زنان در بلاروس
زنان در بلاروس در طول تاریخ این کشور در زندگی خانوادگی، بازار کار، فرهنگ و سیاست نقش داشته‌اند. مفهوم حمایت قانونی از حقوق زنان در سرزمین‌های بلاروس پیشینه‌ای چند سده‌ای دارد و منشور دوک‌نشین بزرگ لیتوانی در سال ۱۵۸۸ از مهم‌ترین اسناد تاریخی در حمایت از شأن و حقوق قانونی زنان دانسته می‌شود. با این حال، نقش‌های جنسیتی سنتی، نابرابری درآمدی، محدودیت فعالیت‌های مدنی و خشونت جنسیتی همچنان از مسائل زنان بلاروسی‌اند.
بر اساس گزارش توسعهٔ انسانی ۲۰۲۱–۲۰۲۲، بلاروس در شاخص نابرابری جنسیتی رتبهٔ ۲۹ از میان ۱۹۱ کشور را داشت. زنان در سال ۲۰۲۰ حدود ۵۳٫۴ درصد جمعیت کشور را تشکیل می‌دادند و امید به زندگی آنان نزدیک به ۷۹٫۶ سال بود.[۱]
نقش در خانواده و جامعه
نقش‌های جنسیتی در بلاروس تا اندازهٔ زیادی تحت تأثیر فرهنگ سنتی و مردسالارانه قرار دارند. مسئولیت کارهای خانه، آماده‌کردن غذا و مراقبت از کودکان معمولاً بر عهدهٔ زنان گذاشته می‌شود. پدران اغلب در مراقبت روزمره از کودکان خردسال نقش کمتری دارند و مردان به‌عنوان تأمین‌کنندگان اصلی درآمد خانواده شناخته می‌شوند.
زنان متأهل از نظر قانونی حق دارند دارایی شخصی، درآمد، سرمایه‌گذاری و دیگر اموال خود را حفظ کنند. با این حال، بسیاری از نابرابری‌های جنسیتی در جامعه به‌عنوان بی‌عدالتی اجتماعی شناخته نمی‌شوند و آگاهی عمومی دربارهٔ حقوق زنان محدود است.
اشتغال
مادهٔ ۱۴ قانون کار بلاروس تبعیض در روابط کاری را ممنوع می‌کند، اما تفاوت درآمد میان زنان و مردان همچنان ادامه دارد. میانگین دستمزد زنان حدود ۸۰ درصد میانگین دستمزد مردان گزارش شده است. تفاوت در پرداخت پاداش‌ها، حضور کمتر زنان در سمت‌های مدیریتی و پذیرش بیشتر مشاغل کم‌درآمد از عوامل این شکاف‌اند.
زنان بیش از نیمی از نیروی کار بلاروس را تشکیل می‌دهند، اما از نظر اقتصادی آسیب‌پذیرترند. دولت همچنین فهرستی از مشاغل سخت یا خطرناک دارد که اشتغال زنان در آن‌ها ممنوع است. زنان از مرخصی زایمان با حقوق و مرخصی طولانی مراقبت از کودک برخوردارند.[۲]
سازمان‌های زنان
نخستین گروه‌های فمینیستی بلاروس پس از فروپاشی اتحاد شوروی و از سال ۱۹۹۱ شکل گرفتند. اتحادیهٔ زنان بلاروس، اتحادیهٔ زنان رأی‌دهنده، جنبش دموکراتیک مستقل زنان و انجمن زنان شاغل بلاروس از جمله این سازمان‌ها بودند. برخی بر مشارکت سیاسی زنان و برخی بر حقوق بشر، قاچاق انسان و خشونت خانگی تمرکز داشتند.
در سال ۲۰۲۱، دیوان عالی بلاروس سازمان غیردولتی دیدگاه‌های جنسیتی را منحل کرد. این سازمان با تبعیض جنسیتی و خشونت خانگی مقابله می‌کرد و خط تلفن ملی قربانیان خشونت را اداره می‌کرد که طی ده سال حدود ۱۵ هزار تماس دریافت کرده بود.[۳]
اعتراضات ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱
زنان در اعتراضات بلاروس ۲۰۲۰–۲۰۲۱ نقشی محوری داشتند. پس از بازداشت یا تبعید شماری از رقیبان مرد الکساندر لوکاشنکو در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۰، سوتلانا تیخانوفسکایا، ماریا کولسنیکووا و ورونیکا تسپکالو ائتلافی سیاسی تشکیل دادند و از نامزدی تیخانوفسکایا حمایت کردند.
اعتراضات زنان با راهپیمایی‌های گسترده، زنجیره‌های انسانی و پوشیدن لباس سفید شناخته شد. حضور آنان تصویری متفاوت از جنبش اعتراضی بلاروس ایجاد کرد و کلیشه‌های مربوط به نقش زنان در سیاست را به چالش کشید.[۴]
در مقابل، حکومت کارزارهای تهدید و تخریب علیه زنان فعال سیاسی راه انداخت. بر اساس گزارش عفو بین‌الملل، برخی زنان با تهدید به خشونت جنسی یا گرفتن سرپرستی فرزندانشان روبه‌رو شدند. اظهارات لوکاشنکو مبنی بر اینکه قانون اساسی و ریاست‌جمهوری برای زنان مناسب نیست نیز به‌عنوان نمونه‌ای از نگرش جنسیت‌زدهٔ حکومت مورد انتقاد قرار گرفت.
منابع
- ↑ "Population, female – Belarus". بانک جهانی (in English).
- ↑ "What Are Gender Rights and Opportunities in Belarus?". Office for a Democratic Belarus (in English). 2015-04-13. Archived from the original on 1 سپتامبر 2022. Retrieved 2 اوت 2026.
- ↑ "Верховный суд ликвидировал международное ОО «Гендерные перспективы»" (in Russian). 2021-09-28. Archived from the original on 21 اكتبر 2021. Retrieved 2 اوت 2026.
{{cite news}}: تاریخ وارد شده در|archive-date= - ↑ Shaun Walker (2020-09-13). "Belarus's Female Revolution: How Women Rallied Against Lukashenko". گاردین (in English).
- زنان در بلاروس
- زنان بر پایه کشور