سلطنت ملوا

Malwa Sultanate سلطنت مالوا
١۴٠١ میلادی–١۵۶٣ میلادی
پرچم
پایتخت	دهر (initially) ماندو
زبان(های) رایج	فارسی (دیوانی)
دین(ها)	اسلام
حکومت	سلطنت مطلقه
سلطان
• ١۴٠١ - ١۴٠۶	دلاور خان (first)
• ١۵۵۵ - ١۵۶٢	باز بهادر (last)
تاریخ
• بنیان‌گذاری	١۴٠١ میلادی
• فروپاشی	١۵۶٣ میلادی
پیشین پسین سلطنت دهلی ملوا صوبه
امروز بخشی از	هند

سلطنت ملوا یکی از پادشاهی‌های مهم در اواخر قرون وسطی بود که از سال ۱۴۰۱ تا ۱۵۶۲ میلادی، بخش‌هایی از سرزمین‌های امروزی ایالت مادیا پرادش و جنوب شرقی راجستان هند را در بر می‌گرفت. این سلطنت به دست دلاور خان، از تبار افغان (یا خلج-افغانی)، بنیان نهاده شد؛ او پس از حملهٔ تیمور و فروپاشی سلطنت دهلی در سال ۱۴۰۱، توانست مالوا را به عنوان قلمرویی مستقل پایه‌گذاری کند.^[۱]پس از نبرد گاگرون در سال 1519، بخش عمده‌ای از سلطنت برای مدتی کوتاه تحت کنترل مهارانا سانگا، فرمانروای میوار، قرار گرفت^[۲]. او یکی از دست‌نشاندگان خود، مدینی رای، را به‌عنوان حاکم این منطقه منصوب کرد^[۳]. در سال 1562، این سلطنت به‌دست امپراتوری مغول به رهبری اکبر کبیر فتح شد و به یکی از سوبه‌های (استان‌های) امپراتوری مغول تبدیل گردید. در طول دوران موجودیت خود، این سلطنت عمدتاً توسط سلسله‌های افغان و خلج-افغان اداره می‌شد.

دلاور خان غوری، فرماندار افغان^[۴] یا خلج-افغان^[۵] سلطنت دهلی بود. دلاور خان پس از سال 1392 از پرداخت خراج به دهلی دست کشیده بود^[۶]. در سال 1437، سلسله غوریِ دلاور خان توسط محمود خان، از نوادگان خلج-افغانِ سلسله خلجیِ سلطنت دهلی، سرنگون شد^[۷][۸][۹] پس از برکناری خلجی‌ها، شجاعت خان، فرماندار افغانِ مالوا تحت فرمان شیرشاه سوری، بر آن حکومت کرد. پسر شجاعت خان، باز بهادر، در سال 1555 استقلال خود را اعلام کرد و تا پایان سلطنت مالوا حکومت کرد^[۱۰][۱۱]

سلسله غوریان

سلطنت ملوا توسط دلاور خان غوری ، فرماندار مالوا از سلطنت دهلی ، تأسیس شد که استقلال خود را در سال ۱۳۹۲ اعلام کرد و "سلسله غوری" را تأسیس کرد، اما تا سال ۱۴۰۱ عملاً پرچم سلطنت را به دست نگرفت. ^[۴]در ابتدا دهر پایتخت پادشاهی جدید بود، اما خیلی زود به ماندو منتقل شد که به شادی‌آباد تغییر داد.

1. ↑ Schwartzberg, Joseph E.; Bajpai, Shiva G. (1978), A Historical atlas of South Asia, University of Chicago Press, ISBN 978-0-226-74221-2 {{citation}}: |access-date= requires |url= (help)
2. ↑ Sharma, Dasharatha (1970). Lectures on Rajput History and Culture. Motilal Banarsidass. p. 27. ISBN 978-0-8426-0262-4.
3. ↑ Chaurasia, Radhey Shyam (2002). History of Medieval India: From 1000 A.D. to 1707 A.D. Atlantic Publishers & Dist. p. 156. ISBN 978-81-269-0123-4.
4. 1 2 Haig, T.W. & Islam, Riazul (1991). "Mālwā". In Bosworth, C. E.; van Donzel, E. & Pellat, Ch. (eds.). The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume VI: Mahk–Mid. Leiden: E. J. Brill. ISBN 978-90-04-08112-3.
5. ↑ Keay, John (12 April 2011). India: A History. Open Road, Grove/Atlantic. ISBN 978-0-8021-9550-0. Dilawar Khan was presumably a Turco-Afghan Ghorid (...).
6. ↑ Islam, Riazul; Bosworth, C. E. (1998). "Delhi Sultanate". History of civilizations of Central Asia, v. 4: The Age of achievement, A.D. 750 to the end of the fifteenth century; Pt. I: the historical, social and economic setting. UNESCO Publishing. p. 285.
7. ↑ Hadi, Nabi (1995). Dictionary of Indo-Persian Literature. Abhinav Publications. ISBN 978-81-7017-311-3. Originally he belonged to a neighborhood of Bukhara, and after much wandering across the cities of the Islamic world, at last, came to settle in Mandu, capital city of the Independent Sultans of Malwah claiming descent from the Khalji clan, the Turko-Afghan mixture.
8. ↑ Lee, Jonathan (2019). Afghanistan: A History from 1260 to the Present. Reaktion Books. p. 55. ISBN 9781789140101.
9. ↑ Wink, André (2004). Indo-Islamic society: 14th - 15th centuries. BRILL. p. 140. ISBN 90-04-13561-8. The Subsequent Khalji dynasty (1436-1531) had the same origin as the Khalji dynasty of Delhi...
10. ↑ Majumdar, R.C. (ed.) (2006). The Delhi Sultanate, Mumbai: Bharatiya Vidya Bhavan, pp.173-86.
11. ↑ V. S. Krishnan · (1982). Madhya Pradesh District Gazetteers: Ujjain. p. 46.