سما جهانباز

سما جهانباز یا سما سمیران جهانباز، دختر ۲۲ سالهٔ اهل اصفهان، که در ۲۵ تیر ۱۴۰۱، در شیراز ناپدید شد. وی که برای فروش طلا به کوی معالی‌آباد رفته بود، پس از گفتگوی کوتاهی با مادرش که گفته بود «تا ده دقیقه دیگر بازمی‌گردد»، گوشی‌اش خاموش شد و دیگر نشانی از او به‌دست نیامد.^[۱]

بر پایهٔ فیلم‌های دوربین‌ها، مردی با پیراهن سرخ پیش از آمدن و پس از رفتن سما از طلافروشی، به دنبال او بوده است. این مرد بازداشت ولی چون مدارک بسنده نبود، آزاد شد.^[۱] خانوادهٔ سما گفتند که پلیس و دادسرا تاکنون ۱۱ مظنون را بازجویی کرده‌اند که ۱۰ تن آزاد و فقط یکی‌شان در بازداشت موقت مانده است.^[۲]

در سال ۱۴۰۲، پیکری سوخته پیرامون قم یافت شد که گمان آن می‌رفت پیکر سما باشد، ولی آزمایش DNA این گمان را نپذیرفت.^[۲] همچنین چندین بار کسانی ناشناس به پدر سما و دوستان خانوادگی‌اش زنگ زدند و در آن خواستار دریافت پول در برابر آزادی سما شده بودند؛ این رخداد، گمانه‌زنی‌هایی دربارهٔ ربایش سازمان‌یافته را نیرو بخشید.^[۳]

پدر سما گمان برده است که این پرونده با قاچاق انسان در پیوند باشد و به‌ویژه آن را به داستان ربایش دختری به‌نام «وحیده نيازی» پیوند زده است؛ این پرونده دربرگیرنده بُردن زنان و دختران به کشورهای همسایه برای بهره‌وری بوده است.^[۳]

پروندهٔ سما جهانباز واکنش‌های گسترده‌ای را در شبکه‌های اجتماعی برانگیخت. کارزاری با نام #عدالت_برای_سما راه افتاد که خواستار روشن‌گری و کار پیگیرانه‌تر نهادهای دست‌اندرکار بود.^[۴] خانوادهٔ او بارها با رسانه‌ها گفت‌وگو کرده و از فشار روانی برخاسته از بی‌فرجامی کار، خرده گرفته‌اند.

در ۱۶ تیر ۱۴۰۴ پدر سما جهانباز به رسانه‌ها گفت: شاید سما زنده باشد و در افغانستان به همسری کسی درآمده باشد و یا در یک زندان، زندگی کند ولی نمی‌توان صددرصد درباره این گمانه‌زنی‌ها سخن گفت.^[۵]

در خبری که ششم شهریور ۱۴۰۴ منتشر شد، پدر سما گفت متهمی که سه سال پیش دستگیر و سپس آزاد شده بود با پیدا شدن شواهد جدید دوباره دستگیر شده است. او صاحب یک دفتر معاملات املاک است و سما برای استخدام به عنوان منشی به او مراجعه کرده است. او گفته بود تا به حال سما را ندیده اما ثابت شده که چند بار با او ملاقات داشته است. سه سال پیش، متهم گفت شب حادثه پیش دو دوستش بوده؛ همان‌ها هم شهادت دادند و او آزاد شد. اما حالا با نقطه‌زنی دکل‌های مخابراتی و بررسی سیم‌کارت‌ها مشخص شده که این ۳ نفر کنار هم نبوده‌اند. متهم همواره می‌گفت که تنها دو سیم کارت دارد اما اخیرا کشف شده که او سیم کارت سومی داشته است. متهم پرونده‌هایی زیادی از نوع نزاع و درگیری با سلاح سرد و نیز جعل اسناد و کلاهبرداری در گذشته داشته است. حدود یک‌ونیم سال پیش فردی مدعی شد می‌داند سما کجاست و در ازای مبالغی پول می‌تواند عکس و فیلم از افغانستان بیاورد. بعد هم خانواده‌ای گفتند دخترشان از افغانستان پیام داده و گفته «کنارم دختری شبیه سماست». اما وقتی بازرسی‌های رسمی پیش رفت از اینترپل گرفته تا سازمان بازرسی و نهادهای مرتبط در فارس به ما صراحتاً گفتند چنین چیزی صحت ندارد.^[۶][۷]