سعید جلیلیان
سعید جلیلیان | |
|---|---|
| ملیت | ایرانی |
| پیشه | وکیل دادگستری |
| شناخته‌شده برای | وکالت در پرونده‌های سیاسی و حقوق بشری |
| حزب سیاسی | حزب پان‌ایرانیست |
سعید جلیلیان وکیل دادگستری و فعال سیاسی ایرانی و عضو کانون وکلای دادگستری مرکز است. او وکیل پایه یک دادگستری و دارای شماره پروانه ۱۹۲۱۳ است.[۱]
جلیلیان در پرونده‌های متعددی مرتبط با فعالان سیاسی و مدنی و زندانیان سیاسی فعالیت داشته است. از موکلان شناخته‌شده او می‌توان به حسین رونقی، کیانوش سنجری، آرشام رضایی و مهدی ملکی اشاره کرد.[۲][۳][۴]
نام او همچنین در فعالیت‌ها و برنامه‌های حزب پان‌ایرانیست دیده می‌شود و در گزارش‌های این حزب از حضور و سخنرانی او در گردهمایی‌ها و نشست‌های حزبی یاد شده است.[۵][۶]
در جریان خیزش ۱۴۰۱ ایران، جلیلیان هنگام مراجعه به دادسرای اوین به‌عنوان وکیل حسین رونقی همراه با رونقی و میلاد پناهی‌پور بازداشت شد. بازداشت او در گزارش سازمان‌های بین‌المللی مدافع وکلا و حقوق بشر از جمله «وکلا برای وکلا»، انجمن حقوقی انگلستان و ولز و سازمان جهانی مبارزه با شکنجه بازتاب یافت.[۷][۸]
فعالیت حرفه‌ای
جلیلیان وکیل پایه یک دادگستری و عضو کانون وکلای دادگستری مرکز است.[۱] بخش قابل توجهی از فعالیت حرفه‌ای شناخته‌شده او مربوط به دفاع از فعالان سیاسی و مدنی و رسیدگی به پرونده‌هایی با اتهام‌های سیاسی و امنیتی بوده است. وبگاه حقوقی دادبان از او به‌عنوان وکیلی یاد کرده که وکالت متهمان پرونده‌های سیاسی را بر عهده داشته است.[۹] سابقه مستند فعالیت او در چنین پرونده‌هایی دست‌کم به اوایل دهه ۱۳۹۰ بازمی‌گردد.
پرونده‌های شاخص
مهدی ملکی
یکی از پرونده‌های قدیمی‌تر مستند جلیلیان مربوط به مهدی ملکی، از اعضای سازمان جوانان حزب پان‌ایرانیست، است.[۴]
حسین رونقی
جلیلیان از وکلای قدیمی حسین رونقی، فعال سیاسی و مدنی، بوده است. در تیر ۱۳۹۸، خبرگزاری هرانا گزارش کرد که قرار نهایی منع تعقیب رونقی در یکی از پرونده‌هایش به سعید جلیلیان، وکیل مدافع او، ابلاغ شده است.[۲]
وکالت جلیلیان برای رونقی در سال‌های بعد نیز ادامه داشت. در شهریور و مهر ۱۴۰۱، در جریان اعتراضات سراسری، جلیلیان و میلاد پناهی‌پور وکالت رونقی را برعهده داشتند.[۷]در آبان ۱۴۰۳ نیز جلیلیان همراه رونقی و پدر او برای مراجعه به دادگاه انقلاب حضور داشت. گزارش‌هایی دربارهٔ انتقال رونقی پس از حضور در دادگاه و همراهی جلیلیان منتشر شد.[۱۰]در سال ۱۴۰۴ نیز رسانه‌ها از جلیلیان و پناهی‌پور به‌عنوان «وکلای قدیمی» رونقی یاد کردند و گزارش شد که در پرونده جدید او اجازه وکالت به آنان داده نشده است.[۱۱]
کیانوش سنجری
جلیلیان وکالت کیانوش سنجری، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی، را نیز بر عهده داشته است. پس از درگذشت سنجری در آبان ۱۴۰۳، گروهی از دوستان او در بیانیه‌ای از جلیلیان به‌عنوان «وکیل مدافع» سنجری نام بردند و اعلام کردند که او به همراه شماری از دوستان سنجری در ساعات و روزهای پیش از مرگ او تلاش کرده بود وی را از تصمیمش منصرف کند.[۳]رسانه‌ها نیز بیانیه دوستان سنجری و تلاش جلیلیان برای منصرف کردن او را بازتاب دادند.[۱۲]
آرشام رضایی
جلیلیان وکالت آرشام رضایی، فعال سیاسی و زندانی سیاسی، را نیز بر عهده داشته است.
دیگر پرونده‌ها
فعالیت حرفه‌ای جلیلیان در منابع حقوق بشری عمدتاً در ارتباط با متهمان و فعالان سیاسی و مدنی گزارش شده است. برخی گزارش‌ها از حضور او در پرونده‌های دیگری در مناطق مختلف ایران نیز یاد کرده‌اند، اما در مواردی که رابطه وکالتی به‌صورت مستقل و صریح قابل تأیید نبوده است، نام موکلان در این مقاله ذکر نشده است.
بازداشت در سال ۱۴۰۱
در ۲ مهر ۱۴۰۱ (۲۴ سپتامبر ۲۰۲۲)، سعید جلیلیان همراه با میلاد پناهی‌پور و حسین رونقی هنگام مراجعه به دادسرای اوین بازداشت شد. جلیلیان و پناهی‌پور به‌عنوان وکلای رونقی او را در مراجعه به دادسرای اوین همراهی می‌کردند.[۷] در بیانیه مشترک سازمان «وکلا برای وکلا» و انجمن حقوقی انگلستان و ولز آمده بود که جلیلیان و پناهی‌پور که نمایندگی حقوقی حسین رونقی را بر عهده داشتند، همراه با موکلشان در ۲۴ سپتامبر بازداشت و به زندان اوین منتقل شدند.[۷] سازمان جهانی مبارزه با شکنجه (OMCT) نیز جلیلیان و پناهی‌پور را دو وکیل حقوق بشری معرفی کرد که هنگام دفاع از حسین رونقی بازداشت شده بودند.[۸]
در این بیانیه که به امضای سازمان‌هایی از جمله آرتیکل ۱۹، دیده‌بان حقوق بشر، فدراسیون بین‌المللی حقوق بشر و چند سازمان دیگر رسیده بود، بازداشت جلیلیان و پناهی‌پور در چارچوب برخورد گسترده با مدافعان حقوق بشر در جریان اعتراضات بررسی شده بود.[۸] نشریه انجمن حقوق انگلستان و ولز نیز نام جلیلیان را در گزارش مربوط به بازداشت وکلای ایرانی در جریان اعتراضات آورد.[۱۳] سازمان جهانی مبارزه با شکنجه در بیانیه دیگری در نشست ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل نیز مجدداً به بازداشت جلیلیان و پناهی‌پور به‌دلیل وکالت حسین رونقی اشاره کرد.[۱۴]
آزادی از بازداشت
جلیلیان پس از حدود سه هفته بازداشت، در ۲۷ مهر ۱۴۰۱ با تودیع وثیقه آزاد شد.[۱۵] وکلاپرس در گزارش آزادی او نوشت که جلیلیان هنگام مراجعه به دادسرای اوین برای دفاع از حسین رونقی بازداشت شده بود.[۱۵]
فعالیت سیاسی
جلیلیان در کنار فعالیت حرفه‌ای خود در حوزه وکالت، در فعالیت‌های سیاسی مرتبط با حزب پان‌ایرانیست نیز حضور داشته است. در گزارش‌های سازمان جوانان حزب پان‌ایرانیست، نام او در میان اعضای حاضر در نشست‌ها و برنامه‌های حزبی دیده می‌شود. در مهر ۱۳۹۲، جلیلیان به همراه شماری از اعضای حزب پان‌ایرانیست با مصطفی بادکوبه‌ای، شاعر و نویسنده، دیدار کرد.[۱۶]
در گزارش نشست نوروزی پان‌ایرانیست‌ها در فروردین ۱۳۹۵ نیز نام او در میان اعضای حاضر آمده است.[۵]در نوروز ۱۳۹۶ نیز او از سخنرانان گردهمایی اعضای حزب پان‌ایرانیست در تهران بود.[۶] جلیلیان همچنین در یکی از نشست‌های اینترنتی حزب پان‌ایرانیست با موضوع «حقوق شهروندی و جرم سیاسی» به‌عنوان سخنران معرفی شده است. در بیانیه‌ای منتشرشده در سال ۱۳۹۳ که به امضای بیش از ۳۷۰ کنشگر ایرانی رسیده بود، نام سعید جلیلیان با عنوان «فعال سیاسی» در میان امضاکنندگان آمده است.[۱۷]
جلیلیان در کنار فعالیت حرفه‌ای و حزبی خود، در برنامه‌ها و مباحث مرتبط با مشروطیت و حکومت قانون نیز حضور داشته است. در مرداد ۱۳۹۸ او یکی از سخنرانان همایش «مشروطیت و نظریه حکومت قانون» در خانه اندیشمندان علوم انسانی تهران بود؛ جلیلیان در پنل مربوط به مشروطیت و حکومت قانون سخنرانی کرد.[۱۸][۱۹]
حضور او در این حوزه در کنار فعالیت چندساله‌اش در حزب پان‌ایرانیست قرار می‌گیرد. منابع این حزب از جلیلیان به‌عنوان شرکت‌کننده و سخنران در گردهمایی‌ها و مراسم پان‌ایرانیست‌ها یاد کرده‌اند.[۲۰]
در برخی نوشته‌ها و محتوای منتشرشده از سوی جلیلیان نیز موضوع مشروطه، ملت ایران، حکومت قانون و برابری شهروندان مورد توجه قرار گرفته است.
فعالیت‌های صنفی و مدنی
جلیلیان در برخی بیانیه‌های جمعی وکلای دادگستری دربارهٔ مسائل مدنی، سیاسی و حرفه وکالت نیز حضور داشته است. در مرداد ۱۴۰۰، نام او در میان بیش از ۲۳۰ وکیل دادگستری در یک بیانیه مرتبط با اعتراضات اجتماعی منتشر شد. در اردیبهشت ۱۴۰۱ نیز در میان وکلایی قرار داشت که در حمایت از چهار وکیل دادگستری در شیراز بیانیه‌ای منتشر کردند. این فعالیت‌ها در کنار حضور او در پرونده‌های سیاسی، سبب شده است نام جلیلیان در گزارش‌های مربوط به فشار بر وکلای مستقل و وکلای پرونده‌های سیاسی در ایران مطرح شود.
جستارهای وابسته
منابع
- 1 2 سعید جلیلیان، وکیل پایه یک دادگستری عضو کانون وکلای مرکز، کانون وکلای دادگستری مرکز، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
- 1 2 قرار نهایی منع تعقیب حسین رونقی ملکی صادر شد، خبرگزاری هرانا، ۴ تیر ۱۳۹۸، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
- 1 2 کیانوش آگاهانه مرگ خودخواسته اعتراضی را انتخاب کرد، ایران گلوبال، ۵ آذر ۱۴۰۳، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
- 1 2 صدور قرار وثیقه ۱۰۰ میلیون تومانی برای مهدی ملکی، سازمان جوانان حزب پان‌ایرانیست، ۱۷ بهمن ۱۳۹۲، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
- 1 2 گزارش برگزاری نشست نوروزی پان‌ایرانیست‌ها، سازمان جوانان حزب پان‌ایرانیست، ۶ فروردین ۱۳۹۵، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
- 1 2 دیدار نوروزی اعضای حزب پان‌ایرانیست، حزب پان‌ایرانیست، ۷ فروردین ۱۳۹۶، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
- 1 2 3 4 Arrest, Detention, and Ill Treatment of Lawyers in Iran, Lawyers for Lawyers و The Law Society of England and Wales، اکتبر ۲۰۲۲، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
- 1 2 3 Iran: Alarm over mass arrests of human rights defenders amidst protests, World Organisation Against Torture، ۴ اکتبر ۲۰۲۲، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
- ↑ سعید جلیلیان؛ وکیل حقوق بشر، دادبان، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
- ↑ روایت حسین رونقی از مراجعه به دادگاه با لب‌های دوخته، صدای آمریکا، ۲۷ آبان ۱۴۰۳، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
- ↑ حسین رونقی به «تبلیغ علیه نظام» متهم شد، ایران اینترنشنال، ۱۶ تیر ۱۴۰۴، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
- ↑ جمعی از دوستان کیانوش سنجری: کیانوش آگاهانه مرگ خودخواسته اعتراضی را انتخاب کرد، ایران اینترنشنال، ۴ آذر ۱۴۰۳، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
- ↑ Lawyers held as Iran unrest escalates, Law Society Gazette، ۱۲ اکتبر ۲۰۲۲، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
- ↑ Iran: the UN must establish a fact-finding mission to ensure accountability and stop gross human rights violations, World Organisation Against Torture، ۲۴ نوامبر ۲۰۲۲، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
- 1 2 وکیل سعید جلیلیان آزاد شد، وکلاپرس، ۲۸ مهر ۱۴۰۱، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
- ↑ دیدار جمعی از اعضای حزب پان‌ایرانیست با مصطفی بادکوبه‌ای، سازمان جوانان حزب پان‌ایرانیست، ۸ آبان ۱۳۹۲، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
- ↑ بیانیه بیش از سیصد و هفتاد تن از کنشگران ایرانی، میلیون ایران، ۶ آبان ۱۳۹۳، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
- ↑ گزارش نشست علمی مشروطیت و نظریه حکومت قانون، خبرگزاری رسا، ۲۲ مرداد ۱۳۹۸، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
- ↑ همایش مشروطیت و نظریه حکومت قانون؛ سخنرانی سعید جلیلیان، انجمن فرهنگی افراز، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
- ↑ گزارش تصویری شصت و هفتمین مراسم سالروز بنیاد مکتب پان‌ایرانیسم در تهران، سازمان جوانان حزب پان‌ایرانیست، ۱۶ شهریور ۱۳۹۳، بازدید ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.
```
- اعضای حزب پان‌ایرانیست
- افراد زنده
- وکیلان اهل ایران
- کانون وکلای دادگستری مرکز