سامان-۱ (سامانه انتقال مداری)

سامان-۱

 ایران

نوع موشک موتور فضایی
تاریخچه خدمت
استفاده کننده سازمان فضایی ایران
ورود به خدمت از ۲۰۱۷
تاریخچه تولید
کشور سازنده  ایران
مشخصات
وزن کلی ۲۴۰ کیلوگرم (آرش-20)
نوع موتور آرش-20
سکوی پرتاب ماهواره‌بر سیمرغ

سامان-۱ یا «سامانه انتقال مداری» یک موتور فضایی با سوخت جامد است که توسط پژوهشگاه فضایی ایران طراحی و ساخته شده‌است تا به عنوان مرحله سوم در ماهواره‌بر سیمرغ استفاده شود.[۱][۲] این سیستم در تاریخ ۱۳ بهمن ۱۳۹۵ توسط رئیس‌جمهور ایران حسن روحانی در مراسمی به مناسبت روز ملی فناوری فضایی ایران رونمایی شد و برای اولین بار در تاریخ ۱۰ تیر ۱۳۹۶ پرتاب شد.[۳][۴]

اگرچه اطلاعات بسیار کمی در مورد مرحله سوم سوخت جامد ماهواره‌بر قاصد به‌طور علنی فاش شده‌است، بسیاری از تحلیلگران به این نتیجه رسیده‌اند که احتمالاً این ماهواره‌برهم از سامانه سامان-۱ به عنوان مرحله سوم خود استفاده می‌کند.[۵][۶]

در تاریخ 16 آذر 1403 (6 دسامبر 2024) ماهواره بر سیمرغ در دومین پرتاب موفق خود در طول یک سال، پرتاب بلوک انتقال مداری سامان-1 به ارتفاع 400 کیومتری به همراه دو محموله دیگر (شامل ماهواره فخر-1) مجموعا به وزن 300 کیلوگرم را در یک عملیات واحد به انجام رساند.[۷]

مشخصات

سامان -۱ از موتور سوخت جامد آرش-20 به عنوان سامانه اصلی پیشرانه خود استفاده می‌کند. آرش-20 قادر است ۱٫۳ تن نیروی رانش محرکه را در ۴۰ ثانیه زمان سوختن خود تولید کند. جرم آرش-20 بدون سوخت 35 کیلوگرم، و بعد از سوختگیری 120 کیلوگرم است[۸][۹] سامان-۱ برای اولین مأموریت خود وظیفه دارد یک ماهواره ۱۰۰ کیلوگرمی را از مدار پارکینگ دایروی با ارتفاع ۴۰۰ کیلومتری به یک مدار بیضوی با اوج 7000 کیلومتری و حضیض ۴۰۰ کیلومتری ارتقا دهد.[۱۰][۱۱] چندین زیرسامانه جدید برای سامان-۱ طراحی و ساخته شدند از جمله: سیستم ناوبری و هدایت مستقل، سیستم پیشرانش سوخت جامد آرش-20، تراستر های گاز سرد، و کامپیوتر پرواز.[۱۲][۱۳][۱۴]

پس از پایان سوختن مراحل اول و دوم ، ماهواره‌بر محموله و مرحله سوم سامان -۱ را در یک مدار پارکینگ قرار میدهد ، سپس سامان -۱ مسئول تثبیت و از بین بردن اغتضاشات پس از رهاسازی و در نهایت تزریق دقیق محموله خود در مدار تعیین شده است.[۱۲][۱۳]

تاریخچه پرتاب

سامان-۱ تا الان یکبار به عنوان مرحله سوم ماهواره‌بر سیمرغ پرتاب شده که با یک موفقیت روبرو بوده‌است (تمام زیر سامانه‌ها در پرتاب آزمایشی نسخه کیفی سامان 1 با موفقیت عمل نمودند و تنها موتور اصلی آن به دلایل ناشناخته ای عملکردی نداشت).[۵][۶]

تاریخ پرتاب پرتابگر محموله نتیجه پرتاب توضیحات
۱ ۱۰ تیر ۱۳۹۶ سیمرغ هیچ 'ناموفق' پرواز آزمایشی، بدون محموله، مرحله دوم ناموفق بود.[۱۵]
۲ ۱۱ دی ۱۳۹۷ سیمرغ ماهواره پیام 'ناموفق' به علت نرسیدن به سرعت مداری، پرتاب ناموفق بود.[۱۶]
۳ ۱۲ بهمن ۱۳۹۸ سیمرغ ماهواره ظفر موفق ظفر -۱ به دلیل عدم تأمین نیروی لازم در مرحله دوم، وارد مدار نشد.[۱۷]
۴ ۱۶ آذر ۱۴۰۳ سیمرغ سامان 1 به همراه کیوب ست فخر-1 و یک محموله دیگر موفق پرتاب موفقیت آمیز به مدار 400 کیلومتری با مجموع وزن 300 کیلوگرم[۷]

نگارخانه

جستارهای وابسته

منابع

  1. "پژوهشگاه فضایی ایران | Orbital transmission system (Saman 1)". www.isrc.ac.ir. Archived from the original on 10 April 2021. Retrieved 2021-04-10.
  2. "Simorgh". www.astronautix.com. Retrieved 2021-04-10.
  3. 10 (2017-02-01). "Iran unveils Interorbital System". IRNA English (به انگلیسی). Retrieved 2021-04-10.{{cite web}}: CS1 maint: numeric names: فهرست نویسندگان (link)
  4. "Payam-e Amirkabir, Nahid 1 satellites, Saman orbital transfer system unveiled by President". www.president.ir. Retrieved 2021-04-10.
  5. 1 2 "The IRGC gets into the space-launch business". IISS (به انگلیسی). Retrieved 2021-04-10.
  6. 1 2 "Iran Launched Its First Military Satellite by MatthewGreenwood". Engineering.com. Retrieved 2021-04-10.
  7. 1 2 «ماهواره‌بر سیمرغ رکورد بزرگترین و سنگین‌ترین تزریق محموله فضایی در مدار را شکست». ایسنا. ۲۰۲۴-۱۲-۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۲-۰۶.
  8. "Safir Data Sheet". www.spacelaunchreport.com. Retrieved 2021-04-10.
  9. "Simorgh Saman-1 kick-stage". www.b14643.de. Retrieved 2021-04-10.
  10. "Iran's Space Program". www.jewishvirtuallibrary.org. Retrieved 2021-04-10.
  11. "Iran completes construction of Nahid-2 satellite". Mehr News Agency (به انگلیسی). 2021-01-21. Retrieved 2021-04-10.
  12. 1 2 «جهش مداری ماهواره‌های بومی با سامانه "سامان-۱"/نصب موتورهای کنترل وضعیت در "ناهید-۲" و "پارس-۱"». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۲-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۴.
  13. 1 2 «جهش مداری ماهواره‌های ایرانی با سامانه «سامان»/ حالا می‌توان به ارتفاع ۷۰۰ کیلومتری از سطح زمین رسید +عکس». پایگاه اطلاع رسانی سپاس. ۲۰۱۷-۰۲-۰۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۴.
  14. «297-موتور فضایی آرش». ایران پلتفرم - دستاوردهای جمهوری اسلامی ایران. ۲۰۲۰-۱۲-۱۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۴.
  15. "Simorgh (Safir-2)". Gunter's Space Page (به انگلیسی). Retrieved 2021-04-10.
  16. CNN, Mohammed Tawfeeq and Tamara Qiblawi. "Despite US warning, Iran launches satellite and fails". CNN. Retrieved 2021-04-10.
  17. "Iranian Satellite Launched But Fails To Reach Earth's Orbit". RadioFreeEurope/RadioLiberty (به انگلیسی). Retrieved 2021-04-10.