سباستیانو ریچی

سباستیانو ریچی: ونوس و کوپید (حوالی ۱۷۰۰)

سباستیانو ریچی (به ایتالیایی: Sebastiano Ricci) (۱ اوت ۱۶۵۹  – ۱۵ مه ۱۷۳۴) نقاش ایتالیایی و مدرس سبک باروک ونیز بود. تقریباً در همان سنی که پیازتتا بوده، و معاصر جامباتیستا تیه‌پولو است، وی نمایانگر آخرین دوره سبک نقاش پیترو دا کورتونا از نقاشی‌های دیواری به سبک عالی است.

سال‌های ابتدایی

وی در بلونو به دنیا آمد، پدر و مادرش آندرهانا و لیویو ریچی بودند. در سال ۱۶۷۱، او زیر نظر فدریکو سرووللی از ونیز شروع به آموختن کرد. برخی دیگر ادعا می‌کنند که اولین استاد ریچی سباستیانو ماززونی بوده‌است. در سال ۱۶۷۸، به دلیل حاملگی ناخواسته و تلاش برای سقط آن متهم به مسموم کردن زن جوان مورد نظر برای جلوگیری از ازدواج شد و به زندان افتاد و پس از مداخلهٔ یک اشرافزاده، احتمالاً یکی از اعضای خانواده پیسانی، آزاد شد. وی سرانجام در سال ۱۶۹۱ با مادر فرزند خود ازدواج کرد.

پس از آزادی، او به بولونیا رفت و در نزدیکی کلیسای محلهٔ سن میکله دل مرکاتو سکونت گزید. ظاهراً سبک نقاشی او در آنجا تحت تأثیر جووانی جوزپه دال سوله قرار گرفت. در ۲۸ سپتامبر ۱۶۸۲، «انجمن سن‌جووانی فلورانس» با او قرارداد بست تا نقاشی سر بریدن یحیی تعمیددهنده را برای نمازخانهٔ آنان اجرا کند.

در ۹ دسامبر ۱۶۸۵، کنت سان سکندُو پارمنسه در نزدیکی پارما، تزئین اوراتوریو دلا بتا ویرجینه دل سراگلیو را به او سفارش داد. ریچی این کار را با همکاری فردیناندو گالی بیبینا تا اکتبر ۱۶۸۷ به پایان رساند و ۴٬۴۸۲ لیر دستمزد دریافت کرد. در سال ۱۶۸۶، رانوتچو دوم فارنزه، دوک پارما سفارش یک نقاشی پیه‌تا را برای صومعهٔ جدید کاپوچین‌ها به او داد. در سال‌های ۱۶۸۷–۱۶۸۸، ریچی آپارتمان‌های دوشس پارما در پیاچنزا را با بوم‌هایی تزئین کرد که زندگی پاپ فارنزه، پاپ پل سوم، را روایت می‌کردند.

سفر به تورین و بازگشت به ونیز

ونوس و آدونیس

ظاهراً ریچی در حدود سال ۱۶۸۸ همسر و دخترش را ترک کرد و همراه ماگدالن، دختر نقاش جووانی پروتزینی، از بولونیا به تورین گریخت. او بار دیگر زندانی شد و نزدیک بود اعدام شود، اما سرانجام با وساطت دوک پارما آزاد شد. دوک او را به خدمت گرفت و ماهانه ۲۵ کرون به همراه محل اقامت در کاخ فارنزه در رم به او اختصاص داد. در سال ۱۶۹۲، به سفارش لویی چهاردهم، مأمور شد تاج‌گذاری شارلمانی اثر رافائل را در واتیکان نسخه‌برداری کند؛ کاری که تنها در سال ۱۶۹۴ به پایان رساند.

مرگ دوک رانوتچو در دسامبر ۱۶۹۴، که حامی ریچی نیز بود، او را مجبور کرد رم را به مقصد میلان ترک کند. او تا نوامبر ۱۶۹۵ نقاشی‌های دیواری نمازخانهٔ استخوان‌دان کلیسای سن برناردینو دئی مورتی را به پایان رساند. در ۲۲ ژوئن ۱۶۹۷، کنت جاکومو دورینی او را برای نقاشی در کلیسای جامع مونتسا استخدام کرد.

در سال ۱۶۹۸، او برای یک دهه به جمهوری ونیز بازگشت. تا ۲۴ اوت ۱۷۰۰، او نقاشی‌های دیواری نمازخانهٔ قدیس‌ترین قربانی را در کلیسای سانتا جوستینا در پادووا اجرا کرده بود. در سال ۱۷۰۱، جغرافی‌دان ونیزی وینچنتسو کورونلی تابلویی از عروج را سفارش داد که در سقف نایب‌السلطنهٔ کلیسای سانتی آپوستولی در رم جای گرفت. در سال ۱۷۰۲، او سقف تالار آبی کاخ شون‌برون را با دو اثر تمثیل فضایل شاهزادگان و عشق به فضیلت با نقاشی‌های دیواری پوشاند؛ این آثار آموزش و تعهد امپراتور آینده یوزف یکم را به تصویر می‌کشیدند. در وین، فریدریش آگوست دوم، انتخابگر زاکسن، تابلویی از عروج سفارش داد که بخشی از هدف آن متقاعد کردن دیگران نسبت به صداقت گرویدن او به کاتولیسیسم بود؛ گرویدنی که به او امکان داد پادشاه لهستان شود.

ریچی در سال ۱۷۰۴ در ونیز تابلویی از سن پروکولو (قدیس پروکولوس) را برای گنبد برگامو و تابلوی مصلوب‌شدن مسیح را برای کلیسای سن فرانچسکو دِ ماچی در فلورانس اجرا کرد.

نقاشی‌های دیواری فلورانس

در تابستان ۱۷۰۶، او به فلورانس رفت و در آنجا اثری را به پایان رساند که بسیاری آن را از شاهکارهای او می‌دانند. ریچی در دوران اقامت خود در فلورانس، ابتدا مجموعه‌ای بزرگ از نقاشی‌های دیواری با موضوعات تمثیلی و اسطوره‌ای را برای بنایی که امروزه کاخ فنزی یا ماروچلی-فنزی نامیده می‌شود و اکنون محل استقرار بخش‌هایی از دانشگاه فلورانس است، به پایان رساند.

پس از این کار، ریچی همراه با نقاش کوادراتورا، جوزپه تونلی، از سوی دوک بزرگ فردیناندو دِ مدیچی مأمور شد اتاق‌هایی را در کاخ پیتی تزئین کند. در اثر ونوس از آدونیس خداحافظی می‌کند، تصاویر آسمانی حالتی سبک‌تر و روشن‌تر از مجموعه‌های پیشین نقاشی‌های دیواری فلورانسی دارند. این آثار برای او شهرت و سفارش‌هایی از سرزمین‌های خارجی به ارمغان آوردند و نشان‌دهندهٔ افزایش نفوذ نقاشی ونیزی در دیگر مناطق ایتالیا بودند. او بر نقاش فلورانسیِ نقاشی‌های دیواری روکوکو، جووانی دومنیکو فرتی، نیز تأثیر گذاشت.

در سال ۱۷۰۸، او به ونیز بازگشت و مادونا و کودک را برای سان جورجو ماجوره به پایان رساند. در سال ۱۷۱۱، او که اکنون در کنار برادرزاده‌اش، مارکو ریچی، نقاشی می‌کرد، دو تابلو با نام‌های استر نزد اخشورش و موسی نجات‌یافته از نیل را برای کاخ تاورنا نقاشی کرد.

نبرد لاپیت‌ها و سانتورها، حدود ۱۷۰۵، موزه هنر عالی

لندن و پاریس

محراب نمازخانهٔ بیمارستان سلطنتی چلسی، با نقاشی ریچی از رستاخیز، حدود ۱۷۱۰–۱۷۱۵
دیانا و سگش

سرانجام ریچی در لندن حمایت مالی خارجی را پذیرفت و از سوی لرد برلینگتون سفارش ۷۷۰ پوندی برای هشت بوم دریافت کرد که قرار بود او و برادرزاده‌اش مارکو آن‌ها را اجرا کنند. موضوع این آثار صحنه‌های شاد اسطوره‌ای بود: کوپید و ژوپیتر، دیدار باکوس و آریادنه، دیانا و نیمف‌ها، باکوس و آریادنه، ونوس و کوپید، دیانا و اندیمیون و کوپید و فلورا.

باکوس و آریادنه

او نمازخانهٔ بولسترود هاوس در نزدیکی جِراردز کراس را برای هنری بنتینک، نخستین دوک پورتلند با مجموعه‌ای از نقاشی‌های دیواری که صحنه‌هایی از زندگی مسیح را به تصویر می‌کشیدند، تزئین کرد. جورج ورتو این مجموعه را «ابداعی آزاد و باشکوه، با قدرت فراوان در نور و سایه و تنوع و آزادی در ترکیب‌بندی اجزا» توصیف کرد. این نمازخانه در سدهٔ نوزدهم تخریب شد، اما طرح‌های رنگ‌روغن مودلو از آن همچنان باقی مانده‌اند. ریچی همچنین برای نمازخانهٔ دوک چاندوس در کننز شیشه‌های رنگی طراحی کرد. در حدود ۱۷۱۰–۱۷۱۵، او محراب نمازخانهٔ بیمارستان سلطنتی چلسی را با موضوع رستاخیز نقاشی کرد.

در پایان سال ۱۷۱۶، او همراه با برادرزاده‌اش انگلستان را به مقصد پاریس ترک کرد. در آنجا با آنتوان واتو دیدار کرد و اثر پیروزی خرد بر نادانی خود را برای پذیرش در فرهنگستان سلطنتی نقاشی و پیکرتراشی فرانسه ارائه داد و در ۱۸ مه ۱۷۱۸ به عضویت آن درآمد. او در سال ۱۷۱۸ به عنوان مردی ثروتمند به ونیز بازگشت و اقامتگاهی راحت در پروکوراتی قدیمی میدان سن مارکو خرید. در همان سال، ریچی‌ها ویلای جووانی فرانچسکو بامبو را در بلودر، نزدیک بلونو، تزئین کردند.

در سال ۱۷۲۲، او یکی از دوازده هنرمندی بود که مأمور شدند برای اجرای طرح تزئینی کلیسای سان استائه در ونیز، تابلویی از یکی از حواریون نقاشی کنند. از دیگر هنرمندان این پروژه می‌توان به جووانی باتیستا تیپولو، جووانی باتیستا پیاتزتا و جاکومو دل پو اشاره کرد.

رؤیای قدیس ترزا آویلا، موزه تاریخ هنر وین

سال‌های پایانی

از سال ۱۷۲۴ تا ۱۷۲۹، ریچی به‌طور فشرده برای خاندان ساووی در تورین کار کرد. در سال ۱۷۲۴، طرد هاجر و سیلنوس بت‌ها را می‌پرستد را نقاشی کرد؛ در سال ۱۷۲۵، مادونا در جلال را؛ و در سال ۱۷۲۶ در تورین، سوزانا نزد دانیال و موسی باعث جاری شدن آب از صخره می‌شود را به پایان رساند. در اکتبر ۱۷۲۷، او به عضویت فرهنگستان کلمنتین در ونیز درآمد.

سبک ریچی در میان دیگر هنرمندان ونیزی پیروانی پیدا کرد و بر فرانچسکو پولاتسو، گاسپاره دیزیانی، فرانچسکو می‌لیوری، گائتانو زومپینی و فرانچسکو فونتباسو (۱۷۰۹–۱۷۶۹) تأثیر گذاشت.

او در ۱۵ مه ۱۷۳۴ در ونیز درگذشت.

نسخه‌های آثار ورونزه

پرترهٔ جعلی آندره‌آ پالادیو منسوب به پائولو ورونزه، صفحهٔ عنوان کتاب چهار کتاب معماری اثر پالادیو، چاپ ۱۷۱۵، حکاکی برنار پیکار بر اساس اثر ریچی

ریچی نسخه‌های بسیاری از آثار پائولو ورونزه را، هم از سرهای منفرد و هم از ترکیب‌بندی‌های کامل، اجرا کرد. برخی از این نسخه‌های سرها را جرج سوم خریداری کرد. پادشاه همچنین تابلویی با موضوع یافتن موسی خرید که نمایندهٔ او، جوزف اسمیت، ادعا کرده بود اثر ورونزه است؛ هرچند این اثر نیز توسط ریچی نقاشی شده بود و یا تقلیدی از سبک ورونزه بود یا نسخه‌ای از اثری که اکنون از میان رفته است.

ریچی پرتره‌ای ظاهراً از آندره‌آ پالادیو نقاشی کرد که به ورونزه نسبت داده شد و برنار پیکار آن را برای صفحهٔ عنوان نخستین چاپ انگلیسی چهار کتاب معماری پالادیو در سال ۱۷۱۵ حکاکی کرد. به گفتهٔ رودولف ویتکُوِر، این اثر پالادیو را به تصویر نمی‌کشد، بلکه کاملاً ساخته و پرداختهٔ ریچی است.

ارزیابی‌های انتقادی

درشاو دربارهٔ او گفته است: «ریچی که در آغاز از نمونهٔ هنر باشکوه ورونزه بهره گرفت، آرمان تازه‌ای را رواج داد؛ آرمانی با زیبایی رنگ‌پردازی روشن و غنی. از این راه، او مسیر را برای تیپولو هموار کرد. تحول نقاشی پیکره در روکوکو ونیز بدون ریچی قابل درک نیست... تیپولو کاری را که ریچی آغاز کرده بود با چنان غنا و شکوهی پرورش داد که ریچی را در سایه قرار می‌دهد؛ هرچند سباستیانو همچنان در نقش پیشگام شناخته می‌شود.»

رودولف ویتکُوِر نیز با ستایش او بیان کرده است: «او استاد سبک احیاشدهٔ سدهٔ پانزدهم است؛ سبکی که ویژگی‌های نقاشانهٔ آن با بیان عصبی و ویژگی‌های معمول سدهٔ هفدهم غنی شده است.» ویتکُوِر در مجموعهٔ خود، سبک آسان و نورانی ریچی را با نقاشی تاریک‌تر و از نظر عاطفی شدیدترِ پیاتزتا مقایسه می‌کند. مانند تیپولو، ریچی هنرمندی بین‌المللی بود؛ در حالی که پیاتزتا هنرمندی محلی بود.

«ما در او ترکیبی از تزئین‌گرایی باروک و نقاشی فردی و استوار را می‌بینیم که بعدها بار دیگر در تیپولو ظاهر خواهد شد. از یک سو تأثیر کورتونا، مستقیم و غیرمستقیم، و از سوی دیگر نقاشی دقیق گوشه‌نشین، مانیاکو؛ تأثیرهایی شدیدتر، استوارتر و آزادشده از تکانه‌های دانشگاهی که به فضای باز، غارهای جادویی و همچنین گوشه‌های تاریک تبدیل می‌شوند. ترکیبی تازه که افق‌های جدیدی را در نقاشی گشود؛ حتی اگر صحنه، صحنهٔ باله نباشد، در شگفتی رنگ و در ضربه‌قلم‌های لرزان، تند و چابک احساس می‌شود.» — موشینی

«در آغاز باروک، ونیزی‌ها از جهان خارج و از اندیشه‌های بزرگ نقاشی باروک جدا مانده بودند... ریچی‌ها نخستین نقاشان ونیزیِ جهان‌گرد هستند و موفق شدند اتاق‌های موسوم به روکوکو را در کاخ‌های پیتی و ماروچلی افتتاح کنند.» — روبرتو لونگی

«ریچی غنای بیان رنگی را که با درخششی لرزان و تازه حل شده بود، به سنت ونیزی بازگرداند... او از طریق تفسیر هوشمندانهٔ رنگ‌پردازی ورونزه و ضربه‌قلم‌های شبیه به مانیاکو، مواضعی نامتعارف در برابر "سبک‌های تاریک" اتخاذ کرد و در برابر پیاتزتا و فدریکو بنکوویچ قرار گرفت. او زبان نقاشانهٔ معتبری فراهم کرد تا تیپولو پس از فاصله گرفتن از مکتب پیاتزتا از آن استفاده کند.» — پالوکینی

«ونیز، حتی بیش از ناپل، میراث ریچی را از مهارت شگفت‌انگیز لوکا جوردانو گرد آورد... سباستیانو آن را دوباره به جریان انداخت، سپس گسترش داد و برای مکتب سباستیانو ماتسونی پالایش کرد.» — آرگان

آثار (به‌ترتیب تاریخ)

  • پرترهٔ یک اسقف، موزه ایالتی فردینانده‌اوم، اینسبروک
  • رحمت (۱۶۸۶)، کلیسای جدید کاپوچین‌ها، پارما
  • نقاشی‌های دیواری، با همکاری بیبینا (۱۶۸۷)، نمازخانهٔ استخوان‌های مردگان در کلیسای سانتو سکندُو، پارما
  • تاریخ و تجلیل پل سوم (۱۶۸۷–۱۶۸۸)، کاخ فارنزه، امروزه پیناکوتکا چیویکا، پیاچنزا
  • فرشتهٔ نگهبان (۱۶۹۴)، کلیسای کارمینه، پاویا
  • نقاشی‌های دیواری (۱۶۹۵)، کلیسای سن برناردینو آلِ اوسّا، میلان
  • خلسهٔ قدیس فرانسیس (حدود ۱۶۹۵–۱۶۹۶)، موزه هنر توید، دلوث، مینه‌سوتا
  • شام آخر (حدود ۱۷۲۰)، موزه هنرهای زیبا، هیوستون، هیوستون، تگزاس
  • نقاشی‌های دیواری (۱۶۹۷)، کلیسای جامع مونتسا
  • عشای ربانی مریم مصری (۱۶۹۸)، انجمن برادری بزرگ کلیسای جامع سانتا سیندونه، میلان
  • شفاعت قدیس گرگوری کبیر نزد مادونا (۱۷۰۰)، کلیسای سانتا جوستینا، پادووا
  • نقاشی‌های دیواری (۱۷۰۰)، کلیسای سانتا جوستینا، پادووا
  • عروج (۱۷۰۱)، کلیسای سانتی آپوستولی، رم
  • تمثیل فضایل شاهزادگان (۱۷۰۲)، کاخ شون‌برون، وین
  • عروج مریم (۱۷۰۲)، گمالده‌گالری آلته مایستر، درسدن
  • مصلوب‌شدن مسیح با مریم، یوحنای رسول و کارلو بورومئو (۱۷۰۴)، گالری اوفیتزی، فلورانس
  • پروکولو، بازداشت دهقان (۱۷۰۴)، کلیسای جامع برگامو
  • رؤیای قدیس برونو (۱۷۰۵)
  • نقاشی‌های دیواری (۱۷۰۶–۱۷۰۷)، کاخ‌های فنزی و کاخ پیتی، فلورانس
  • مادونا و کودک (۱۷۰۸)، سان جورجو ماجوره، ونیز
  • خانوادهٔ داریوش در برابر اسکندر و خویشتن‌داری اسکیپیو (حدود ۱۷۰۹)، موزه هنر کارولینای شمالی، رالی
  • رهایی قدیس پطرس (۱۷۱۰)، ترسکوره بالنیاریو، برگامو، کلیسای سن پیترو
  • مسیح کلیدها را به قدیس پطرس می‌دهد و فراخواندن قدیس پطرس (۱۷۱۰)، کلیسای سن پیترو، برگامو
  • عروج (۱۷۱۰)، سانتا ماریا ماجوره، برگامو
  • استر در برابر اخشورش (۱۷۱۱)، کاخ تاورنا، رم
  • موسی نجات‌یافته از آب‌ها (۱۷۱۱)
  • خانوادهٔ مقدس با الیزابت و یوحنا (۱۷۱۲)، مجموعه‌های سلطنتی، لندن
  • نقاشی‌های دیواری برای خانهٔ برلینگتون (۱۷۱۲–۱۷۱۴)، لندن
  • کوپید در برابر ژوپیتر
  • دیدار باکوس و آریادنه
  • پیروزی گالاتئا
  • پیروزی گالاتیا
  • نقاشی‌های دیواری برای چیزویک هاوس (۱۷۱۲–۱۷۱۴)، لندن
  • باکوس و آریادنه (حدود ۱۷۱۳)، گالری ملی لندن
  • ونوس و کوپید
  • دیانا و اندیمیون
  • کوپید و فلورا
  • دیانا و نیمف‌ها
  • سلنه و اندیمیون (۱۷۱۳)، لندن
  • رستاخیز (۱۷۱۴)، بیمارستان سلطنتی چلسی، لندن
  • پیروزی خرد بر نادانی (۱۷۱۸)، موزه لوور، پاریس
  • سر زن (۱۷۱۸)، قطعه‌ای از نقاشی دیواری، موزه مدنی، بلونو
  • حمام بتشبع (۱۷۲۴)، موزه هنرهای زیبا، بوداپست گالری سابائودا، تورین
  • رد هاجر و سلیمان بت‌ها را می‌پرستد (۱۷۲۴)
  • مادونا در جلال با جبرئیل فرشته و قدیسان اوسبیوس، سباستیان و روک (۱۷۲۵)
  • سوزانا در برابر دانیال و موسی باعث جاری شدن آب از صخره می‌شود (۱۷۲۶)
  • مریم مجدلیه مرهم بر پاهای مسیح می‌مالد (۱۷۲۸)
  • تجلیل قدیس سباستیان (حدود ۱۷۲۵)، موزه هنرهای زیبا استراسبورگ، استراسبورگ
  • قدیس کایتان بیماران را شفا می‌دهد (۱۷۲۷)، گالری بررا، میلان
  • خلسهٔ قدیس ترزا (۱۷۲۷)، کلیسای سن جرومو، ویچنزا کاخ سلطنتی تورین
  • هاجر در بیابان
  • یعقوب پسران یوسف را برکت می‌دهد
  • موسی نجات‌یافته از آب‌ها
  • ربکا و الیعزر در کنار چاه (۱۷۲۷)
  • مسیح و صدوریان و عروسی در قانا (۱۷۲۹)، موزه کاپودیمونته، ناپل
  • عشای ربانی و شهادت قدیسه لوسیا (۱۷۳۰)، کلیسای سانتا لوسیا، پارما
  • تلقیح ناپاک (۱۷۳۰)، کلیسای سن ویتاله، ونیز
  • مادونا در جلال با کودک و فرشتهٔ نگهبان (۱۷۳۰)، مدرسهٔ فرشتهٔ نگهبان، ونیز
  • نیایش در باغ (۱۷۳۰)، موزه تاریخ هنر وین
  • خودنگاره (۱۷۳۱)، گالری اوفیتزی
  • پاپ گرگوری کبیر نزد مریم شفاعت می‌کند (۱۷۳۱)، کلیسای سانت‌آلساندرو دلا کروچه، برگامو
  • پاپ گرگوری کبیر برای ارواح برزخ شفاعت می‌کند (۱۷۳۳)، کلیسای سن ژروه، پاریس
  • پاپ پیوس پنجم، قدیسان توماس آکویناس و پیتر شهید (۱۷۳۳)، کلیسای جزواتی، ونیز
  • قدیس فرانسیس کودک پاولا را زنده می‌کند و قدیس هلنا صلیب حقیقی را می‌یابد، کلیسای سان روکو، ونیز بالداساره
  • استر در برابر خشایارشاه(۱۷۳۳)، کاخ کویرینال، رم
  • عروج (۱۷۳۴)، کلیسای کارلس‌کیرشه، وین

منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Sebastiano_Ricci». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۶ اوت ۲۰۲۶.

  • Free translation from Italian Wikipedia entry
  • Giambattista Tiepolo 1698–1770 (Exhibition catalogue). New York: Metropolitan Museum of Art. 1996.
  • Nash, Paul W.; Savage, Nicholas (1999). Early Printed Books 1478–1840: Catalogue of the British Architectural Library, Early Imprints Collection. London: Bowker-Saur. شابک ‎۹۷۸۱۸۵۷۳۹۰۱۸۶.
  • Rizzi, Aldo. Sebastiano Ricci disegnatore, Electa – Milano 1975
  • Rizzi, Aldo. Sebastiano Ricci, Electa – Milano 1989
  • Wittkower, Rudolf (1974). Palladio and English Palladianism. London: Thames and Hudson. شابک ‎۹۷۸۰۵۰۰۸۵۰۰۱۵.
  • Wittkower, Rudolf (1993). Art and Architecture in Italy, 1600–1750. Penguin Books. pp. 480–82.

پیوند به بیرون

پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Sebastiano Ricci در ویکی‌انبار