که بر اساس آن افراد فلج، هر دو ساعت یک‌بار چرخانده می‌شدند و این کار به بهبود زخم بستر کمک می‌کرد. پیش‌از این، چنین افرادی دو سال امید به زندگی داشتند و معمولاً در اثر عفونت‌های خونی و پوستی جان خود را از دست می‌دادند. گاتمن، این تکنیک را از کار پزشک بوستونی، دونالد مونرو، آموخته بود.[۵۳] شواهد کافی مبنی بر پیشگیری از زخم بستر، چه بیمار در وضعیت ۳۰ درجه قرار گیرد یا در وضعیت استاندارد ۹۰ درجه، وجود ندارد.[۵۴]

خانه‌های سالمندان و بیمارستان‌ها معمولاً برنامه‌هایی را برای جلوگیری از ایجاد زخم‌های فشاری در افراد بستری در رختخواب، مانند استفاده از یک بازه زمانی منظم برای چرخش و تغییر وضعیت بدن برای کاهش فشار، تنظیم می‌کنند. تعداد دفعات چرخش و تغییر وضعیت بدن به میزان خطر فرد بستگی دارد.

مداخلات مختلفی برای توزیع مجدد فشار ایجاد شده است، از جمله استفاده از تشک‌های مختلف، سطوح حمایتی و استفاده از صندلی‌های استاتیک.

سطوح حمایتی

استفاده از انواع مختلف تشک‌ها از جمله فوم با چگالی بالا، سطوحی با الیاف یا ژل‌های واکنش‌پذیر در آنها، و سطوحی که حاوی آب واکنش‌پذیر هستند، گاهی برای توزیع مجدد فشار پیشنهاد می‌شود. شواهد حمایت‌کننده از این مداخلات و اینکه از بروز زخم‌های جدید پیشگیری می‌کنند، سطح راحتی را افزایش می‌دهند یا عوارض جانبی مثبت یا منفی دیگری دارند یا خیر، ضعیف است.[۵۵][۵۶] بسیاری از سطوح نگهدارنده با فرو بردن و/یا پوشاندن بدن در سطح، فشار را دوباره توزیع می‌کنند. برخی از سطوح نگهدارنده، از جمله تشک‌ها و بالشتک‌های آنتی‌دکوبیتوس[ج]، حاوی چندین محفظه هوا هستند که به‌طور متناوب پمپ می‌شوند.[۵۷][۵۸] روش‌هایی برای استانداردسازی محصولات و ارزیابی کارآمدی این محصولات تنها در سال‌های اخیر از طریق کار S3I درون NPUAP توسعه یافته است.[۵۹]

شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد استفاده از تشک‌های فومی به اندازه رویکردهای حمایتی که شامل سطوح هوای تحت فشار متناوب یا سطوح واکنشی هستند، مؤثر نیست.[۶۰][۶۱] مشخص نیست که مداخلاتی که شامل سطح واکنشی هوا هستند، موثرتر از سطوح واکنشی که شامل آب یا ژل یا دیگر مواد زیرساز هستند، می‌باشند یا خیر.[۶۲][۶۳] علاوه‌بر این، اثربخشی روکش‌های پوست گوسفند روی تشک‌ها مشخص نیست.[۳۸]

شواهد در مورد اینکه کدام سطوح نگهدارنده برای بهبود زخم فشاری موثرتر هستند، نامشخص است. اگرچه سطوح واکنشی هوا ممکن است در برخی موارد، ترمیم را موثرتر از فوم انجام دهند، اما شواهد در این زمینه محدود و متناقض است.[۳۸]

همچنین صندلی‌های استاتیک (برخلاف صندلی‌های چرخدار) برای توزیع مجدد فشار پیشنهاد شده‌اند.[۶۴] صندلی‌های استاتیک می‌توانند شامل موارد زیر باشند: صندلی‌های استاندارد بیمارستانی؛ صندلی‌های بدون بالشتک یا عملکرد دستی/دینامیک؛ و صندلی‌هایی با سطوح یکپارچه توزیع مجدد فشار و قابلیت‌های خم شدن، بلند شدن یا کج شدن. انجام پژوهش‌های بیشتری برای تعیین مؤثر بودن یا نبودن صندلی‌های استاتیک با توزیع مجدد فشار در پیشگیری از زخم‌های فشاری مورد نیاز است.[۶۴]

برای افرادی که تحرک محدودی دارند، تغییر فشار به‌طور منظم و استفاده از بالشتک ویلچر با اجزای کاهش فشار می‌تواند به پیشگیری از زخم‌های فشاری کمک کند.[۶۵]

تغذیه

مزایای مداخلات تغذیه‌ای با ترکیبات مختلف برای پیشگیری از زخم فشاری نامشخص است.[۶۶] دستورالعمل بالینی بین‌المللی پیشگیری و درمان آسیب‌های ناشی از فشار، توصیه‌های مبتنی بر شواهد را برای پیشگیری از آسیب‌های ناشی از فشار و درمان آنها فهرست می‌کند.

تغییرات سازمانی

برخی پیشنهادها حاکی از آن است که تغییرات سازمانی ممکن است بروز زخم‌های فشاری را کاهش دهد، و متخصصان مراقبت سلامت در پیشگیری از زخم‌های فشاری هم در بیمارستان[۶۷] و هم در محیط‌های اجتماعی نقش محوری دارند.[۶۸] از مطالعات انجام‌شده در مورد اثربخشی این رویکردها، مشخص نیست که کدام تغییر سازمانی برای افراد در معرض خطر زخم‌های فشاری بیشترین مزیت را دارد، از جمله سازماندهی خدمات سلامت،[۳۹] ابزارهای ارزیابی خطر،[۶۹] تیم‌های مراقبت از زخم،[۷۰] و آموزش.[۷۱][۷۲] این امر عمدتاً به دلیل فقدان پژوهش‌های با کیفیت بالا در این زمینه‌ها است.

مراقبت از زخم و پانسمان

مراقبت از زخم‌ها و جراحاتی که شروع شده‌اند، همچنین استفاده از کرم‌ها از ملاحظاتی است که در پیشگیری از بدتر شدن زخم‌ها و ایجاد زخم‌های اولیه جدید باید در نظر گرفته شود. مشخص نیست که کرم‌های حاوی اسیدهای چرب در مقایسه با کرم‌های بدون اسیدهای چرب در کاهش بروز زخم‌های فشاری مؤثر هستند یا خیر.[۷۳] همچنین مشخص نیست که پانسمان‌های سیلیکونی باعث کاهش بروز زخم‌های فشاری می‌شوند یا خیر.[۷۳] هیچ شواهدی وجود ندارد که نشان دهد ماساژ باعث کاهش بروز زخم فشاری می‌شود.[۷۴] کنترل گرما و رطوبت سطح پوست، که به‌عنوان مدیریت میکروکلیمای پوست شناخته می‌شود، همچنین ممکن است در پیشگیری و کنترل زخم‌های فشاری نقش داشته باشد.[۷۵] همچنین مراقبت از پوست مهم است، زیرا پوست آسیب‌دیده تحمل فشار را ندارد. بااین‌حال، پوستی که در اثر قرار گرفتن در معرض ادرار یا مدفوع آسیب دیده باشد، جزو زخم‌های فشاری محسوب نمی‌شود. این زخم‌های پوستی باید به‌عنوان درماتیت مرتبط با بی‌اختیاری طبقه‌بندی شوند.

درمان

توصیه‌هایی برای درمان زخم‌های فشاری شامل استفاده از استراحت در بستر، سطوح حمایتی توزیع مجدد فشار، حمایت تغذیه‌ای، تغییر وضعیت بدن، مراقبت از زخم (مانند دبریدمان، پانسمان زخم) و عوامل بیوفیزیکی (مانند تحریک الکتریکی) است.[۴۶] اما شواهد علمی قابل اعتمادی برای تأیید استفاده از بسیاری از این مداخلات وجود ندارد. به منظور ارزیابی بهترین روش برای پشتیبانی از درمان زخم‌های فشاری، برای مثال با تغییر وضعیت بدن، پژوهش‌های بیشتری مورد نیاز است.[۴۰][۷۶][۴۲][۴۳]

دبریدمان

در بیشتر زخم‌های فشاری، بافت نکروتیک باید برداشته شود. پاشنه پا در بسیاری از موارد استثنا است، به‌ویژه زمانی که اندام خون‌رسانی کافی ندارد. بافت نکروتیک یک منطقه ایده‌آل برای رشد باکتری‌ها است که می‌تواند به شدت روند بهبود زخم را مختل کند. پنج روش برای از بین بردن بافت نکروتیک وجود دارد.

  1. دبریدمان اتولیتیک، استفاده از پانسمان‌های مرطوب برای تقویت اتولیز با آنزیم‌ها و گلبول‌های سفید خود بدن است. این یک فرایند آهسته اما عمدتاً بدون درد است و در افرادی که سیستم ایمنی بدنشان به درستی کار می‌کند، موثرتر است.
  2. دبریدمان بیولوژیکی یا ماگوت دبریدمان تراپی، استفاده از لاروهای پزشکی برای تغذیه از بافت نکروتیک و در نتیجه پاک‌سازی زخم از باکتری‌های اضافی است. اگرچه این روش سال‌ها کنار گذاشته شده بود، اما در ژانویه ۲۰۰۴، سازمان غذا و داروی آمریکا[چ] استفاده از لاروها را به‌عنوان یک ابزار پزشکی زنده تأیید کرد.[۷۷]
  3. دبریدمان شیمیایی یا دبریدمان آنزیمی، استفاده از آنزیم‌های تجویز شده است که باعث حذف بافت نکروتیک می‌شوند.
  4. دبریدمان مکانیکی، به استفاده از پانسمان‌های دبریدمان، ویرپول (whirlpool) یا سونوگرافی برای برداشتن اسلاف در زخم‌های پایدار گفته می‌شود.
  5. دبریدمان جراحی یا دبریدمان با ابزار تیز، سریع‌ترین روش است، زیرا به جراح امکان می‌دهد تا به سرعت بافت مرده را خارج کند.

پانسمان‌ها

مشخص نیست که یک عامل موضعی یا پانسمان برای درمان زخم‌های فشاری بهتر از دیگری است یا خیر.[۷۸] شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد پانسمان‌های تعدیل‌کننده پروتئاز، پانسمان‌های فومی یا پماد کلاژناز ممکن است در بهبود زخم بهتر از گاز باشند.[۷۸] پانسمان زخم باید بر اساس وضعیت زخم و پوست اطراف آن انتخاب شود. برخی مطالعات نشان می‌دهند که محصولات ضدمیکروبی که باعث تحریک اپیتلیزاسیون می‌شوند، ممکن است روند بهبود زخم را تسریع کنند.[۷۹] بااین‌حال، هیچ اجماع بین‌المللی در مورد انتخاب پانسمان برای زخم‌های فشاری وجود ندارد.[۸۰] شواهدی که استفاده از پانسمان‌های آلژینات،[۸۱] پانسمان‌های فومی،[۸۲] و پانسمان‌های هیدروژل،[۸۳] را تأیید می‌کند، وجود ندارد و مزایای این پانسمان‌ها نسبت به دیگر درمان‌ها مشخص نیست.

برخی از دستورالعمل‌های بالینی مربوط به پانسمان عبارتند از:[۸۴]

وضعیتپانسمان
بدون ترشح تا ترشح متوسطگاز (پانسمان) با نوار چسب یا کامپوزیت
ترشحات متوسط تا شدیدپانسمان فوم با نوار چسب یا کامپوزیت
عود ترشحپانسمان پیشرفته، پانسمان هیدروکلوئید، فیلم یا کامپوزیت
پوست شکنندهگاز پانسمان یا توری کشی

درمان‌های دیگر

درمان‌های دیگر شامل استروئیدهای آنابولیک،[۸۵] پماد عسل طبی،[۸۶] درمان زخم با فشار منفی،[۸۷] فوتوتراپی،[۸۸] دستگاه‌های کاهش فشار،[۸۹] اعمال جراحی ترمیمی،[۹۰] سطوح نگهدارنده،[۹۱] سونوگرافی[۹۲] و فنی‌توئین موضعی است.[۹۳] شواهد کمی برای تأیید یا رد مزایای اکثر این درمان‌ها در مقایسه با یکدیگر و دارونما وجود دارد یا هیچ شواهدی وجود ندارد. مشخص نیست که تحریک الکتریکی، درمان مؤثری برای زخم‌های فشاری است یا خیر.[۹۴] علاوه‌بر این، مزیت استفاده از آنتی‌بیوتیک‌های سیستمیک یا موضعی در مدیریت زخم فشاری هنوز مشخص نیست.[۹۵] هنگام انتخاب درمان‌ها، باید به کیفیت زندگی بیماران و همچنین سهولت استفاده، قابلیت اطمینان یا اعتبار، و هزینه مداخلات توجه شود. مزایای مداخلات تغذیه‌ای با ترکیبات مختلف برای درمان زخم فشاری، نامطمئن است.[۹۶]

اپیدمیولوژی

هر ساله بیش از ۲٫۵ میلیون نفر در ایالات متحده به زخم‌های فشاری مبتلا می‌شوند.[۹۷] در مراکز مراقبت‌های ویژه در ایالات متحده، بروز زخم بستر ۰٫۴٪ تا ۳۸٪ است؛ این رقم درون مراکز مراقبت‌های طولانی‌مدت، ۲٫۲٪ تا ۲۳٫۹٪ و در مراقبت‌های خانگی ۰٪ تا ۱۷٪ است. به همین ترتیب، تنوع گسترده‌ای در شیوع این زخم‌ها وجود دارد: %۱۰ تا ۱۸٪ در مراقبت‌های حاد، ۲٫۳٪ تا ۲۸٪ در مراقبت‌های طولانی‌مدت و ۰٪ تا ۲۹٪ در مراقبت در خانه. به دلیل وجود افراد دارای نقص سیستم ایمنی، میزان زخم بستر در بخش مراقبت‌های ویژه بسیار بالاتر است، به‌طوری که ۸ تا ۴۰ درصد از افراد بستری در ICU دچار زخم بستر می‌شوند.[۹۸] بااین‌حال، شیوع زخم فشاری به شدت به روش‌شناسی مورد استفاده برای جمع‌آوری داده‌ها بستگی دارد. با استفاده از روش‌شناسی هیئت اروپایی مشاوره زخم‌های فشاری، ارقام مشابهی برای زخم‌های فشاری در افراد مبتلا به بیماری حاد در بیمارستان وجود دارد. تفاوت‌هایی بین کشورها وجود دارد، اما با استفاده از این روش‌شناسی، شیوع زخم فشاری در اروپا به‌طور هم‌سو و سازگار، بالا بوده، و از ۸٫۳٪ (ایتالیا) تا ۲۲٫۹٪ (سوئد) متغیر است.[۹۹] همچنین یک مطالعه جدید در اردن، رقمی در همین محدوده را نشان داده است. برخی پژوهش‌ها تفاوت‌هایی را در تشخیص زخم فشاری بین ساکنان سفیدپوست و سیاه‌پوست خانه‌های سالمندان نشان می‌دهد.[۱۰۰] برخی تحقیقات تفاوت‌هایی را در تشخیص زخم بستر میان ساکنان سفیدپوست و سیاه‌پوست خانه‌های سالمندان نشان می‌دهد.[۱۰۱]

جستارهای وابسته

  • Perfusion – بیومکانیک سیستمیک خون‌رسانی

واژه‌نامه

  1. ↑ National Pressure Injury Advisory Panel; NPIAP
  2. ↑ European Pressure Ulcer Advisory Panel; EPUAP
  3. ↑ ischemic fasciitis; IF
  4. ↑ Standardized Pressure Injury Prevention Protocol; SPIPP
  5. ↑ Veterans Affairs; VA
  6. ↑ antidecubitus
  7. ↑ FDA

منابع

  1. ↑ Black JM, Edsberg LE, Baharestani MM, Langemo D, Goldberg M, McNichol L, Cuddigan J (February 2011). "Pressure ulcers: avoidable or unavoidable? Results of the National Pressure Ulcer Advisory Panel Consensus Conference". Ostomy/Wound Management. 57 (2): 24–37. PMID 21350270.
  2. ↑ Saghaleini SH, Dehghan K, Shadvar K, Sanaie S, Mahmoodpoor A, Ostadi Z (April 2018). "Pressure Ulcer and Nutrition". Indian Journal of Critical Care Medicine. 22 (4): 283–289. doi:10.4103/ijccm.IJCCM_277_17. PMC 5930532. PMID 29743767.
  3. ↑ Boyko TV, Longaker MT, Yang GP (February 2018). "Review of the Current Management of Pressure Ulcers". Advances in Wound Care. 7 (2): 57–67. doi:10.1089/wound.2016.0697. PMC 5792240. PMID 29392094.
  4. ↑ McInnes E, Jammali-Blasi A, Bell-Syer SE, Dumville JC, Middleton V, Cullum N (September 2015). "Support surfaces for pressure ulcer prevention". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2015 (9). doi:10.1002/14651858.CD001735.pub5. PMC 7075275. PMID 26333288. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  5. ↑ Mensah GA, Roth GA, Sampson UK, Moran AE, Feigin VL, Forouzanfar MH, et al. (GBD 2013 Mortality Causes of Death Collaborators) (January 2015). "Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013". Lancet. 385 (9963): 117–171. doi:10.1016/S0140-6736(14)61682-2. PMC 4340604. PMID 25530442.
  6. ↑ Whittington KT, Briones R (Nov 2004). "National Prevalence and Incidence Study: 6-year sequential acute care data". Advances in Skin & Wound Care. 17 (9): 490–494. doi:10.1097/00129334-200411000-00016. PMID 15632743. S2CID 22039909.
  7. ↑ Lyder CH, Wang Y, Metersky M, Curry M, Kliman R, Verzier NR, Hunt DR (September 2012). "Hospital-acquired pressure ulcers: results from the national Medicare Patient Safety Monitoring System study". Journal of the American Geriatrics Society. 60 (9): 1603–1608. doi:10.1111/j.1532-5415.2012.04106.x. PMID 22985136. S2CID 26120917.
  8. ↑ Padula WV, Black JM, Davidson PM, Kang SY, Pronovost PJ (June 2020). "Adverse Effects of the Medicare PSI-90 Hospital Penalty System on Revenue-Neutral Hospital-Acquired Conditions". Journal of Patient Safety. 16 (2): e97–e102. doi:10.1097/PTS.0000000000000517. hdl:10453/142988. PMID 30110019. S2CID 52001575.
  9. ↑ Grey JE, Harding KG, Enoch S (February 2006). "Pressure ulcers". BMJ. 332 (7539): 472–475. doi:10.1136/bmj.332.7539.472. PMC 1382548. PMID 16497764.
  10. ↑ "Causes and prevention of pressure sores". www.cancerresearchuk.org (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-03.
  11. 1 2 Lyder CH (January 2003). "Pressure ulcer prevention and management". JAMA. 289 (2): 223–226. doi:10.1001/jama.289.2.223. PMID 12517234. S2CID 29969042.
  12. ↑ Berlowitz DR, Wilking SV (November 1989). "Risk factors for pressure sores. A comparison of cross-sectional and cohort-derived data". Journal of the American Geriatrics Society. 37 (11): 1043–1050. doi:10.1111/j.1532-5415.1989.tb06918.x. PMID 2809051. S2CID 26013510.
  13. ↑ Padula WV, Gibbons RD, Pronovost PJ, Hedeker D, Mishra MK, Makic MB, Bridges JF, Wald HL, Valuck RJ, Ginensky AJ, Ursitti A, Venable LR, Epstein Z, Meltzer DO (April 2017). "Using clinical data to predict high-cost performance coding issues associated with pressure ulcers: a multilevel cohort model". Journal of the American Medical Informatics Association. 24 (e1): e95–e102. doi:10.1093/jamia/ocw118. PMC 7651933. PMID 27539199.
  14. ↑ Edsberg LE, Black JM, Goldberg M, McNichol L, Moore L, Sieggreen M (Nov 2016). "Revised National Pressure Ulcer Advisory Panel Pressure Injury Staging System: Revised Pressure Injury Staging System". Journal of Wound, Ostomy, and Continence Nursing. 43 (6): 585–597. doi:10.1097/WON.0000000000000281. PMC 5098472. PMID 27749790.
  15. ↑ Padula WV, Delarmente BA (June 2019). "The national cost of hospital-acquired pressure injuries in the United States". International Wound Journal. 16 (3): 634–640. doi:10.1111/iwj.13071. PMC 7948545. PMID 30693644. S2CID 59338649.
  16. ↑ Padula WV, Mishra MK, Makic MB, Sullivan PW (April 2011). "Improving the quality of pressure ulcer care with prevention: a cost-effectiveness analysis". Medical Care. 49 (4): 385–392. doi:10.1097/MLR.0b013e31820292b3. PMID 21368685. S2CID 205815239.
  17. ↑ Bhat S (2013). Srb's Manual of Surgery (4 ed.). Jaypee Brother Medical Pub. p. 21. ISBN 978-93-5025-944-3.
  18. ↑ "Dealing with Pressure Sores | Pressure Care". Airospring. 31 January 2017.
  19. ↑ Bluestein D, Javaheri A (November 2008). "Pressure ulcers: prevention, evaluation, and management". American Family Physician. 78 (10): 1186–1194. PMID 19035067. Retrieved 8 June 2012.
  20. ↑ "National Pressure Injury Advisory Panel (NPIAP)".
  21. ↑ "European Pressure Ulcer Advisory Panel". EPUAP.
  22. 1 2 Haesler E, et al. (National Pressure Ulcer Advisory Panel (U.S.), European Pressure Ulcer Advisory Panel, Pan Pacific Pressure Injury Alliance) (2019). Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline. The International Guideline (3rd ed.). internationalguideline.com. ISBN 978-0-648-00978-8.
  23. ↑ Edsberg LE, Black JM, Goldberg M, McNichol L, Moore L, Sieggreen M (2016). "Revised National Pressure Ulcer Advisory Panel Pressure Injury Staging System: Revised Pressure Injury Staging System". Journal of Wound, Ostomy, and Continence Nursing. 43 (6): 585–597. doi:10.1097/WON.0000000000000281. PMC 5098472. PMID 27749790.
  24. ↑ Haesler E (2014). Prevention and treatment of pressure ulcers. Quick reference guide (Second ed.). Perth, Western Australia: National Pressure Ulcer Advisory Panel (U.S.), European Pressure Ulcer Advisory Panel, Pan Pacific Pressure Injury Alliance. ISBN 978-0-9579343-6-8. OCLC 945954574.
  25. ↑ Black J (September 2018). "Using thermography to assess pressure injuries in patients with dark skin". Nursing. 48 (9): 60–61. doi:10.1097/01.NURSE.0000544232.97340.96. PMID 30134324. S2CID 52070950.
  26. ↑ Holster M (April 2023). "Driving Outcomes and Improving Documentation with Long-Wave Infrared Thermography in a Long-term Acute Care Hospital". Advances in Skin & Wound Care. 36 (4): 189–193. doi:10.1097/01.ASW.0000912676.73372.a8. PMID 36790265. S2CID 256869477.
  27. ↑ "Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline". www.internationalguideline.com. Retrieved 2023-03-14.
  28. ↑ Farid KJ, Winkelman C, Rizkala A, Jones K (August 2012). "Using temperature of pressure-related intact discolored areas of skin to detect deep tissue injury: an observational, retrospective, correlational study". Ostomy/Wound Management. 58 (8): 20–31. PMID 22879313.
  29. ↑ Koerner S, Adams D, Harper SL, Black JM, Langemo DK (July 2019). "Use of Thermal Imaging to Identify Deep-Tissue Pressure Injury on Admission Reduces Clinical and Financial Burdens of Hospital-Acquired Pressure Injuries". Advances in Skin & Wound Care. 32 (7): 312–320. doi:10.1097/01.ASW.0000559613.83195.f9. PMC 6716560. PMID 31192867.
  30. ↑ Bhargava A, Chanmugam A, Herman C (February 2014). "Heat transfer model for deep tissue injury: a step towards an early thermographic diagnostic capability". Diagnostic Pathology. 9. doi:10.1186/1746-1596-9-36. PMC 3996098. PMID 24555856. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  31. ↑ Simman R, Angel C (February 2022). "Early Identification of Deep-Tissue Pressure Injury Using Long-Wave Infrared Thermography: A Blinded Prospective Cohort Study". Advances in Skin & Wound Care. 35 (2): 95–101. doi:10.1097/01.ASW.0000790448.22423.b0. PMID 34469910. S2CID 237388229.
  32. ↑ Edsberg LE, Black JM, Goldberg M, McNichol L, Moore L, Sieggreen M (2016). "Revised National Pressure Ulcer Advisory Panel Pressure Injury Staging System: Revised Pressure Injury Staging System". Journal of Wound, Ostomy, and Continence Nursing. 43 (6): 585–597. doi:10.1097/WON.0000000000000281. PMC 5098472. PMID 27749790.
  33. ↑ Sbaraglia M, Bellan E, Dei Tos AP (April 2021). "The 2020 WHO Classification of Soft Tissue Tumours: news and perspectives". Pathologica. 113 (2): 70–84. doi:10.32074/1591-951X-213. PMC 8167394. PMID 33179614.
  34. ↑ Fukunaga M (September 2001). "Atypical decubital fibroplasia with unusual histology". APMIS. 109 (9): 631–635. doi:10.1034/j.1600-0463.2001.d01-185.x. PMID 11878717. S2CID 29499215.
  35. ↑ Montgomery EA, Meis JM, Mitchell MS, Enzinger FM (July 1992). "Atypical decubital fibroplasia. A distinctive fibroblastic pseudotumor occurring in debilitated patients". The American Journal of Surgical Pathology. 16 (7): 708–715. doi:10.1097/00000478-199207000-00009. PMID 1530110. S2CID 21116139.
  36. ↑ Liegl B, Fletcher CD (October 2008). "Ischemic fasciitis: analysis of 44 cases indicating an inconsistent association with immobility or debilitation". The American Journal of Surgical Pathology. 32 (10): 1546–1552. doi:10.1097/PAS.0b013e31816be8db. PMID 18724246. S2CID 24664236.
  37. ↑ Sakamoto A, Arai R, Okamoto T, Yamada Y, Yamakado H, Matsuda S (October 2018). "Ischemic Fasciitis of the Left Buttock in a 40-Year-Old Woman with Beta-Propeller Protein-Associated Neurodegeneration (BPAN)". The American Journal of Case Reports. 19: 1249–1252. doi:10.12659/AJCR.911300. PMC 6206622. PMID 30341275.
  38. 1 2 3 4 5 Shi C, Dumville JC, Cullum N, Rhodes S, McInnes E, Goh EL, Norman G, et al. (Cochrane Wounds Group) (August 2021). "Beds, overlays and mattresses for preventing and treating pressure ulcers: an overview of Cochrane Reviews and network meta-analysis". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2021 (8). doi:10.1002/14651858.CD013761.pub2. PMC 8407250. PMID 34398473. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  39. 1 2 Joyce P, Moore ZE, Christie J (December 2018). "Organisation of health services for preventing and treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2018 (12). doi:10.1002/14651858.cd012132.pub2. PMC 6516850. PMID 30536917. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  40. 1 2 Moore ZE, van Etten MT, Dumville JC (October 2016). "Bed rest for pressure ulcer healing in wheelchair users". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2016 (10). doi:10.1002/14651858.CD011999.pub2. PMC 6457936. PMID 27748506. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  41. ↑ Langer G, Wan CS, Fink A, Schwingshackl L, Schoberer D (February 2024). "Nutritional interventions for preventing and treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2024 (2). doi:10.1002/14651858.CD003216.pub3. PMC 10860148. PMID 38345088. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  42. 1 2 Moore ZE, Cowman S (January 2015). "Repositioning for treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 1 (1). doi:10.1002/14651858.CD006898.pub4. PMC 7389249. PMID 25561248. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  43. 1 2 Moore ZE, Cowman S (March 2013). "Wound cleansing for pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2013 (3). doi:10.1002/14651858.CD004983.pub3. PMC 7389880. PMID 23543538. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  44. ↑ Pressure Ulcer Risk Assessment and Prevention: Recommendations (PDF). London: Royal College of Nursing. 2001. ISBN 1-873853-74-2. Archived from the original (PDF) on 2015-09-06. Retrieved 8 October 2021.
  45. ↑ "Pressure Relief and Wound Care". Archived from the original on 2013-09-30. Independent Living (UK)
  46. 1 2 National Pressure Ulcer Advisory Panel, European Pressure Ulcer Advisory Panel and Pan Pacific Pressure Injury Alliance (2014). Prevention and Treatment of Pressure Ulcers: Quick Reference Guide (PDF). Perth, Australia: Cambridge Media. p. 19. ISBN 978-0-9579343-6-8. Archived from the original (PDF) on 10 January 2017. Retrieved 18 October 2016.
  47. ↑ Padula WV, Black JM (February 2019). "The Standardized Pressure Injury Prevention Protocol for improving nursing compliance with best practice guidelines". Journal of Clinical Nursing. 28 (3–4): 367–371. doi:10.1111/jocn.14691. PMID 30328652. S2CID 53524143.
  48. ↑ Li Z, Marshall AP, Lin F, Ding Y, Chaboyer W (August 2022). "Pressure injury prevention practices among medical surgical nurses in a tertiary hospital: An observational and chart audit study". International Wound Journal. 19 (5): 1165–1179. doi:10.1111/iwj.13712. PMC 9284631. PMID 34729917.
  49. ↑ Kaewprag P, Newton C, Vermillion B, Hyun S, Huang K, Machiraju R (July 2017). "Predictive models for pressure ulcers from intensive care unit electronic health records using Bayesian networks". BMC Medical Informatics and Decision Making. 17 (Suppl 2). doi:10.1186/s12911-017-0471-z. PMC 5506589. PMID 28699545. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  50. ↑ Cramer EM, Seneviratne MG, Sharifi H, Ozturk A, Hernandez-Boussard T (September 2019). "Predicting the Incidence of Pressure Ulcers in the Intensive Care Unit Using Machine Learning". eGEMs. 7 (1): 49. doi:10.5334/egems.307. PMC 6729106. PMID 31534981.
  51. ↑ Cho I, Park I, Kim E, Lee E, Bates DW (November 2013). "Using EHR data to predict hospital-acquired pressure ulcers: a prospective study of a Bayesian Network model". International Journal of Medical Informatics. 82 (11): 1059–1067. doi:10.1016/j.ijmedinf.2013.06.012. PMID 23891086.
  52. ↑ Reilly EF, Karakousis GC, Schrag SP, Stawicki SP (2007). "Pressure ulcers in the intensive care unit: The 'forgotten' enemy". OPUS 12 Scientist. 1 (2): 17–30.
  53. ↑ Whitteridge D (2004). "Guttmann, Sir Ludwig (1899–1980)". فرهنگ زندگی‌نامه ملی. Oxford University Press.
  54. ↑ Gillespie BM, Walker RM, Latimer SL, Thalib L, Whitty JA, McInnes E, Chaboyer WP (June 2020). "Repositioning for pressure injury prevention in adults". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2020 (6). doi:10.1002/14651858.CD009958.pub3. PMC 7265629. PMID 32484259. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  55. ↑ Shi C, Dumville JC, Cullum N, Rhodes S, Jammali-Blasi A, McInnes E, et al. (Cochrane Wounds Group) (May 2021). "Alternating pressure (active) air surfaces for preventing pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 5 (5). doi:10.1002/14651858.CD013620.pub2. PMC 8108044. PMID 33969911. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  56. ↑ Shi C, Dumville JC, Cullum N, Rhodes S, Jammali-Blasi A, Ramsden V, McInnes E, et al. (Cochrane Wounds Group) (May 2021). "Beds, overlays and mattresses for treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 5 (5). doi:10.1002/14651858.CD013624.pub2. PMC 8108042. PMID 33969896. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  57. ↑ Guy H (December 2004). "Preventing pressure ulcers: choosing a mattress". Professional Nurse. 20 (4): 43–46. PMID 15624622.
  58. ↑ "Antidecubitus Why?" (PDF). Antidecubitus Systems Matfresses Cushions. COMETE s.a.s. Archived from the original (PDF) on 2011-07-22. Retrieved 2009-10-02.
  59. ↑ Bain DS, Ferguson-Pell M (2002). "Remote monitoring of sitting behavior of people with spinal cord injury". Journal of Rehabilitation Research and Development. 39 (4): 513–520. PMID 17638148.
  60. ↑ Shi C, Dumville JC, Cullum N, Rhodes S, McInnes E, et al. (Cochrane Wounds Group) (May 2021). "Foam surfaces for preventing pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 5 (5). doi:10.1002/14651858.CD013621.pub2. PMC 8179968. PMID 34097765. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  61. ↑ Shi C, Dumville JC, Cullum N, Rhodes S, McInnes E, et al. (Cochrane Wounds Group) (May 2021). "Alternative reactive support surfaces (non-foam and non-air-filled) for preventing pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 5 (5). doi:10.1002/14651858.CD013623.pub2. PMC 8179967. PMID 34097764. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  62. ↑ Shi C, Dumville JC, Cullum N, Rhodes S, Leung V, McInnes E, et al. (Cochrane Wounds Group) (May 2021). "Reactive air surfaces for preventing pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 5 (5). doi:10.1002/14651858.CD013622.pub2. PMC 8127698. PMID 33999463. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  63. ↑ Shi C, Dumville JC, Cullum N, Rhodes S, McInnes E, et al. (Cochrane Wounds Group) (May 2021). "Alternative reactive support surfaces (non-foam and non-air-filled) for preventing pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 5 (5). doi:10.1002/14651858.CD013623.pub2. PMC 8179967. PMID 34097764. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  64. 1 2 Stephens M, Bartley C, Dumville JC, et al. (Cochrane Wounds Group) (February 2022). "Pressure redistributing static chairs for preventing pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2022 (2). doi:10.1002/14651858.CD013644.pub2. PMC 8851035. PMID 35174477. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  65. ↑ Brienza D, Kelsey S, Karg P, Allegretti A, Olson M, Schmeler M, Zanca J, Geyer MJ, Kusturiss M, Holm M (December 2010). "A randomized clinical trial on preventing pressure ulcers with wheelchair seat cushions". Journal of the American Geriatrics Society. 58 (12): 2308–2314. doi:10.1111/j.1532-5415.2010.03168.x. PMC 3065866. PMID 21070197.
  66. ↑ Langer G, Wan CS, Fink A, Schwingshackl L, Schoberer D, et al. (Cochrane Wounds Group) (February 2024). "Nutritional interventions for preventing and treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2024 (2). doi:10.1002/14651858.CD003216.pub3. PMC 10860148. PMID 38345088. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  67. ↑ Khojastehfar S, Najafi Ghezeljeh T, Haghani S (May 2020). "Factors related to knowledge, attitude, and practice of nurses in intensive care unit in the area of pressure ulcer prevention: A multicenter study". Journal of Tissue Viability. 29 (2): 76–81. doi:10.1016/j.jtv.2020.02.002. PMID 32061501. S2CID 211136134.
  68. ↑ Heywood-Everett S, Henderson R, Webb C, Bland AR (July 2023). "Psychosocial factors impacting community-based pressure ulcer prevention: A systematic review" (PDF). International Journal of Nursing Studies. 146. doi:10.1016/j.ijnurstu.2023.104561. PMID 37542960. S2CID 259523857. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  69. ↑ Moore ZE, Patton D (January 2019). "Risk assessment tools for the prevention of pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 1 (1). doi:10.1002/14651858.cd006471.pub4. PMC 6354222. PMID 30702158. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  70. ↑ Moore ZE, Webster J, Samuriwo R (September 2015). "Wound-care teams for preventing and treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2015 (9). doi:10.1002/14651858.cd011011.pub2. PMC 8627699. PMID 26373268. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  71. ↑ Porter-Armstrong AP, Moore ZE, Bradbury I, McDonough S (May 2018). "Education of healthcare professionals for preventing pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2018 (5). doi:10.1002/14651858.cd011620.pub2. PMC 6494581. PMID 29800486. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  72. ↑ O'Connor T, Moore ZE, Patton D (February 2021). "Patient and lay carer education for preventing pressure ulceration in at-risk populations". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2 (2). doi:10.1002/14651858.cd012006.pub2. PMC 8095034. PMID 33625741. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  73. 1 2 Patton D, Moore ZE, Boland F, Chaboyer WP, Latimer SL, Walker RM, Avsar P (December 2024). "Dressings and topical agents for preventing pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2024 (12). doi:10.1002/14651858.CD009362.pub4. PMC 11613325. PMID 39625073. {{cite journal}}: Check |pmc= value (help); Check |pmid= value (help); Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  74. ↑ Zhang Q, Sun Z, Yue J (June 2015). "Massage therapy for preventing pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2015 (6). doi:10.1002/14651858.cd010518.pub2. PMC 9969327. PMID 26081072. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  75. ↑ "Hill-Rom Clinical Resource Center". Archived from the original on 2012-12-17. Retrieved 2012-10-17.
  76. ↑ Langer G, Fink A (June 2014). "Nutritional interventions for preventing and treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2014 (6). doi:10.1002/14651858.CD003216.pub2. PMC 9736772. PMID 24919719. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  77. ↑ "510(k)s Final Decisions Rendered for January 2004: Device: Medical Maggots". FDA. Archived from the original on 2009-01-20. Retrieved 2019-12-16.
  78. 1 2 Westby MJ, Dumville JC, Soares MO, Stubbs N, Norman G (June 2017). "Dressings and topical agents for treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 6 (6). doi:10.1002/14651858.CD011947.pub2. PMC 6481609. PMID 28639707. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  79. ↑ Sipponen A, Jokinen JJ, Sipponen P, Papp A, Sarna S, Lohi J (May 2008). "Beneficial effect of resin salve in treatment of severe pressure ulcers: a prospective, randomized and controlled multicentre trial". The British Journal of Dermatology. 158 (5): 1055–1062. doi:10.1111/j.1365-2133.2008.08461.x. PMID 18284391. S2CID 12350060.
  80. ↑ Westby MJ, Dumville JC, Soares MO, Stubbs N, Norman G (June 2017). "Dressings and topical agents for treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 6 (6). doi:10.1002/14651858.CD011947.pub2. PMC 6481609. PMID 28639707. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  81. ↑ Dumville JC, Keogh SJ, Liu Z, Stubbs N, Walker RM, Fortnam M (May 2015). "Alginate dressings for treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2015 (5). doi:10.1002/14651858.cd011277.pub2. hdl:10072/81471. PMC 10555387. PMID 25994366. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  82. ↑ Walker RM, Gillespie BM, Thalib L, Higgins NS, Whitty JA (October 2017). "Foam dressings for treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2017 (10). doi:10.1002/14651858.cd011332.pub2. PMC 6485618. PMID 29025198. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  83. ↑ Dumville JC, Stubbs N, Keogh SJ, Walker RM, Liu Z (February 2015). Dumville JC (ed.). "Hydrogel dressings for treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. John Wiley & Sons, Ltd. 2015 (2). doi:10.1002/14651858.cd011226. hdl:10072/81469. PMC 10767619. PMID 25914909. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  84. ↑ DeMarco S. "Wound and Pressure Ulcer Management". Johns Hopkins Medicine. Johns Hopkins University. Retrieved 2014-12-25.
  85. ↑ Naing C, Whittaker MA (June 2017). "Anabolic steroids for treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2017 (6). doi:10.1002/14651858.cd011375.pub2. PMC 6481474. PMID 28631809. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  86. ↑ Papanikolaou GE, Gousios G, Cremers NA (March 2023). "Use of Medical-Grade Honey to Treat Clinically Infected Heel Pressure Ulcers in High-Risk Patients: A Prospective Case Series". Antibiotics. 12 (3): 605. doi:10.3390/antibiotics12030605. PMC 10044646. PMID 36978472.
  87. ↑ Shi J, Gao Y, Tian J, Li J, Xu J, Mei F, Li Z (May 2023). "Negative pressure wound therapy for treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2023 (5). doi:10.1002/14651858.CD011334.pub3. PMC 10218975. PMID 37232410. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  88. ↑ Chen C, Hou WH, Chan ES, Yeh ML, Lo HL (July 2014). "Phototherapy for treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2014 (7). doi:10.1002/14651858.cd009224.pub2. PMC 11602825. PMID 25019295. {{cite journal}}: Check |pmc= value (help); Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  89. ↑ McGinnis E, Stubbs N (February 2014). "Pressure-relieving devices for treating heel pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2014 (2). doi:10.1002/14651858.cd005485.pub3. PMC 10998287. PMID 24519736. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  90. ↑ Norman G, Wong JK, Amin K, Dumville JC, Pramod S (October 2022). "Reconstructive surgery for treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2022 (10). doi:10.1002/14651858.CD012032.pub3. PMC 9562145. PMID 36228111. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  91. ↑ McInnes E, Jammali-Blasi A, Bell-Syer SE, Leung V (October 2018). "Support surfaces for treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2018 (10). doi:10.1002/14651858.cd009490.pub2. PMC 6517160. PMID 30307602. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  92. ↑ Baba-Akbari Sari A, Flemming K, Cullum NA, Wollina U (July 2006). "Therapeutic ultrasound for pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews (3). doi:10.1002/14651858.cd001275.pub2. PMID 16855964. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  93. ↑ Hao XY, Li HL, Su H, Cai H, Guo TK, Liu R, Jiang L, Shen YF (February 2017). "Topical phenytoin for treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2017 (2). doi:10.1002/14651858.cd008251.pub2. PMC 6464402. PMID 28225152. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  94. ↑ Arora M, Harvey LA, Glinsky JV, Nier L, Lavrencic L, Kifley A, Cameron ID, et al. (Cochrane Wounds Group) (January 2020). "Electrical stimulation for treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 1 (1). doi:10.1002/14651858.CD012196.pub2. PMC 6984413. PMID 31962369. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  95. ↑ Norman G, Dumville JC, Moore ZE, Tanner J, Christie J, Goto S (April 2016). "Antibiotics and antiseptics for pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 4 (4). doi:10.1002/14651858.CD011586.pub2. PMC 6486293. PMID 27040598. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  96. ↑ Langer G, Wan CS, Fink A, Schwingshackl L, Schoberer D, et al. (Cochrane Wounds Group) (February 2024). "Nutritional interventions for preventing and treating pressure ulcers". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2024 (2). doi:10.1002/14651858.CD003216.pub3. PMC 10860148. PMID 38345088. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  97. ↑ Agency for Healthcare Research and Quality. "Preventing Pressure Ulcers in Hospitals". Archived from the original on 7 June 2012. Retrieved 8 June 2012.
  98. ↑ "Pressure ulcers in America: prevalence, incidence, and implications for the future. An executive summary of the National Pressure Ulcer Advisory Panel monograph". Advances in Skin & Wound Care. 14 (4): 208–215. 2001. doi:10.1097/00129334-200107000-00015. PMID 11902346.
  99. ↑ Vanderwee K, Clark M, Dealey C, Gunningberg L, Defloor T (April 2007). "Pressure ulcer prevalence in Europe: a pilot study". Journal of Evaluation in Clinical Practice. 13 (2): 227–235. doi:10.1111/j.1365-2753.2006.00684.x. PMID 17378869.
  100. ↑ Anthony D, Papanikolaou P, Parboteeah S, Saleh M (November 2010). "Do risk assessment scales for pressure ulcers work?". Journal of Tissue Viability. 19 (4): 132–136. doi:10.1016/j.jtv.2009.11.006. PMID 20036124.
  101. ↑ Li Y, Yin J, Cai X, Temkin-Greener J, Mukamel DB (July 2011). "Association of race and sites of care with pressure ulcers in high-risk nursing home residents". JAMA. 306 (2): 179–186. doi:10.1001/jama.2011.942. PMC 4108174. PMID 21750295.

پیوند به بیرون

  • پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Pressure ulcers در ویکی‌انبار 
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.