زمینلرزه ۱۹۶۶ تاشکند
![]() | |
| زمان UTC | ۲۵ آوریل ۱۹۶۶، ۲۳:۲۲:۴۹ |
|---|---|
| رویداد ISC | ۸۴۸۷۲۱ |
| USGS-ANSS | کامکت |
| تاریخ محلی | ۲۶ آوریل ۱۹۶۶ |
| زمان محلی | ۰۵:۲۲:۴۹ |
| بزرگی | 5.2 Mw |
| رومرکز | ۴۱°۱۰′شمالی ۶۹°۰۸′شرقی / ۴۱٫۱۶°شمالی ۶۹٫۱۳°شرقی |
| مناطق آسیبدیده | اتحاد جماهیر شوروی (جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان) |
| بیشینه شدت | MSK-64 VII (خیلی قوی) |
| تلفات | ۱۵–۲۰۰ کشته |
زلزله ۱۹۶۶ تاشکند (انگلیسی: 1966 Tashkent earthquake) در ۲۶ آوریل در جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان رخ داد. بزرگی گشتاوری آن ۵٫۲ ریشتر و رومرکز در مرکز تاشکند و در عمق ۳–۸ کیلومتر (۱٫۹–۵٫۰ مایل) بود. این زلزله باعث ویرانی گسترده تاشکند شد و بیشتر ساختمانهای شهر را ویران کرد، بین ۱۵ تا ۲۰۰ نفر کشت و بین ۲۰۰۰۰۰ تا ۳۰۰۰۰۰ نفر را بیخانمان کرد. پس از این فاجعه، بیشتر بخشهای تاریخی تاشکند ویران شد و شهر بر اساس سبکهای معماری شوروی بازسازی شد.[۱][۲] مقامات شوروی یک مؤسسه زلزلهشناسی برای پیشبینی زلزلههای آینده ایجاد کردند.
پیشینه
تاشکند و مناطق مجاور آن در یک منطقه لرزهخیز قرار دارند و از سال ۱۹۱۴ تا ۱۹۶۶، ۷۴ زمینلرزه با بزرگی بین ۳ تا ۶ ریشتر در آن ثبت شده است[۳] این شهر در سالهای ۱۸۶۶ و ۱۸۸۶ بر اثر زلزله آسیب دیده بود.[۴]
نگرانیها در مورد آسیب احتمالی زلزله به این شهر در دهههای ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰، به ویژه پس از ویرانی عشقآباد در زمینلرزه ۱۹۴۸ افزایش یافت.[۵] قبل از زلزله تاشکند، افزایش سطح رادون مشاهده شده بود.[۶]
زمین لرزه
این زلزله در ساعت 05:23[۷][۸] در عمق بسیار کم (و بنابراین مخربتر) ۳–۸ کیلومتر (۱٫۹–۵٫۰ مایل) رخ داد. که مرکز آن در مرکز شهر قرار دارد.[۹]
این زلزله باعث تخریب گسترده اموال شد. در مجموع، بیش از ۸۰ درصد شهر ویران شد،[۱۰] از جمله بیش از نیمی از شهر قدیمی.[۱۱]
در مجموع، بین 78000[۱۲] تا ۹۵۰۰۰ خانه ویران شد.[۱۳] بیشتر این خانهها، خانههای خشتی سنتی در مناطق مرکزی پرجمعیتتر بودند.[۱۴] اکثر ساختمانهای مهم تاشکند ویران شدند؛ این شامل مساجد ۶۰۰ ساله نیز میشد.[۱۵] بیشتر این ساختمانها مربوط به قبل از انقلاب روسیه در سال ۱۹۱۷ بودند[۱۶] با این حال، تنها تئاتر ناوی که توسط اسرای جنگی ژاپنی ساخته شده بود، آسیبی ندید.[۱۷][۱۸][۱۹]
تخمینها از تعداد کسانی که در اثر این فاجعه بیخانمان شدند، بین ۲۰۰۰۰۰[۲۰] تا ۳۰۰۰۰۰[۲۱] متغیر بود.
در حالی که آمار رسمی کشتهشدگان ۱۵ نفر بود[۲۲] این رقم ممکن است به دلیل پنهانکاری شوروی[۲۳][۲۴] کمتر از حد واقعی باشد و منابع دیگر تعداد کشتهشدگان را از ۲۰۰ نفر تا ۰٫۵٪[۲۵] از جمعیت ۱٬۱۰۰٬۰۰۰ نفری شهر تخمین زدهاند.[۲۶] زنان بیش از ۲۰٪ بیشتر از مردان کشته شدند.
پیامدها
بلافاصله پس از فاجعه، چهرههای ارشد شوروی، از جمله لئونید برژنف، رئیس حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی، برای نظارت بر تلاشهای بازسازی به تاشکند پرواز کردند. یک پروژه بازسازی عظیم آغاز شد، و دیگر جمهوریهای شوروی تعداد زیادی کارگر برای کمک به روند بازسازی اعزام کردند. این امر ترکیب قومی شهر را تغییر داد، زیرا بسیاری از آنها پس از اتمام کار در تاشکند باقی ماندند.[۲۷] تاشکند جدید شامل سبکهای معماری موجود در سایر شهرهای شوروی[۲۷] مانند بلوارهای عریض و مجتمعهای آپارتمانی بزرگ بود. تا سال ۱۹۷۰، ۱۰۰۰۰۰ خانه جدید ساخته شده بود.
این زلزله همچنین منجر به افزایش دینداری و علاقه به بسیاری از مناسک اسلامی شد.[۲۸]
برای جلوگیری از وقوع چنین فجایعی که چنین تأثیر جدی بر شهر داشته باشند، در سال ۱۹۶۶ مقامات شوروی یک مؤسسه زلزلهشناسی تأسیس کردند که وظیفه آن نظارت بر تغییرات لرزهای، مانند تغییرات در سطح رادون و پیشبینی زلزله بود.[۲۹]در سال ۱۹۷۶ از سنگ یادبود قربانیان زلزله که در بالای مرکز زلزله قرار دارد، رونمایی شد.
منابع
- ↑ Cowan, Janice (2006). A Spy's Wife: The Moscow Memoirs of a Canadian who Witnessed the End of the Cold War. James Lorimer & Company. p. 74. ISBN 978-1-55028-931-2.
- ↑ Schwartz, Stephen (2008). The Other Islam: Sufism and the Road to Global Harmony. Crown Publishing Group. p. 222. ISBN 978-0-385-52665-4.
- ↑ Bubis, I.I. (September 1966). "Engineering analysis of the aftereffects of the Tashkent earthquake, April 26, 1966". Soil Mechanics and Foundation Engineering. 3 (5): 339–344. Bibcode:1966SMFE....3..339B. doi:10.1007/BF01706148.
- ↑ Adle, Chahryar (2005). History of Civilizations of Central Asia: Towards the contemporary period: from the mid-nineteenth to the end of the twentieth century. UNESCO. p. 830. ISBN 9789231039850.
- ↑ Stronski, Paul (2010). Tashkent: Forging a Soviet City, 1930–1966. University of Pittsburgh Press. pp. 159–160. ISBN 978-0-8229-7389-8.
- ↑ Cothern, C.Richard (1987). Environmental Radon. Environmental Science Research. Vol. 35. ISBN 978-0-306-42707-7.
- ↑ Lovell-Hoare, Sophie (2013). Uzbekistan. Bradt Travel Guides. p. 100. ISBN 978-1-84162-461-7.
- ↑ Agrawal, Premendra (2012). Silent Assassins Jan11,1966. Agrawal Overseas. p. 291. ISBN 9789350878453.
- ↑ Shoumatoff, Nicholas (2000). Around the Roof of the World. University of Michigan Press. p. 186. ISBN 978-0-472-08669-6.
- ↑ Christensen, Anna (22 January 1984). "New Old collide in Tashkent". Deseret News. Retrieved 3 December 2014.
- ↑ United Nations. Economic and Social Commission for Asia and the Pacific (2003). The Ground Beneath Our Feet: A Factor in Urban Planning, Volume 14 of Atlas of urban geology. United Nations Publications. p. 110. ISBN 9789211201543.
- ↑ Sadikov, A C; Akramob, Z. M.; Bazarbaev, A.; Mirzlaev, T.M.; Adilov, S. R.; Baimukhamedov, X. N.; et al. (1984). Geographical Atlas of Tashkent (Ташкент Географический Атлас) (به روسی). Moscow. pp. 60, 64.
- ↑ Ruthven, Malise (2004). Historical Atlas of Islam. Harvard University Press. p. 145. ISBN 978-0-674-01385-8.
- ↑ Nurtaev Bakhtiar (199). "Damage for buildings of different type". Institute of Geology and Geophysics, Academy of Sciences of Uzbekistan. Retrieved 4 December 2014.
- ↑ Rall, Ted (2006). Silk Road to Ruin: Is Central Asia the New Middle East?. NBM. p. 141. ISBN 978-1-56163-454-5.
- ↑ "title unknown". Science Journal. 4: 74. 1968.
- ↑ Katsumi Akai『Okayama zatsugaku nōto』Kibitoshuppan 2000 p.118-121
- ↑ "Award Ceremony and Celebration for the Monodzukuri Nippon (Japan's Manufacturing) Grand Award". Prime Minister of Japan and His Cabinet. Retrieved 2019-06-06.
- ↑ "Japan-Uzbekistan Relations". Ministry of Foreign Affairs (Japan). Retrieved 2019-06-06.
- ↑ Bunich, Igor (2004). НЛО: Операция "Троянский конь" Секретные материалы. Olma Media Group. p. 182. ISBN 9789211201543.
- ↑ Schmemann, Serge (21 March 1984). "Big tremor rocks Central Asia area". The New York Times. Retrieved 3 December 2014.
- ↑ Schmemann, Serge (21 March 1984). "Big tremor rocks Central Asia area". The New York Times. Retrieved 3 December 2014.
- ↑ Hutchings, Ramond (1988). Soviet Secrecy and Non-secrecy. Rowman & Littlefield. p. 70. ISBN 978-0-389-20754-2.
- ↑ Huxley, Michael (1973). "title unknown". The Geographical Magazine. 46: 411.
- ↑ Stoltman, Joseph (2007). International Perspectives on Natural Disasters: Occurrence, Mitigation, and Consequences: Occurrence, Mitigation, and Consequences, Volume 21 of Advances in natural and technological hazards research. Springer Science & Business Media. p. 435. ISBN 978-1-4020-2851-9.
- ↑ Roscoe Wright, James (1971). Industrialized Building in the Soviet Union: (a Report of the U.S. Delegation to the U.S.S.R.). U.S. Government Printing Office. p. 15. ISBN 9789211201543.
- 1 2 Hanks, Reuel (2005). Central Asia: A Global Studies Handbook. ABC-CLIO. p. 32. ISBN 978-1-85109-656-5.
- ↑ Ramet, Sabina (1989). Religion and Nationalism in Soviet and East European Politics. Duke University Press. p. 205. ISBN 978-0-8223-0891-1.
- ↑ Lee, William (2003). International Handbook of Earthquake & Engineering Seismology, Part 2, Volume 81, Part 2 of International Geophysics. Academic Press. p. 1465. ISBN 978-0-08-048923-0.
