سامانه آب تورفان

ماکت سامانه کاریز تورفان در باغ‌موزه کاریز تورفان: آب از کوه‌ها جمع‌آوری شده و از طریق کانال‌های زیرزمینی به زمین‌های کشاورزی هدایت می‌شود.

سامانه آب تورفان (انگلیسی: Turpan water system) که همچنین با نام سامانه کاریز تورفان شناخته می‌شود، سامانه‌ای برای تأمین آب از طریق تونل‌های عمودی در چاله تورفان واقع در سین‌کیانگ، چین است. واژه «کاریز» (ت.ت. 'چاه') واژه‌ای در زبان اویغوری محلی است که از واژه فارسی «قنات» گرفته شده است، سامانه‌ای که الگوی اصلی آن بوده است.[۱] در تورفان، باغ‌موزه کاریز تورفان (Turpan Karez Paradise) به عنوان یک منطقه حفاظت‌شده ساخته شده است که به نمایش سامانه کاریز و دیگر آثار تاریخی اختصاص دارد.

سامانه کاریز تورفان نقشی اساسی در رشد این شهر به عنوان یک ایستگاه مهم در جاده ابریشم داشت؛ جاده‌ای که از حاشیه تکله‌مکان خشک و غیرقابل سکونت عبور می‌کرد.

شرح

سامانه کاریز شبکه‌ای از چاه‌های به‌هم‌پیوسته زیرزمینی است.
دالان کاریز در نزدیکی تورفان (شهر در سطح ولایت), سین‌کیانگ، چین

سامانه کاریز تورفان از مجموعه‌ای از افقی از چاه آب‌های عمودی تشکیل شده است که به وسیله آبراهه‌های زیرزمینی به هم متصل می‌شوند تا آب رواناب سطحی و حوضه آبریز را از دامنه‌های تیان شان و کوه‌های شعله‌ور جمع‌آوری کنند. این کانال‌ها آب را با استفاده از گرانش و شیب طبیعی چاله تورفان به سطح زمین هدایت می‌کنند. بیشتر کانال‌ها زیرزمینی هستند تا تبخیر سطحی کاهش یابد و شیب کافی برای رساندن آب به مسافت‌های طولانی تنها با نیروی گرانش فراهم شود.[۲]

این سامانه شامل چاه‌ها، سدها و کانال‌های زیرزمینی برای ذخیره آب و کنترل جریان آن است. چاه‌های عمودی در نقاط مختلف برای دسترسی به آب‌های زیرزمینی حاصله از رواناب سطحی کوهستانی حفر می‌شوند. آب سپس از طریق کانال‌های زیرزمینی که از پایین هر چاه تا چاه بعدی حفر شده‌اند، به مقصد مورد نظر هدایت می‌شود. سیستم آبیاری کاریز تورفان با چاه‌های متصل به‌هم، به‌نظر می‌رسد ریشه‌ای بومی در چین داشته باشد، هرچند احتمالاً با فناوری‌هایی از نواحی غربی ترکیب شده است.[۲][۳]

در سین‌کیانگ، بیشترین تعداد کاریزها در چاله تورفان قرار دارند؛ جایی که امروزه بیش از ۱۱۰۰ کاریز و کانال با طول کلی بیش از ۵٬۰۰۰ کیلومتر (۳٬۱۰۰ مایل) وجود دارد. ویژگی‌های جغرافیایی منطقه، ساخت کاریز را برای آبیاری کشاورزی و سایر مصارف عملی کرده است. تورفان در دومین فرورفتگی بزرگ طبیعی جهان واقع شده است؛ با بیش از ۴٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۱٬۵۰۰ مایل مربع) از زمین‌های پایین‌تر از سطح دریای آزاد و خاکی که یک حوضه آبریز محکم تشکیل می‌دهد.[۲] آب در فصل بارندگی به‌طور طبیعی از کوه‌های مجاور به‌صورت جریان‌های زیرزمینی به درون چاله کم‌ارتفاع بیابانی سرازیر می‌شود. تابستان‌های تورفان بسیار گرم و خشک است و گاهی با باد و طوفان شن همراه است.

منابع

  1. ↑ "Karez Well". www.xj.gov.cn. Archived from the original on 2008-06-27. Retrieved 2007-09-23.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:پیوند نامناسب (link)
  2. 1 2 3 "Karez (Qanats) of Turpan, China". water history.org. Retrieved 2007-09-23.
  3. ↑ "The hydraulic systems in Turfan (Xinjiang)". The Silk Road. Retrieved 2016-09-06.

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ سامانه آب تورفان موجود است.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.