سعلا

مینیاتور ایرانی از فریب دادن مردی توسط سعلا

سِعلا (به عربی: سِعلیٰ أو سِعلاء أو سِعلاة، لاتین‌نویسی: Si'la یا Si'laat، به‌معنی: عجوزه یا ارواح خائن تغییرناپذیر؛ شکل جمع: سَعالی، صفت: سُعلُوَة) جنّی در افسانه‌های عربی‌ست.[۱] در منابع اولیه اساطیری اعراب، سِعلا با غول یکی دانسته می‌شده و نام‌هایی مشترک برای یک نوع جانور بودند اما در طی دوران‌های بعدی تبدیل به نسخه‌ی مونث غول‌ها شدند.[۲]

سعلاها از تیره‌های شرور جنیان‌اند.[۳] اغلب به عنوان دگرپیکرانی ماهر و هوشمند از ایشان نام برده‌شده که بیشتر اوقات به شکل زنان درمی‌آیند.[۴] باوجود توانایی خیره‌کننده‌ی تغییرشکل‌شان، به‌وسیله‌ی شمایل دوگانه انسانی-حیوانی اندک، مانند داشتن سُم به جای پا، زود شناسایی می‌شوند.

روایت‌ها حاکی از آن‌اند که این موجودات در نواحی پرت و متروکه بیابان‌ها زندگی می‌کنند و تمایل به فریب دادن مسافران تنها و در راه مانده بالاخص مردان را دارند تا به مسلخ کشانده و شکارشان کنند. همچنین گفته‌شده که بعضا این فریب‌کاری‌ها را برای وصلت و ازدواج با انسان‌ها به کار می‌برند و حتی داستان‌هایی از بچه‌دار شدن این گونه از جن از آدمیان نیز نقل شده‌است.

سعلاها عموما اجنه‌هایی مونث و عفریت‌گونه تصور شده‌اند که درکنار تمایل به کشتار، اغوای جنسی نیز از حیله‌هایشان می‌باشد هرچند که مانند سوکوبوس همیشه به این کار نمی‌پردازند.

افسانه بنی سعلا

در سرزمین‌های عربی پیش از اسلام، از وجود مردی گفته شده که عاشق یک سعلاء می‌شود و فرزندانی از وصلت آن دو حاصل می‌شوند که به «بنی سعلا» معروف بوده‌اند.[۵] بر این اساس شایع شده‌بود که اعراب از نوادگان فرزندان این مرد، عمرو بن یربوع، که نیمه سعلا بودند به وجود آمده‌اند. گفته می‌شود مادر آنها(سعلا) پس از دیدن رعد و برق در آسمان، خانواده خود را ترک کرده و این را نشانه‌ای برای بازگشت به قبیله خود تفسیر کرده است.[۵] به گفته مورخ عراقی، محمود شکری آلوسی، اعراب از سعلاها به عنوان زنانی یاد می‌کنند که لاغر، شوخ‌طبع، قدرتمند و متهم به اغواگری و بی‌وفایی هستند.

جستارهای وابسته

  • سوکوبوس — موجودی مشابه در اساطیر اروپایی و یهودی
  • چورِل — موجودی مشابه در اساطیر شبه‌قاره هند
  • سایرن — موجوداتی مونث همچون پری‌دریایی در اساطیر یونان که با صدای جذاب خود مردان را جذب می‌کنند

منابع

  1. ↑ "Sílā | Arabian spirit". Encyclopedia Britannica (به انگلیسی).
  2. ↑ Jones, Alan. "Early Arabic poetry: select poems." (No Title) (2011) p. 243
  3. ↑ Al-Saleh, Khairat (1985). Fabled cities, princes & jinn from Arab myths and legends. New York : Schocken Books. pp. 100–101. ISBN 9780805239263.
  4. ↑ Patrick Hughes, Thomas Patrick Hughes Dictionary of Islam Asian Educational Services 1995 شابک ‎۹۷۸−۸−۱۲۰−۶۰۶۷۲−۲ page 135
  5. 1 2 امیره الزین. «Islam, Arabs, and the Intelligent World of the Jinn – Syracuse University Press». انتشارات دانشگاه سیراکیوز (به انگلیسی). صص. ۱۷۱-۱۷۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۰۸.

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Sila (mythology)». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۵.

This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.