ساختار دستوری

در زبان‌شناسی، ساختار دستوری یا ترکیب دستوری[و ۱] (به انگلیسی: Grammatical construction) هر رشتۀ نحوی از واژگان است بازه‌ای از جملات، تا ساختِ عبارتی (phrasal structures) و حتی تکواژه‌های پیچیدۀ خاص مانند افعال عبارتی انگلیسی.

از ترکیب یا ساختارهای دستوری معروف در زبان فارسی می‌توان به «ترکیب اضافی» و «ترکیب وصفی» اشاره کرد. ترکیب برایی[و ۲] نیز در فارسی و بسیاری زبان‌ها وجود دارد.

ساختارهای دستوری واحد اولیۀ مطالعه در نظریه‌های دستور ساختار را تشکیل می دهند. در دستور ساختار، در دستور شناختی[و ۳]، و در زبان‌شناسی شناختی، ساختار دستوری یک الگوی نحوی است که با محتوای معناشناختی و کاربردشناختیِ مرسوم جفت می‌شود. در چارچوب‌های زایشی، ساختارهای دستوری عموماً به‌عنوان هم‌پدیده‌ای[و ۴] تلقی می‌شوند که از قواعد نحوی کلی زبانِ مورد بحث مشتق شده‌اند.

فهرست ساختارهای دستوری شناخته‌شده

چندی از ساختارها (فهرست در حال تکمیل است):

جستارهای وابسته

واژه‌نامه

  1. در منابع کهنه واژۀ «ترکیب» برابر با «construction» استفاده می‌شده است، به‌عنوان مثال «ترکیب اضافی» برابر با «Genitive construction» بوده است.
  2. Dative construction
  3. Cognitive grammar
  4. epiphenomenal

منابع

ویکی‌پدیا انگلیسی