زرگر

زرگر بغدادی اثر کمال‌الملک

زرگر یا طلاساز شاخه‌ای از فلزکاری است که دارای تخصص در کار با طلا و دیگر فلزات گران‌بها، برای ساخت یا مونتاژ محصولات فلزی می‌باشد و این تخصص با نام زرگری شناخته شده است. از لحاظ تاریخی، زرگرها به ساخت ظروف تزئینی، گلدان، فنجان و سرویس‌های نقره نیز می‌پرداختند ولی افزایش قیمت جهانی فلزات گران‌بها، محدودیت‌های زیادی را در اقلام این صنف ایجاد نموده است.[۱][۲]

زرگران باید در شکل‌دهی فلز از طریق سوهان‌کاری، لحیم‌کاری، اره‌کاری، آهنگری، ریخته‌گری و صیقل‌کاری مهارت داشته باشند. این حرفه اغلب شامل مهارت‌های جواهرسازی و همچنین مهارت‌های بسیار مشابه نقره‌کار بوده است. به‌طور سنتی، این مهارت‌ها از طریق کارآموزی منتقل می‌شدند؛ اخیراً مدارس هنرهای جواهرسازی، که در آموزش طلاسازی و بسیاری از مهارت‌هایی که تحت چتر هنرهای جواهرسازی قرار می‌گیرند، تخصص دارند، در دسترس هستند. بسیاری از دانشگاه‌ها و کالج‌های جوان نیز طلاسازی، نقره‌سازی و ساخت هنرهای فلزی را به عنوان بخشی از برنامه درسی هنرهای زیبای خود ارائه می‌دهند.

در مقایسه با سایر فلزات، طلا چکش‌خوار، انعطاف‌پذیر و کمیاب است و تنها عنصر فلزی جامد با رنگ زرد است. می‌توان آن را به راحتی ذوب، ذوب و ریخته‌گری کرد، بدون اینکه مشکلات اکسیدها و گاز که برای سایر فلزات مانند برنز مشکل‌ساز است، وجود داشته باشد. «جوشکاری تحت فشار» آن نسبتاً آسان است، که در آن، مانند خاک رس، می‌توان دو قطعه کوچک را به هم کوبید تا یک قطعه بزرگتر ساخته شود. طلا به عنوان یک فلز نجیب طبقه‌بندی می‌شود - زیرا با اکثر عناصر واکنش نمی‌دهد. معمولاً به شکل بومی خود یافت می‌شود و بدون اکسیداسیون و کدر شدن، به‌طور نامحدود دوام می‌آورد.

تاریخچه

طلا توسط انسان‌ها در تمام فرهنگ‌هایی که این فلز در دسترس بوده، چه به صورت بومی و چه وارداتی، مورد استفاده قرار گرفته است و تاریخچه این فعالیت‌ها گسترده است. اشیاء فوق‌العاده ساخته شده از فرهنگ‌های باستانی آفریقا، آسیا، اروپا، هند، آمریکای شمالی، آمریکای میانه و آمریکای جنوبی، موزه‌ها و مجموعه‌های سراسر جهان را زینت می‌دهند. فرهنگ وارنا (بلغارستان) عصر مس از هزاره پنجم پیش از میلاد، اولین نمونه‌های یافت شده از متالورژی طلا را به خود اختصاص داده است. گنجینه مرتبط با گورستان وارنا شامل قدیمی‌ترین جواهرات طلایی جهان با قدمت تقریبی بیش از ۶۰۰۰ سال است.

بعضی از قطعات قدمت هزاران ساله دارند و با استفاده از تکنیک‌های زیادی ساخته شده‌اند که هنوز توسط طلاسازان مدرن استفاده می‌شوند. تکنیک‌های توسعه‌یافته توسط برخی از آن زرگران به سطح مهارتی دست یافتند که از بین رفت و فراتر از مهارت‌های کسانی بود که حتی تا دوران مدرن نیز از آن پیروی می‌کردند. محققانی که تلاش می‌کنند تکنیک‌های شیمیایی مورد استفاده صنعتگران باستان را کشف کنند، اظهار داشته‌اند که یافته‌های آنها تأیید می‌کند که «سطح بالایی از شایستگی توسط هنرمندان و صنعتگران این دوره‌های باستانی به دست آمده است که اشیاء با کیفیت هنری تولید می‌کنند که در دوران باستان قابل بهبود نبود و هنوز در دوران مدرن به آن نرسیده است.»

در اروپای قرون وسطی، زرگران در اصناف سازماندهی می‌شدند و معمولاً یکی از مهم‌ترین و ثروتمندترین اصناف در یک شهر بودند. این صنف سوابق اعضا و علائمی را که روی محصولات خود استفاده می‌کردند، نگه می‌داشت. این سوابق، هنگامی که باقی می‌مانند، برای مورخان بسیار مفید هستند. زرگران اغلب به عنوان بانکدار عمل می‌کردند، زیرا با طلا سر و کار داشتند و امنیت کافی برای نگهداری ایمن اقلام ارزشمند داشتند، اگرچه معمولاً از وام دادن با بهره که به عنوان ربا تلقی می‌شد، منع می‌شدند. در قرون وسطی، طلاسازی معمولاً شامل نقره‌سازی نیز می‌شد، اما کارگران برنج و کارگران سایر فلزات پایه معمولاً عضو یک صنف جداگانه بودند، زیرا این حرفه‌ها مجاز به همپوشانی نبودند. بسیاری از جواهرسازان نیز طلاساز بودند.

طبقه سونار یکی از قدیمی‌ترین جوامع طلاسازی در هند است که آثار هنری طلای عالی آن در نمایشگاه بزرگ ۱۸۵۱ در لندن به نمایش گذاشته شد. در هند، «دیوادنیا برهمن‌ها»، «ویشوابراهمین‌ها» (ویشوابراهمین‌ها، آچاریس) و «سونار» از طبقات طلاساز هستند.

تکنیک چاپ حکاکی در حدود سال ۱۴۳۰ در بین طلاسازان آلمان توسعه یافت که مدت‌ها از این تکنیک روی قطعات فلزی خود استفاده می‌کردند. حکاکی‌کنندگان برجسته قرن پانزدهم یا طلاساز بودند، مانند استاد ای.اس. یا پسران طلاسازان، مانند مارتین شونگاور و آلبرشت دورر.

منابع

  1. talapisheh (۲۰۲۴-۰۳-۲۹). «طلاسازی از گذشته تا امروز». آموزش طلا و جواهرسازی طلاپیشه. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۷.
  2. «کتاب زبان زرگری: آموزش جامع طلا و جواهرسازی اثر الهه کمندی از نشر سنجش و دانش». www.adinehbook.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۷.