سرای قیصریه

سرای قیصریه
نامسرای قیصریه
کشورایران
استاناستان خراسان رضوی
شهرستانتربت حیدریه
اطلاعات اثر
نام‌های دیگرسرای قیصریه مهاجر
نام‌های قدیمیکاروانسرای مهاجر
بازار مهاجر
بازارچه قیصریه
کاربریسرای
دیرینگیدوره قاجار
دورهٔ ساخت اثردوره قاجار
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۱۲۰۰۱
تاریخ ثبت ملی۱۲ تیر ۱۳۸۴

سرای قیصریه مربوط به دوره قاجار است و در تربت حیدریه، سمت راست خیابان فردوسی جنوبی، پ ۶۵ واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۲ تیر ۱۳۸۴ با شمارهٔ ثبت ۱۲۰۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱]

مقدمه

سرای قیصریه که با نام‌های دیگری چون کاروانسرای مهاجر، بازار مهاجر، بازارچه قیصریه و سرای قیصریه مهاجر نیز شناخته می‌شود، یکی از بناهای تاریخی و تجاری شهر تربت حیدریه است. بانیان این بنا برادران مهاجر بودند که در اواخر قرن سیزدهم هجری از یزد به این منطقه مهاجرت کردند.

تاریخچه و بانیان

بانیان اولیه این سرا، سه برادر از خاندان مهاجر به نام‌های حاجی محمد حسین، میرزا علی‌ اکبر و کربلایی محمد رضا بودند. این برادران فرزندان رمضان و فاطمه بودند که پس از درگذشت والدین خود، در دوره سلطنت مظفرالدین‌شاه قاجار، از شهر یزد به تربت حیدریه کوچ کردند و فعالیت‌های تجاری خود را در این شهر بنیان نهادند.[۲]

مالکیت و مدیریت بنا

در دوره پهلوی دوم و پس از انقلاب اسلامی، مدیریت و مالکیت این بنا در اختیار حاجی محمد ابراهیم مهاجر (برادرزاده حاجی محمد حسین و از نسل دوم این خاندان) بود. وی در میان اهالی منطقه به نام‌های «مَند ابرام» و «مَند ابراهیم» شهرت داشت. در حال حاضر، مالکیت این بنا در اختیار فرزندان و سایر بستگان وی قرار دارد.[۳]

مشاهیر خاندان مهاجر

از دیگر چهره‌های شاخص این خاندان می‌توان به عبدالکریم مهاجر (پسر حاجی محمد حسین) اشاره کرد. وی از کارآفرینان صنعتی بود که شرکت ایران‌ چسب را در تهران تأسیس کرد و مدیریت آن را بر عهده داشت.[۴]

جستارهای وابسته

منابع

  1. «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.
  2. (بر اساس تاریخ شفاهی خانواده و گواهی فوت ثبت احوال)
  3. (بر اساس تاریخ شفاهی خانواده و اسناد میراث فرهنگی خراسان رضوی)
  4. (بر اساس تاریخ شفاهی خانواده)