سد سوان-هرازدان

سد سوان-هرازدان
Sevan–Hrazdan Cascade
سد سوان-هرازدان در ارمنستان واقع شده
سوان
سوان
هرازدان
هرازدان
آرگل
آرگل
آرزنی
آرزنی
کاناکر
کاناکر
یروان-1
یروان-1
یروان-3
یروان-3
Locations of the Sevan–Hrazdan Cascade power plants in Armenia
کشورارمنستان
محلارمنستان مرکزی
کاربریبرق آبی
Irrigation
وضعیتعملیاتی
آغاز ساخت۱۹۳۶
گشایش۱۹۶۲
مالک(ـان)تاشیر گروپ
گرداننده(گان)International Energy Corporation
نیروگاه
گنجایش اسمی560 MW
خالص تولید سالانه412 GWh[۱]
Sevan HPS
Gate of the Sevan HPP
مختصات۴۰°۳۳′۱۷″ شمالی ۴۴°۵۷′۵۶″ شرقی / ۴۰٫۵۵۴۷۲°شمالی ۴۴٫۹۶۵۵۶°شرقی / 40.55472; 44.96556
وضعیتعملیاتی
نیروگاه
تاریخ راه‌اندازی۱۹۴۹
توربین‌ها2 X 17.1 MW
گنجایش اسمی34.2 MW
خالص تولید سالانه15 GWh
Hrazdan HPS
Building of the Hrazdan HPS
محلآتارابکیان
مختصات۴۰°۳۰′۲۹″ شمالی ۴۴°۴۵′۳۹″ شرقی / ۴۰٫۵۰۸۰۶°شمالی ۴۴٫۷۶۰۸۳°شرقی / 40.50806; 44.76083
وضعیتعملیاتی
نیروگاه
تاریخ راه‌اندازی۱۹۵۹
توربین‌ها2 X 40.8 MW
گنجایش اسمی81.6 MW
خالص تولید سالانه40 GWh
Argel HPS
Building of the Argel HPS
محلآرگل، ارمنستان
مختصات۴۰°۲۲′۴۴″ شمالی ۴۴°۳۶′۲۹″ شرقی / ۴۰٫۳۷۸۸۹°شمالی ۴۴٫۶۰۸۰۶°شرقی / 40.37889; 44.60806
وضعیتعملیاتی
مخزن
نام مخزنAkhpara Reservoir
حجم کل مخزن۵٬۶۰۰٬۰۰۰ متر مکعب (۴٬۵۰۰ جریب فوت)
گنجایش فعال۴٬۱۰۰٬۰۰۰ متر مکعب (۳٬۳۰۰ جریب فوت)
نیروگاه
تاریخ راه‌اندازی۱۹۵۳
توربین‌ها4 x 56 MW
گنجایش اسمی224 MW
خالص تولید سالانه200 GWh
Arzni HPS
Exit of the Arzni HPS
محلآرزنی
مختصات۴۰°۱۷′۴۹″ شمالی ۴۴°۳۵′۱۹″ شرقی / ۴۰٫۲۹۶۹۴°شمالی ۴۴٫۵۸۸۶۱°شرقی / 40.29694; 44.58861
وضعیتعملیاتی
نیروگاه
تاریخ راه‌اندازی۱۹۵۶
توربین‌ها3 x 23.5 MW
گنجایش اسمی70.6 MW
خالص تولید سالانه80 GWh
Kanaker HPS
View the Kanaker HPS
محلایروان (کاناکر)
مختصات۴۰°۱۳′۱۴″ شمالی ۴۴°۳۱′۰۶″ شرقی / ۴۰٫۲۲۰۵۶°شمالی ۴۴٫۵۱۸۳۳°شرقی / 40.22056; 44.51833
وضعیتعملیاتی
نیروگاه
تاریخ راه‌اندازی۱۹۳۶
توربین‌ها2 x 12.5 MW
2 x 25 MW
گنجایش اسمی100 MW
خالص تولید سالانه110 GWh
Yerevan-1 HPS
Building of the Yerevan-1 HPS
محلYerevan
مختصات۴۰°۱۱′۲۲″ شمالی ۴۴°۲۹′۵۶″ شرقی / ۴۰٫۱۸۹۴۴°شمالی ۴۴٫۴۹۸۸۹°شرقی / 40.18944; 44.49889
وضعیتعملیاتی
نیروگاه
تاریخ راه‌اندازی۱۹۶۲
توربین‌ها2 x 22 MW
گنجایش اسمی44 MW
خالص تولید سالانه50 GWh
Yerevan-3 HPS
Building of the Yerevan-3 HPS
محلYerevan
مختصات۴۰°۰۹′۵۱″ شمالی ۴۴°۳۰′۰۳″ شرقی / ۴۰٫۱۶۴۱۷°شمالی ۴۴٫۵۰۰۸۳°شرقی / 40.16417; 44.50083
وضعیتعملیاتی
نیروگاه
تاریخ راه‌اندازی۱۹۶۰
هد هیدروالکتریک۳۷ متر (۱۲۱ فوت)
توربین‌ها1 x 5 MW
گنجایش اسمی5 MW
خالص تولید سالانه50 GWh

سد زنجیره‌ای سوان-هرازدان مجموعه‌ای از نیروگاه‌های برق‌آبی بر روی رودخانه هرازدان و شاخه‌های آن بین دریاچه سوان و ایروان در ارمنستان است. این نیروگاه‌ها از جریان آب آبیاری از دریاچه سوان و آب‌های رودخانه هرازدان استفاده می‌کنند. این سد زنجیره‌ای متعلق به شرکت بین‌المللی انرژی (IEC)، یکی از شرکت‌های تابعه گروه Tashir متعلق به سامول کاراپتیان است.[۲]

تاریخچه

اولین نیروگاه کوچک یروان در سال ۱۹۲۳ ساخته شد.

در سال ۱۹۳۲، آن جایگزین نیروگاه یروان-۲ شد. ساخت سد زنجیره‌ای کنونی در سال ۱۹۳۶ آغاز شد، زمانی که نیروگاه کاناکر افتتاح شد. در آن زمان برنامه‌ریزی شده بود که تمام سد زنجیره‌ای تا سال ۱۹۴۷ ساخته شود. در سال ۱۹۴۰، ساخت نیروگاه سوان آغاز شد اما به دلیل جنگ جهانی دوم، ساخت متوقف شد و این نیروگاه فقط در سال ۱۹۴۹ عملیاتی شد. بزرگ‌ترین نیروگاه، نیروگاه آرگِل، در سال ۱۹۵۳ افتتاح شد، پس از آن نیروگاه آرزنی در سال ۱۹۵۳، نیروگاه یروان-۳ در سال ۱۹۵۵، نیروگاه هرازدان در سال ۱۹۵۹ و نیروگاه یروان-۱ در سال ۱۹۶۲. برنامه اصلی شامل ساخت سه نیروگاه دیگر نیز بود - نیروگاه آرگاواند بالایی، نیروگاه آرگاواند پایینی و نیروگاه نوراگاویت - اما این نیروگاه‌ها هرگز ساخته نشدند.[۳]

در سال ۲۰۰۳، این سد زنجیره‌ای به شرکت Inter RAO UES در ازای بدهی ۲۵ میلیون دلاری ارمنستان واگذار شد.[۴] برای بهره‌برداری از این سد زنجیره‌ای، شرکت IEC تأسیس شد.

در سال ۲۰۱۱، Rushydro شرکت IEC را از Inter RAO خریداری کرد.[۴][۵]

در سال ۲۰۱۹ گزارش‌های خبری اعلام کردند که Rushydro قصد دارد سد زنجیره‌ای را به قیمت ۲٫۷ میلیون دلار به گروه Tashir بفروشد که مالک آن سامول کاراپتیان است. در آن زمان، گروه Tashir از قبل شبکه‌های توزیع برق در کشور را مالک بود. خریدار باید تمام بدهی‌های تا سپتامبر ۲۰۱۹ به مبلغ ۵۵٫۱۳ میلیون دلار را تسویه می‌کرد.[۱] این معامله در دسامبر ۲۰۱۹ امضا و در اوایل سال ۲۰۲۰ نهایی شد.[۶]

توضیحات فنی

سد زنجیره‌ای سوان-هرازدان بیش از حدود ۷۰ کیلومتر کشیده شده و شامل هفت نیروگاه برق‌آبی (HPP) است که مجموع ظرفیت اسمی آنها ۵۶۵ مگاوات است. نیروگاه‌های HPP شامل نیروگاه‌های سوان، هرازدان، آرگِل، آرزنی، کاناکر، یروان-۱ و یروان-۳ هستند که همگی از نوع رودخانه‌ای هستند.[۷] این سد زنجیره‌ای حدود ۱۰٪ از برق ارمنستان را تولید می‌کند.

تولید برق در سد زنجیره‌ای سوان-هرازدان به شدت به میزان آب زهکشی از دریاچه سوان وابسته است و برای تولید برق در اوج روزانه مناسب است.[۸] پنج نیروگاه در تمام طول سال کار می‌کنند و دو نیروگاه فقط در فصل آبیاری که آب اضافی در سیستم موجود است کار می‌کنند.[۲] بنابراین، تولید برق در زمستان محدود است.[۸]

آب از دریاچه سوان به نیروگاه‌ها از طریق کانال‌های انحرافی باز و تونل‌ها منتقل می‌شود. بیشتر این کانال‌ها در دهه ۱۹۶۰ ساخته شده‌اند و اکنون در وضعیت ضعیفی قرار دارند و نیاز به بازسازی دارند.[۲]

نیروگاه‌ها

نیروگاهسالتعداد واحدهاظرفیت نصب شده (MW)ظرفیت موجود (MW)ظرفیت غیرقابل دسترس (MW)مختصات
نیروگاه یروان-۳۱۹۶۰۱۵۵۰۴۰°۹′۵۱٫۱″ شمالی ۴۴°۳۰′۳٫۳″ شرقی / ۴۰٫۱۶۴۱۹۴°شمالی ۴۴٫۵۰۰۹۱۷°شرقی / 40.164194; 44.500917
نیروگاه یروان-۱۱۹۶۲۲۴۴۲۲۲۲۴۰°۱۱′۲۲٫۲″ شمالی ۴۴°۲۹′۵۵٫۵″ شرقی / ۴۰٫۱۸۹۵۰۰°شمالی ۴۴٫۴۹۸۷۵۰°شرقی / 40.189500; 44.498750
نیروگاه کاناکر۱۹۳۶۶۱۰۰۸۷٫۵۱۲٫۵۴۰°۱۳′۱۴″ شمالی ۴۴°۳۱′۶″ شرقی / ۴۰٫۲۲۰۵۶°شمالی ۴۴٫۵۱۸۳۳°شرقی / 40.22056; 44.51833
نیروگاه آرزنی۱۹۵۶۳۷۰٫۶۷۰٫۶۰۴۰°۱۷′۴۸٫۵″ شمالی ۴۴°۳۵′۱۸٫۹″ شرقی / ۴۰٫۲۹۶۸۰۶°شمالی ۴۴٫۵۸۸۵۸۳°شرقی / 40.296806; 44.588583
نیروگاه آرگِل۱۹۵۳۴۲۲۴۱۶۸۵۶

نیروگاه برق‌آبی هرازدان

نیروگاه برق‌آبی هرازدان که در دوران شوروی با نام آتاربکیان شناخته می‌شد، بین ایستگاه‌های سوان و آرگل قرار دارد. این نیروگاه دو توربین با ظرفیت نصب‌شده کل ۸۱.۶ مگاوات دارد.[۹][۱۰] ظرفیت تولید سالانه اسمی آن ۳۷۵ گیگاوات ساعت است، اما تولید واقعی آن در سال‌های اخیر حدود ۴۰ گیگاوات ساعت بوده است.

نیروگاه برق‌آبی آرگل

نیروگاه برق‌آبی آرگل، بین ایستگاه‌های هرازدان و آرزنی قرار دارد. این نیروگاه بزرگترین نیروگاه در سد زنجیره‌ای است. این نیروگاه دارای چهار توربین است که توسط LMZ تأمین شده‌اند و دارای ظرفیت اسمی نصب شده ۲۲۴ مگاوات و ظرفیت موجود حدود ۱۶۸ مگاوات است.[۹][۱۱] ظرفیت تولید سالانه اسمی آن ۸۷۰ گیگاوات ساعت است، اما تولید واقعی آن در سال‌های اخیر حدود ۲۰۰ گیگاوات ساعت بوده است. این نیروگاه برای حفظ فرکانس سیستم برق ارمنستان، تأمین اضطراری به نیروگاه هسته‌ای متسامور، و تأمین ظرفیت پیک‌بار مهم است.[۱۲]

در ماه می ۱۹۹۵، رانش زمین ناشی از باران‌های سنگین یکی از سرریزهای نیروگاه را تخریب کرد و کانال رودخانه هرازدان را مسدود کرد. این نیروگاه در سال‌های ۲۰۰۰ و ۲۰۰۶ به ترتیب بازسازی و بازگشایی شد.[۱۱]

نیروگاه برق‌آبی آرزنی

نیروگاه برق‌آبی آرزنی بین ایستگاه‌های آرگل و کاناکر قرار دارد. این نیروگاه سه توربین با ظرفیت نصب‌شده کل ۷۰.۶ مگاوات دارد.[۹][۱۳] ظرفیت تولید سالانه اسمی آن ۳۰۰ گیگاوات ساعت است، اما تولید واقعی آن در سال‌های اخیر حدود ۸۰ گیگاوات ساعت بوده است.

نیروگاه برق‌آبی کاناکر

نیروگاه برق‌آبی کاناکر در کنار کارخانه ذوب آلومینیوم Rusal Armenal در منطقه کاناکر-زیتون ایروان، بین نیروگاه آرزنی و نیروگاه یروان-۱ قرار دارد. این نیروگاه دارای ظرفیت نصب‌شده کل ۱۰۰ مگاوات است که شامل چهار توربین با ظرفیت ۱۲.۵ مگاوات هر کدام و دو توربین با ظرفیت ۲۵ مگاوات هر کدام است که همگی توسط LMZ تأمین شده‌اند. ظرفیت نصب‌شده اسمی ۱۰۰ مگاوات است و ظرفیت واقعی ۸۷.۵ مگاوات است.[۹][۱۱] ظرفیت تولید سالانه اسمی آن ۴۲۵ گیگاوات ساعت است، اما تولید واقعی آن در سال‌های اخیر حدود ۱۱۰ گیگاوات ساعت بوده است. این نیروگاه برای تأمین ظرفیت پیک‌بار و همچنین تأمین آب آبیاری و صنعتی ایروان مهم است.[۱۴]

این نیروگاه در سال‌های ۱۹۹۳-۱۹۹۵ بازسازی شد، پروژه‌ای که توسط USAID، انرژی pour l'Armenie و Aznavour pour l'Armenie تأمین مالی شد.[۱۴] در سال ۱۹۹۵، واحد ۵ و در سال ۲۰۰۰، واحد ۶ برای بازسازی تعطیل شدند که با وام از KfW تأمین مالی شدند. این واحدها در سال ۲۰۰۳ بازگشایی شدند.[۱۱] بازسازی توسط Alstom Power Generation انجام شد.[۱۴]

نیروگاه برق‌آبی یروان-۱

نیروگاه برق‌آبی یروان-۱ بین ایستگاه‌های کاناکر و یروان-۳، در منطقه مرکزی کنتورن ایروان قرار دارد. این نیروگاه دو توربین با ظرفیت نصب‌شده اسمی کل ۴۴ مگاوات و ظرفیت موجود ۲۲ مگاوات دارد.[۹][۱۵] ظرفیت تولید سالانه اسمی آن ۲۱۰ گیگاوات ساعت است، اما تولید واقعی آن در سال‌های اخیر حدود ۵۰ گیگاوات ساعت بوده است. این نیروگاه مرکز ایروان را تأمین می‌کند.[۱۵]

نیروگاه برق‌آبی یروان-۳

نیروگاه برق‌آبی یروان-۳ در ایروان واقع شده است. این نیروگاه دارای یک توربین با ظرفیت نصب‌شده ۵ مگاوات است.[۹] کانال انحرافی و لوله‌کشی آن بخشی از کانال آبیاری آرتاشات است.[۱۶]

پروژه بازسازی

پروژه‌ای در حال بازسازی سد زنجیره‌ای سوان-هرازدان وجود دارد که پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۱۷ به اتمام برسد. هدف اصلی پروژه بازسازی، بازگرداندن ظرفیت اولیه این سد زنجیره‌ای است.[۷] کارهای برنامه‌ریزی شده برای پروژه بازسازی شامل بازسازی کامل نیروگاه یروان-۱ است. نیروگاه‌های سوان، هرازدان، آرگِل، آرزنی، و کاناکر دارای تجهیزات الکتریکی جدیدی خواهند بود، مانند انباشتگرها و ژنراتورهای جدید. همچنین واحدهای هیدرولیکی نیروگاه‌های آرگِل، هرازدان و کاناکر جایگزین خواهند شد.[۲][۷]

با توجه به برنامه‌ای که برای لایروبی سد یروان-۱ در محیط زیستی بیولوژیکی وجود دارد، خطرات زیادی به دلیل افزایش کدورت وجود دارد. یک تأثیر منفی دیگر ممکن است به دلیل کارها و حمل و نقل تجهیزات باشد که باعث آلودگی و سر و صدا شده و منجر به نارضایتی اجتماعی خواهد شد. فرایند بازسازی شامل هیچگونه توسعه بیشتر یا ایجاد تأسیسات جدید نخواهد بود - تمام آیتم‌های کاری مطابق با برنامه تأیید شده‌اند.[۷]

منابع

  1. 1 2 ""РусГидро" сливается из Армении". Коммерсантъ. Retrieved 2019-11-28. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «РусГидро сливается из Армении» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. 1 2 3 4 DG Consulting Ltd (اکتبر ۲۰۱۲). "خلاصه غیر فنی. پروژه بازسازی سد زنجیره‌ای سوان-هرازدان" (PDF). شرکت بین‌المللی انرژی. Retrieved 2016-03-19.
  3. نستورک, فئودور (1963). توسعه نیروگاه‌های برق‌آبی اتحاد جماهیر شوروی [Development of hydropower of the USSR]. انتشارات آکادمی علوم اتحاد جماهیر شوروی. p. ۲۳۱.
  4. 1 2 "آیا شرکت روسی دیگری از ارمنستان خارج خواهد شد؟". Lragir.am. ۲۰۱۵-۱۱-۲۴. Retrieved 2016-03-26.
  5. "شرکت‌های "INTER RAO EEC" و "RusHydro" معامله خرید و فروش سد زنجیره‌ای سوان-هرازدان را در ارمنستان به اتمام رساندند". ARKA. ۲۰۱۱-۰۳-۲۴. Retrieved 2016-03-26.
  6. "فروش شرکت بین‌المللی انرژی موجب کاهش بدهی مالی گروه RusHydro به مبلغ ۴ میلیارد روبل شد". www.rushydro.ru. Retrieved 2021-05-12.
  7. 1 2 3 4 "پروژه بازسازی سیستم برق‌آبی سد زنجیره‌ای سوان-هرازدان" (PDF). بانک توسعه آسیایی. مارس ۲۰۱۳. Retrieved 2016-03-09.
  8. 1 2 شفیلد, جان دبلیو; شفیلد, چیگدم, eds. (2007). ارزیابی انرژی هیدروژن برای توسعه پایدار. Springer Science & Business Media. p. ۲۱۵. ISBN 9781402064401.
  9. 1 2 3 4 5 6 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام asbarez210514 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  10. "Hrazdan HPP". IEC. Retrieved 2016-06-24.
  11. 1 2 3 4 "Hydroelectric Plants in Armenia". industcards. Retrieved 2016-06-24.
  12. "Argel HPP". IEC. Retrieved 2016-06-24.
  13. "Arzni HPP". IEC. Retrieved 2016-06-24.
  14. 1 2 3 "Kanaker HPP". IEC. Retrieved 2016-06-24.
  15. 1 2 "Yerevan-1 HPP". IEC. Retrieved 2016-06-24.
  16. "Yerevan-3 HPP". IEC. Retrieved 2016-06-24.