سامانه دوفرمانرو

درخت تبارزایی و همزیستی جانداران زنده، که خاستگاه یوکاریوت‌ها و پروکاریوت‌ها را نشان می‌دهد

سامانهٔ دوفرمانرو (به انگلیسی: Two-empire system) یا سامانهٔ دوابرپادشاهی (به انگلیسی: two-superkingdom system)، یک سامانهٔ طبقه‌بندی زیست‌شناختی سطح بالا بود که از آغاز سدهٔ بیستم تا زمان بنیان‌گذاری سامانهٔ سه‌دامنه‌ای (که خود در حال حاضر توسط سیستم دو دامنه‌ای به چالش کشیده شده است) مورد استفاده عمومی قرار می‌گرفت. این سامانه، حیات سلولی را به پروکاریوتا و یوکاریوتا به عنوان "فرمانرو" یا "ابرپادشاهی‌" طبقه‌بندی می‌کرد. هنگامی که سیستم سه‌دامنه‌ای معرفی شد، برخی از زیست‌شناسان سامانهٔ دوابرپادشاهی را ترجیح دادند و ادعا کردند که سامانهٔ سه‌دامنه‌ای بیش از حد بر تقسیم‌بندی بین آرکی‌ها و باکتری‌ها تأکید می‌کند. با این حال، با توجه به وضعیت کنونی دانش و پیشرفت سریع در پیشرفت علمی زیست‌شناختی، به‌ویژه به دلیل تجزیه و تحلیل‌های ژنتیکی، این دیدگاه تقریباً از بین رفته است.

برخی از دانشمندان برجسته، مانند مرحوم توماس کاوالیر-اسمیت، هنوز به سامانهٔ دوفرمانرو پایبند و معتقد بودند.[۱] مرحوم ارنست مایر، یکی از زیست‌شناسان تکاملی برجسته سدهٔ بیستم، با بی‌اعتنایی به سیستم سه‌دامنه‌ای نوشت: «من هیچ مزیتی در طبقه‌بندی سه‌دامنه‌ای نمی‌بینم.»[۲] افزون بر این، دانشمند رادی گوپتا هوادار بازگشت به سامانهٔ دوفرمانرو است و ادعا می‌کند که تقسیم اولیه درون پروکاریوت‌ها باید بین آنهایی باشد که توسط یک غشای واحد (مونودرم) دربر گرفته شده‌اند، از جمله باکتری‌های گرم مثبت و آرکی‌باکتری‌ها، و آنهایی که دارای غشای سلولی درونی و بیرونی (دیدرم) هستند، از جمله باکتری‌های گرم منفی.[۳]

این سامانه پیش از سامانهٔ سه‌سلسله‌ای هکل وجود داشت: جانوران، گیاهان و آغازیان.

منابع

  1. ↑ Cavalier-Smith, T (2002). "The neomuran origin of archaebacteria, the negibacterial root of the universal tree and bacterial megaclassification". International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology. 52 (1): 7–76. doi:10.1099/00207713-52-1-7. PMID 11837318.
  2. ↑ Mayr, E. (1998). "Two empires or three?". Proceedings of the National Academy of Sciences. 95 (17): 9720–9723. Bibcode:1998PNAS...95.9720M. doi:10.1073/pnas.95.17.9720. PMC 33883. PMID 9707542.
  3. ↑ Gupta, Radhey S (1998). "Life's Third Domain (Archaea): An Established Fact or an Endangered Paradigm?". Theoretical Population Biology. 54 (2): 91–104. doi:10.1006/tpbi.1998.1376. PMID 9733652.