سامانه بوم‌شناختی بسته

نگاره‌ای از زیست‌کره ۲، که بزرگ‌ترین سامانه بوم‌شناختی بسته‌ای است که انسان تاکنون ساخته است.

سامانه بوم‌شناختی بسته یا سامانه اکولوژیکی بسته (به انگلیسی: Closed ecological systems) (CES)، اکوسیستمی است که از تبادل ماده با سامانه‌های بیرونی بی‌نیاز است.[۱]

این نام معمولاً برای نامیدن اکوسیستم‌های دست‌ساز بشر به کار می‌رود. این سامانه‌ها می‌توانند برای سامانه پشتیبانی زندگی در پرواز فضایی، در ایستگاه‌های فضایی یا در سکونتگاه‌های فضایی بکار رود.[۲][۳]

در یک سامانه بوم‌شناختی بسته، هر محصول زائد یک گونه باید حداقل بدست یک گونه دیگر بکار گرفته شود. اگر هدف سامانه، حفظ حیات گونه‌ای همچون موش یا انسان باشد، مواد زاید تولیدشده بدست این موجودات همچون دی‌اکسید کربن، مدفوع و ادرار باید دوباره به اکسیژن، غذا و آب تبدیل شود.

یک سامانه بوم‌شناختی بسته باید دربرگیرنده حداقل یک ارگانیسم خودپرورد (اتوتروف) باشد. هرچند وجود هر دو ارگانیسم‌های شیمی‌پرورد و نورپرورد نیز امکان دارد اما همه سامانه‌های زیستی بسته که تا امروز وجود داشته‌اند تنها بر پایه یک نورپرورد همچون جلبک سبز بوده‌اند.

نمونه‌ها

سامانه‌های بوم‌شناختی بسته بزرگی که تاکنون ساخته شده‌اند عبارتند از: زیست‌کره ۲، ملیسا، بیوس-۱، بیوس-۲ و بیوس-۳.

بوم‌سپهر (اکوسفر) نیز سامانه اکولوژیکی بسته‌ای است که با این نام تجاری فروخته می‌شود و جنبه تزیینی دارد. اکوسفر می‌تواند دربرگیرنده میگو، شن، جلبک، و گورگونیا باشد.

همچنین باغچه بطری نیز می‌تواند همچون یک سامانه زیستی بسته عمل کند.

در رسانه‌ها

در رمان این بهشت دیگر نوشته بن التون که در سال ۱۹۹۳ منتشر شد، توسعه سامانه اکولوژیکی بسته‌ای با نام کلاوستروسفیر بیان شده که در خانه‌ها قرار دارد و در هنگام بلایای طبیعی، افراد می‌توانند به درون آن‌ها پناه ببرند.

در فیلم کمدی گنبد زیستی (Bio-Dome)، محصول ۱۹۹۶، افرادی در سامانه اکولوژیکی بسته‌ای گرفتار می‌شوند و بر روی آن‌ها آزمایش صورت می‌گیرد.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ I. I. Gitelson; G. M. Lisovsky & R. D. MacElroy (2003). Manmade Closed Ecological Systems. Taylor & Francis. ISBN 0-415-29998-5.
  2. ↑ "A Lexicon of the Spheres" (PDF). Oregon State University. Archived from the original (PDF) on 2016-10-18. Retrieved 2016-10-16.
  3. ↑ "ESO 2 Science 11: The Ecosphere and the Ecosystems". Science Helpdesk.