باباسعید برزنجی

باباسعید برزنجی
نام هنگام تولدسعید برزنجی
زادهٔ۱۲۳۵
درگذشت۱۲۹۳

بوکان، ایران
آرامگاهروستای غوث آباد
ملیتایرانی
دیگر نام‌هاشیخ بابا
تحصیلاتعلوم مذهبی ، علوم فلسفی ، عرفان ، طبابت ، نجوم ، ادبیات
همسرخاتون
فرزندانندارد
والدینشیخ اسماعیل برزنجی (جاشیران)
دورهقاجار
حیطهعلوم اسلامی و پزشکی
مکتبعرفان اسلامی
استادانملای قزلجی
شاگردانشیخ نجم الدین امین الاسلام
علایق اصلی
خطاط، شاعر
تأثیرگرفته از
  • محی الدین ابن عربی ، شیخ عبدالقادر گیلانی
تأثیرگذار بر
  • عرفان اسلامی و طریقت قادریه
دلیل شهرتشهادت در راه وطن ، درجات عرفانی ، اشعار و ادبیات

شیخ سعید برزنجی ملقب به شیخ باباسعید (۱۲۳۵ غوث آباد بوکان - ۱۲۹۳ کهریزه بوکان[۱]) پزشک، روحانی، شاعر و فیلسوف کُرد بود که توسط دولت عثمانی به دلیل حمایتش از مسیحیان و به اتهام همکاری با نیروهای روسی اعدام شد.[۲] او در سال ۱۲۹۳ شمسی به همراه محمدحسین خان مکری (نوهٔ سردار عزیزخان مکری) به دست ترک‌های عثمانی کشته شد.

زندگی‌نامه

شیخ باباسیعد یکی از عارفان و فیلسوفان کُرد در دوره قاجار بود که برای فراگیری علوم مختلف (عرفان، پزشکی) به کشورهای مصر، بغداد و کشمیر هندوستان سفره کرده بود.[۳] او در سال ۱۲۹۳ خورشیدی به اتهام همکاری با نیروهای روسیه تزاری از سوی نیروهای عثمانی که به‌همراه حاکم وقت بوکان (محمدحسین خان مکری) دستگیر شده بود در منطقه کهریزه بوکان اعدام گردید[۴] و در روستای غوث آباد دفن شد.[۵]

  • یکی از اشعار شیخ بابا:
همیشه من به دور خانه خمار می‌گردمهوای عاشقی دارم پی دلدار می‌گردم
ازل از باده وحدت مرا مست ابد کردندبسی مستم در این عالم ولی هوشیار می‌گردم

نیکیتین در کتاب 'ایرانی که من شناختم دربارهٔ اعدام باباشیخ چنین می‌گوید:[۶] مسئله جهاد به وسیله شیوخ و عوامل آن‌ها خیلی زود در کردستان انتشار یافت که تنها یکی از شیوخ، بنام شیخ بابا که در حوالی ساوجبلاغ مکری زندگی با زهد و تقوایی داشت و در نظر کُردها محترم بود با این علان جهاد مخالفت می‌کرد و ترک‌ها او را در زمستان ۱۶ سال ۱۹۱۵ به واسطه نظریات خلاف جهاد و رافتش نسبت به مسیحیان به دار آویختند.

منابع

  1. «شیخ باباسعید برزنجی». بوکان مکری. دریافت‌شده در ۳۰ مهر ۱۳۹۳.
  2. «فیلسوفان و عارفان آذربایجان غربی». سامانه تبلیغات اسلامی. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ مه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۳.
  3. «شیخ بابا سعید برزنجی». هفته نامه سیروان. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ مه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۳.
  4. «عزیز خان سردار کل مکری». مرکز تحقیقات صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران. ۷ اسفند ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ مه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۲.
  5. افخمی (۱۳۶۴). تاریخ و فرهنگ مکریان-بوکان. ص. ۴۰۵.
  6. صمدی، محمد (۱۳۸۱). ضمیمه نگاهی به تاریخ مهاباد. ص۸۴.