سرپاوران شیشه‌ای

سرپاور شیشه‌ای
سرپاور شیشه‌ای نوجوان در جنوبگان
رده‌بندی علمی
فرمانرو:
جانوران
شاخه:
نرم‌تنان
رده:
سرپایان
زیررده:
نیام‌داران[۱]
راسته:
سرپاورها[۲]
زیرراسته:
اوگوپسینا[۳]
تیره:
Cranchiidae

پروش، ۱۸۴۷
سرده‌ها

حدود ۱۵ سرده.

سرپاورهای شیشه‌ای (Cranchiidae) خانواده‌ای از سرپاورها هستند. آن‌ها در رویه‌ها و ژرفاهای متوسط اقیانوس‌ها زندگی می‌کنند و در حدود ۶۰ گونه دارند.

سرپاورهای شیشه‌ای بیشتر عمر خود را در آب‌های نیمه‌روشن میانه‌های دریا می‌گذرانند تا بدن شیشه‌ای‌مانندشان بتواند نقش استتار را بهتر بازی کند.

سرپاورهای شیشه‌ای مانند بسیاری از دیگر سرپایان، در دوره نوجوانی در آب‌های سطحی زندگی می‌کنند و با بلوغ به آب‌های عمیق‌تر می‌روند. برخی از گونه‌ها در عمق بیش از ۲ کیلومتری زیر سطح دریا زندگی می‌کنند. شکل بدن بسیاری از گونه‌ها بین مراحل رشد به‌طور چشمگیری تغییر می‌کند و بسیاری از نمونه‌های جوان ممکن است با گونه‌های کاملاً متفاوتی اشتباه گرفته شوند. طول ردا در این خانواده از ۱۰ سانتی‌متر تا بیش از ۳ متر متغیر است؛ مانند مورد ماهی‌سر غول‌آسا که بزرگ‌ترین بی‌مهره زنده جهان محسوب می‌شود.[۴]

سرده نماد این خانواده، یعنی کرانچیا، به نام جان کرانچ، طبیعت‌شناس انگلیسی نام‌گذاری شده است.[۵][۶] سرپاورهای شیشه‌ای هیچ ارزش تجاری برای شیلات ندارند.

شرح

اندازه ماهی‌سر غول‌آسا به آن اجازه می‌دهد تا در مقایسه با سایر سرپاورهای شیشه‌ای از طعمه‌های نسبتاً بزرگ‌تری تغذیه کند، اما طعمه‌هایی که از آن‌ها تغذیه می‌کند هنوز نسبت به اندازه بدنش کوچک هستند و شامل کمان‌دهان، سایر سرپایان و ماهی‌هایی تا اندازه دندان‌ماهی می‌شوند.[۷][۸][۹]

این خانواده با یک ردای بزرگ و بازوهای کوتاهی که دارای دو ردیف بادکش یا قلاب هستند، شناخته می‌شوند که در آن‌ها جفت سوم بازوها اغلب بزرگ شده است. ریخت‌شناسی چشم به‌شدت متفاوت است و از بزرگ و دایره‌ای تا تلسکوپی و ساقه‌دار متغیر است. مطالعات اخیر نشان داده است که برخی از سرپاوران شیشه‌ای مانند Galiteuthis glacialis دارای نوربر (اندام‌های تولیدکننده نور) روی چشمان خود هستند.[۱۰] این نوربرها نوعی زیست‌تابی ساطع می‌کنند که با شدت نور خورشید که به سمت پایین می‌تابد مطابقت دارد و به‌طور مؤثری نیم‌رخ حیوان را از دید شکارچیانی که در پایین هستند پنهان می‌کند. این استراتژی ضد-نورپردازی، شکل پیچیده‌ای از استتار در لایه میان‌خوش‌خورشید است. تنها اندامی که معمولاً از طریق بافت‌های شفاف قابل مشاهده است، یک غده گوارشی سیگارمانند (معادل کبد در سرپایان) است؛ این اندام معمولاً در وضعیت عمودی نگه داشته می‌شود تا سایه و نیم‌رخ آن کاهش یابد. بسیاری از گونه‌ها زیست‌تاب هستند و ممکن است دارای اندام‌های نوری در نوک پایینی غده گوارشی و در زیر چشمان خود باشند که برای از بین بردن سایه‌های خود و فرار از شکارچیان استفاده می‌شود.[۱۱][۱۲] سرپاورهای شیشه‌ای سطح فعالیت و نرخ متابولیک پایین‌تری نسبت به سایر خانواده‌های سرپایان دارند و بیشتر کف‌زی یا ساکن هستند.[۱۳][۱۴]

یک حفره سلومیک بزرگ و پر از مایع حاوی محلول آمونیاک برای کمک به شناوری استفاده می‌شود.[۱۵][۱۴] این سیستم شناوری منحصر به این خانواده است و منشأ نام عامیانه آن‌ها یعنی «ماهی‌سر ژرف‌پیمایی» (bathyscaphoid squid) است، زیرا به یک ژرف‌پیمای باتیسکاف شباهت دارند. به‌نظر می‌رسد این سیستم با بالغ شدن سرپاورهای شیشه‌ای و حرکت آن‌ها از آب‌های سطحی به مناطق ژرف‌خوش‌خورشید بیشتر توسعه می‌یابد.[۱۶] آن‌ها با متمرکز کردن آمونیاک در یک بخش، هزینه‌های انرژی مرتبط با حفظ شناوری خنثی را به حداقل می‌رسانند.[۱۷]

رژیم غذایی

سرپاورهای شیشه‌ای سطوح تغذیه‌ای مختلفی را اشغال می‌کنند؛ برخی از گونه‌ها به‌شدت به سخت‌پوستان لایه میان‌خوش‌خورشید مانند پاروپایان و ماهی‌های کوچک متکی هستند. تحقیقات اخیر با استفاده از تجزیه و تحلیل اسید چرب و تجزیه و تحلیل ایزوتوپ پایدار نشان داده است که سرپاورهای شیشه‌ای کوچک‌تر در سیستم فراجوش بنگوئلا در سطوح تغذیه‌ای متوسط تا پایین تغذیه می‌کنند، در حالی که سرپایان بزرگ‌تر و عضلانی‌تر مانند تودارودس جایگاه‌های تغذیه‌ای بالاتری را اشغال می‌کنند؛ آشیان اکولوژیک شیشه‌سران حتی با ناوچه‌سازان پلانکتونی مقایسه شده است.[۱۳] از آنجایی که سطح فعالیت این خانواده پایین است، تصور می‌شود که آن‌ها شکارچی کمین‌گر باشند.[۱۴]

مهاجرت

سرپاورهای شیشه‌ای با رشد خود اغلب یک چرخه زندگی دو مرحله‌ای را نشان می‌دهند: جوان‌ها در لایه‌های خوش‌خورشید (اپ‌پلاژیک) هستند و سپس در بزرگسالی به آب‌های ژرف‌خوش‌خورشید (باتی‌پلاژیک) مهاجرت می‌کنند.[۱۸] این استراتژی مهاجرت عمودی برای به حداقل رساندن خطر شکار و در عین حال به حداکثر رساندن فرصت‌های تغذیه در نظر گرفته می‌شود.

تولید مثل

در زمینه تولید مثل، گونه Galiteuthis glacialis استراتژی‌های منحصر به فردی را نشان می‌دهد. تخم‌ریزی در منطقه باتی‌پلاژیک رخ می‌دهد، جایی که ماده‌ها تخم‌ها را در یک دسته واحد آزاد می‌کنند؛ فرآیندی که به عنوان تخمک‌گذاری همزمان شناخته می‌شود.[۱۹] پس از تخم‌ریزی، بافت‌های جنس ماده دچار زوال می‌شوند که منجر به افزایش شناوری و صعود آن‌ها به سمت سطح می‌شود. این پدیده ممکن است نرخ صید بالاتر ماده‌های بالغ نسبت به نرها را توضیح دهد؛ فرضیه بر این است که نرها پس از جفت‌گیری می‌میرند و به کف دریا سقوط می‌کنند.

سرده‌ها

این خانواده شامل دو زیرخانواده (که هر دو توسط گئورگ یوهان پفر ایجاد شده‌اند) و حدود ۱۵ سرده است:[۲۰]

  • زیرخانواده کرانچیان (Cranchiinae)
    • سرده کرانچیا
    • سرده لیچیا
    • سرده لیوکرانچیا
  • زیرخانواده تائونیان (Taoniinae)
    • سرده باتوتائوما
    • سرده بلونلا
    • سرده اژیا
    • سرده گالیتوثیس
    • سرده هلیکوکرانچیا
    • سرده لیگوریلا
    • سرده مگالوکرانچیا
    • سرده مزونیکوثوثیس
    • سرده ساندالوپس
    • سرده تائونیوس
    • سرده توتووانیا
  • پاراتوثیس تونیکاتا (نامشخص)[۲۱]

منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی.

  1. ↑ Coleoidea
  2. ↑ Teuthida
  3. ↑ Oegopsina
  4. ↑ Rosa, Rui; Lopes, Vanessa M.; Guerreiro, Miguel; Bolstad, Kathrin; Xavier, José C. (30 March 2017). "Biology and ecology of the world's largest invertebrate, the colossal squid (Mesonychoteuthis hamiltoni): a short review" (PDF). Polar Biology. 40 (9): 1871–1883. Bibcode:2017PoBio..40.1871R. doi:10.1007/s00300-017-2104-5. S2CID 15480545.
  5. ↑ David M. Damkaer (2002). "Adding pages". The Copepodologist's Cabinet: A Biographical and Bibliographical History, Volume 1. Memoirs of the American Philosophical Society, Volume 240. انجمن فلسفی آمریکا. pp. 131–155. ISBN 978-0-87169-240-5.
  6. ↑ White, Adam (1857). A Popular History of British Crustacea; Comprising a Familiar Account of Their Classification and Habits. Lovell Reeve. pp. 249–250.
  7. ↑ Remeslo, Alexander; Yukhov, Valentin; Bolstad, Kathrin & Laptikhovsky, Vladimir (May 2019). "Distribution and biology of the colossal squid, Mesonychoteuthis: New data from depredation in toothfish fisheries and sperm whale stomach contents". Deep Sea Research Part I: Oceanographic Research Papers. 147: 121–127. Bibcode:2019DSRI..147..121R. doi:10.1016/j.dsr.2019.04.008. S2CID 146043830.
  8. ↑ Sarchet, Penny (11 June 2015). "Colossal squid vs huge toothfish – clash of the deep-sea titans". New Scientist. Bibcode:2015JNatH..49.2483R. doi:10.1080/00222933.2015.1040477. S2CID 82152308. Retrieved 2 August 2015.
  9. ↑ Lu, C.C. & Williams, R. (June 1994). "Contribution to the biology of squid in the Prydz Bay region, Antarctica". Antarctic Science. 6 (2): 223–229. Bibcode:1994AntSc...6..223L. doi:10.1017/s0954102094000349. S2CID 130139281.
  10. ↑ Holt, Amanda L.; Sweeney, Alison M. (June 2016). "Open water camouflage via 'leaky' light guides in the midwater squid Galiteuthis". Journal of the Royal Society, Interface. 13 (119). doi:10.1098/rsif.2016.0230. ISSN 1742-5662. PMC 4938086. PMID 27278362. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  11. ↑ Mark Norman 2000. Cephalopods: A World Guide. Hackenheim, ConchBooks, p. 156.
  12. ↑ Richard E. Young. "Cranchiid Buoyancy". The Tree of Life Web Project. Retrieved March 14, 2012.
  13. 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Benguela وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  14. 1 2 3 Murphy, Kieran J.; Pecl, Gretta T.; Richards, Shane A.; Semmens, Jayson M.; Revill, Andrew T.; Suthers, Iain M.; Everett, Jason D.; Trebilco, Rowan; Blanchard, Julia L. (7 September 2020). "Functional traits explain trophic allometries of cephalopods". Animal Ecology. 89 (11): 2692–2703. Bibcode:2020JAnEc..89.2692M. doi:10.1111/1365-2656.13333. PMID 32895913. Retrieved 20 March 2025.
  15. ↑ Clarke, MR; Denton, EJ; Gilpin-Brown, JB (1979). "On the use of ammonium for buoyancy in squids". J Marine Biology Association United Kingdom. 59 (2): 259–276. Bibcode:1979JMBUK..59..259C. doi:10.1017/S0025315400042570.
  16. ↑ Arkhipkin, Alexander (1996). "Age and growth of planktonic squids Cranchia scabra and Liocranchia reinhardti (Cephalopoda, Cranchiidae) in epipelagic waters of the central-east Atlantic". Journal of Plankton Research (به انگلیسی). 18 (9): 1675–1683. doi:10.1093/plankt/18.9.1675. ISSN 0142-7873.
  17. ↑ Kremer, Kira Izabela; Hagen, Wilhelm; Oesterwind, Daniel; Duncan, Sabrina; Bode-Dalby, Maya; Dorschner, Sabrina; Dudeck, Tim; Sell, Anne F. (February 2025). "Trophic ecology of squids in the Benguela Upwelling System elucidated by combining stomach content, stable isotope and fatty acid analyses". Marine Biology (به انگلیسی). 172 (2). doi:10.1007/s00227-024-04592-2. ISSN 0025-3162.
  18. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام :0 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  19. ↑ Laptikhovsky, Vladimir V.; Fock, Heino; Piatkowski, Uwe; Schwarz, Richard; Hoving, Henk-Jan T. (2019-05-31). "Reproductive strategies of deep-sea squid (Mastigoteuthidae, Chiroteuthidae, Batoteuthidae and Cranchiidae)". Marine Biology (به انگلیسی). 166 (7): 85. doi:10.1007/s00227-019-3532-2. ISSN 1432-1793.
  20. ↑ Young, Richard E.; Mangold (1922-2003), Katharina M. (2008). "Cranchiidae Prosch, 1847. Bathyscaphoid squids". The Tree of Life Web Project. Retrieved March 14, 2012.
  21. ↑ "WoRMS - World Register of Marine Species - Parateuthis tunicata Thiele, 1921". www.marinespecies.org. Retrieved 2023-04-12.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.