سد سیمره

سد سیمره
سد از روبرو و دریاچه سد
سد سیمره در ایران واقع شده
سد سیمره
موقعیت سد سیمره در ایران
نام رسمیسد و نیروگاه سیمره
کشورایران پرچم ایران
محلشهرستان بدره، استان ایلام
مختصات۳۳°۱۰′شمالی ۴۷°۰۷′شرقی / ۳۳٫۱۷°شمالی ۴۷٫۱۲°شرقی / 33.17; 47.12
آغاز ساخت۱۳۷۶
سد و سرریزها
گونه سدبتنی دو قوسی
بر روی رودسیمره
ارتفاع از پی۱۸۰ متر
طول تاج۲۰۲ متر
عرض تاج۶ متر
عرض در پی۲۸ متر
گونه سرریزدریچه‌دار با پرتاب‌کننده جامی
گنجایش سرریز۵۷۶۳ مترمکعب بر ثانیه
مخزن
حجم کل مخزن۳۲۰۰ میلیون‌متر مکعب
مساحت مخزن۶۲٫۷ کیلومتر مربع
درازای مخزن۶۰ کیلومتر
سد پایین‌دست و سرریزها
گونه سدبتنی دو قوسی

سد سیمره، سدی از نوع بتنی دو قوسی بر روی رودخانه سیمره است که در شهرستان بدره و استان ایلام قرار دارد. این سد با حجم مخزن ۳.۲ میلیارد متر مکعب سالانه ظرفیت تولید ۶۸۴ گيگاوات ساعت برق در سال را به صورت متوسط دارد.[۱]

اهداف سد سیمره

از اهداف عمده طرح می‌توان موارد زیر را نام برد:[۲]

  • تولید انرژی برقابی به میزان سالانه ۶۷۳ گیگاوات ساعت در سال
  • جلوگیری از سیل‌های احتمالی بر روی شهرهای استان خوزستان
  • کنترل و تنظیم جریانهای سطحی رودخانه
  • تأمین حقابه‌های ایلام و لرستان
  • آبیاری زمین های کشاورزی دشت های کرخه و دشت عباس

اقتصاد طرح

اعتبار نهایی اختصاص داده شده جهت هزینه‌های اجرای پروژه بالغ بر ۱۸/۹۸۳ میلیارد ریال می‌باشد که با منابع سرمایه‌گذاری عمومی، منابع داخلی، تسهیلات بانکی داخلی، اوراق مشارکت و تسهیلات خارجی (فاینانس، وام و…) تأمین گردیده‌است. زیان‌های ناشی از طولانی شدن پروژه عبارتند از افزایش قیمت تمام شده طرح و منفعت نبردن حاصل از فروش برق. منافع و درآمد حاصل از تولید برق طبق برآورد اولیه سالانه ۸۵۰ میلیارد ریال (بر حسب هر کیلووات ساعت ۱۰۰۰ ریال) خواهد بود.[۳]

اثرات جانبی (طبیعت، توریسم و اشتغال)

در دریاچه سد و در طول دره‌هایی که رود سیمره از آنها می گذرد، مکان‌های طبیعی بسیار بکری وجود دارد و هر ساله گردشگران زیادی به این مناطق سفر می‌کنند. همچنین قایق سواری در این منطقه رایج است و وجود ماهی‌های متفاوت در این رودخانه نیز می‌تواند وسیله‌ای برای ماهیگیری و تکمیل تفریح باشد.

از دیگر جذابیت‌های سد سیمره وجود پرندگان مهاجر است چرا که بر اثر شکل گیری این دریاچه زیبا هزاران پرنده از نقاط مختلف کشور به سیمره مهاجرت کرده اند. در عین حال پرورش آبزیان در نقاطی از دریاچه رایج است.[۴]

درکل اثرات جانبی این سد شامل:

  • ایجاد اشتغال
  • افزایش قدرت تنظیم سدهای پائین دست
  • درآمدهای جانبی نظیر آبزی پروری و توریسم بوده‌ است.[۳]

اطلاعات فنی نیروگاه

مشخصات کلی نیروگاه
نوع نیروگاهزمینی روباز
انرژی متوسط سالیانه۸۵۰ گیگاوات ساعت
ظرفیت نیروگاه۴۸۰ مگاوات
نوع توربینفرانسیس با محور عمودی
مشخصات تجهیزات نیروگاه
تعداد توربین۳ واحد
قدرت هر توربین۱۶۳/۳ مگاوات
راندمان حداکثر۹۴/۵ درصد
ارتفاع طراحی توربین۱۱۴ متر
خروج آب از توربین در حداکثر بار۱۵۶ متر مکعب بر ثانیه
سازنده توربینآلستوم
تعداد و نوع ژنراتورهاسه واحد، سه فاز
سنکرون با یاتاقان هادی فوقانی و یاتاقان مرکب
کف گردها دیتحتانی
قدرت خروجی هر ژنراتور۱۷۸ مگاوات
ولتاژ اسمی هر ژنراتور۱۳/۸ کیلوولت
سرعت چرخش ژنراتور۱۸۷/۵ دور در دقیقه
جریان اسمی ژنراتور۷۴۴۷ آمپر
سازنده ژنراتورآلستوم
پانویس[۳]

مشخصات هواشناسی منطقه طرح

متوسط بارندگی سالانه حوزه آب‌ریز در دوره ۴۶ ساله برابر با ۴۲۲٫۷ میلی‌متر می‌باشد. بهار ۲۵٫۷ درصد، تابستان کمتر از ۱ درصد، پاییز ۲۹٫۳ درصد و زمستان ۴۴٫۸ درصد از باران سالیانه سهم دارند و حداکثر میزان بارندگی در ماه اسفند با ۱۷درصد سهم می‌باشد. مرداد گرم‌ترین و بهمن سردترین ماه سال است. تعداد روزهای یخبندان ۳۳٫۵ روز و متوسط سالانه سرعت باد ۱٫۴۵ متر بر ثانیه می‌باشد.[۲]

هیدرولوژی و رسوب‌گذاری مخزن

  • سطح حوزه در محل ساختگاه: ۲۷۸۸۶ کیلومتر مربع
  • میزان متوسط تبخیر سالانه از سطح آزاد آب: ۱۸۱۴٫۰۱ میلی‌متر
  • متوسط آبدهی سالانه رودخانه: ۸۵٫۷ مترمکعب در ثانیه
  • حداکثر دبی سیلاب: ۱۱۵۲۵ مترمکعب در ثانیه
  • برآورد رسوبی حوزه آبریز(۵۰ ساله): ۶۱۱٫۸ میلیون مترمکعب (بدون در نظر گرفتن سدهای بالادست)
  • تراز پخش شده رسوبات ۵۰ ساله (بافرض وجود سد مخزنی سازبن): ۶۲۳ متر از سطح دریا

مشخصات زمین‌شناسی ساختگاه سد

محل ساختگاه در زون زاگرس چین‌خورده و در بخش جنوب‌غربی آن قرار گرفته‌است. ساختگاه سد در یال شمالی طاقدیس راوندی واقع شده‌است و محل سد در استان ایلام و در شهرستان بدره می‌باشد. سنگ بستر از نوع سنگ‌های آهکی سازند آسماری شهبازان می‌باشد که به ۳ بخش به شرح زیر تقسیم می‌گردد:[۵]

  • واحد آسماری بالا به ضخامت ۵۰ متر کارستی متوسط لایه یا تودهای که سنگ بستر نیروگاه از این نوع است.
  • واحد آسماری میانی به ضخامت ۲۲۰ متر کارستی ضخیم لایه یا تودهای که سنگ بستر اصلی پی و تونل‌ها را شامل می‌شود.
  • واحد آسماری زیرین که شدت کارستی آن ضعیف است. عمق هوازدگی سنگ‌ها به ۲ تا ۳ متر محدود می‌شود.

منابع

  1. «آبگیری سد سیمره آغاز شد/ سیمره جز 10 سد بزرگ کشور». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۱۱-۰۵-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۸-۰۹.
  2. 1 2 شرکت مشاور مهاب قدس. «مشخصات - سیمای طرح سیمره». بایگانی‌شده از اصلی در ۳ دسامبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۳۰ مارس ۲۰۱۴.
  3. 1 2 3 کتابچه معرفی طرح‌های شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران. تهران: روابط عمومی شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران. ۱۳۹۱.
  4. AGENCY، خبرگزاری صدا و سیما | IRIB NEWS (۱۳۹۹-۰۸-۰۷). «جاذبه های زیبای گردشگری سد سیمره». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۳-۱۰.
  5. شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران. «اطلاعات پایه سد سیمره». بایگانی‌شده از اصلی در ۳ دسامبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲ سپتامبر ۲۰۱۳.