سنگ آهک زلن‌هوفن
| سازند آلتمولتال سن: Tithonian ۰ ۱۴۹ ۱۴۳ | |
|---|---|
 رخنمونی از سنگ آهک زلن‌هوفن | |
| گونه | سازند زمین‌شناسی |
| واحد بالایی | سازند مورنزهایم[۱] |
| واحد زیرین | سازند روگلینگ[۱] |
| سنگ‌شناسی | |
| سنگ اصلی | سنگ آهک لیتوگرافی[۱] |
| موقعیت | |
| مختصات | ۴۸°۵۴′۰۰″شمالی ۱۱°۰۰′۰۰″شرقی / ۴۸٫۹۰۰۰°شمالی ۱۱٫۰۰۰۰°شرقی |
| دیرین‌مختصات تقریبی | ۴۰°۰۶′شمالی ۱۹°۱۲′شرقی / ۴۰٫۱°شمالی ۱۹٫۲°شرقی |
| منطقه | باواریا |
| کشور | آلمان |
| مقطع نمونه | |
| دلیل نام‌گذاری | زلن‌هوفن |
  سنگ آهک زلن‌هوفن (آلمان)  سنگ آهک زلن‌هوفن (بایرن) | |
سنگ آهک زلن‌هوفن یا پلاتن‌کالک زلن‌هوفن، که به‌طور رسمی با نام سازند آلتمولتال شناخته می‌شود، یک کنسروات-لاگرشتاته[الف] از دورهٔ ژوراسیک است که مجموعهٔ نادری از جانداران سنگواره‌شده، از جمله نقش‌های بسیار دقیق جانداران با بدن نرم مانند عروس‌های دریایی را حفظ کرده است. آشناترین سنگواره‌های پلاتن‌کالک زلن‌هوفن شامل دایناسور دروگرخزندهٔ پردار اولیه، آرکئوپتریکس است که با چنان جزئیاتی حفظ شده که از مشهورترین و زیباترین سنگواره‌های جهان به‌شمار می‌روند. لایه‌های زلن‌هوفن در ایالت باواریا (بایرن) آلمان، در میانهٔ راه نورنبرگ (نورنبرگ) و مونیخ (مونشن) واقع شده و در اصل به عنوان منبعی برای سنگ آهک لیتوگرافی استخراج می‌شدند. موزه ژورا واقع در آیششتت، آلمان، نمایشگاه گسترده‌ای از سنگواره‌های ژوراسیک از معادن زلن‌هوفن و اطراف آن، از جمله خزندگان دریایی، پتروسورها و یک نمونه از پرندهٔ اولیه آرکئوپتریکس را در خود جای داده است.[۴]
دیرینه‌محیط و نحوهٔ حفظ‌شدگی
در طول ژوراسیک پسین، این منطقه یک مجمع‌الجزایر در لبهٔ دریای تتیس بود. این مجمع‌الجزایر شامل مرداب‌های آرامی می‌شد که دسترسی محدودی به دریای آزاد داشتند و جایی که شوری آب به اندازه‌ای بالا می‌رفت که آب‌شور حاصل نمی‌توانست حیات را پشتیبانی کند. از آنجا که پایین‌ترین لایه‌های آب فاقد اکسیژن بودند، بسیاری از لاشه‌خواران معمولی غایب بودند. هر جانداری که به درون این مرداب‌ها می‌افتاد، رانده می‌شد یا از اقیانوس یا خشکی شسته می‌شد، در گل نرم کربناته مدفون می‌شد؛ بنابراین، بسیاری از موجودات ظریف از خورده شدن توسط لاشه‌خواران یا تکه‌تکه شدن توسط جریان‌ها در امان ماندند. بال‌های سنجاقک‌ها، نقش‌های پرهای سرگردان و گیاهان خشکی که به درون مرداب‌ها شسته می‌شدند، همگی حفظ شده‌اند. این سنگواره‌ها پرشمار نیستند، اما برخی از آن‌ها چشمگیر هستند و گسترهٔ آن‌ها تصویری جامع از یک بوم‌سازگان محلی ژوراسیک ارائه می‌دهد.
در برخی مواقع، مرداب‌ها تقریباً خشک می‌شدند و گل‌های کربناته چسبناکی را آشکار می‌کردند که حشرات و چند دایناسور کوچک را به دام می‌انداخت. بیش از ۶۰۰ گونه شناسایی شده است، از جمله بیست و نه گونه پتروسور که اندازهٔ آن‌ها از یک گنجشک تا ۱٫۲ متر طول متغیر است.
بافت ریزدانهٔ گل لای تشکیل‌دهندهٔ سنگ آهک منطقهٔ زلن‌هوفن (که عمدتاً از شهرهای زلن‌هوفن و آیششتت تشکیل شده است) برای ساخت صفحات لیتوگرافیک ایده‌آل است و استخراج گسترده در قرن نوزدهم یافته‌های سنگواره‌ای زیادی را آشکار کرد، همان‌طور که در نام Archaeopteryx lithographica یادبود شده است، که تمام نمونه‌های آن از این نهشته‌ها می‌آیند. نزدیک‌ترین مشابه مدرن به شرایط زلن‌هوفن، حوضه اورکا در شمال خلیج مکزیک گفته می‌شود، هرچند که آن منطقه بسیار عمیق‌تر از مرداب‌های زلن‌هوفن است.[۵]
میراث زمین‌شناسی IUGS
با توجه به اینکه این محل «یک سایت دیرینه‌شناسی درجه یک است که مواد مرجع با کیفیت بالا را برای دانشمندان سراسر جهان، از جمله تمام نمونه‌های شناخته‌شدهٔ آرکئوپتریکس» به نمایش می‌گذارد، اتحادیه بین‌المللی علوم زمین‌شناسی (IUGS) «سایت سریالی آرکئوپتریکس ژوراسیک زلن‌هوفن-آیششتت» را در فهرست ۱۰۰ «میراث زمین‌شناسی» خود در سراسر جهان در فهرستی که در اکتبر ۲۰۲۲ منتشر شد، گنجاند. این سازمان، یک سایت میراث زمین‌شناسی IUGS را به عنوان «مکانی کلیدی با عناصر و/یا فرآیندهای زمین‌شناسی با ارتباط علمی بین‌المللی، که به عنوان مرجع استفاده می‌شود، و/یا با سهم قابل توجهی در توسعه علوم زمین‌شناسی در طول تاریخ» تعریف می‌کند.[۶]
دیرینه‌زیستان
اعضای قابل توجه دیرینه‌زیاگان زلن‌هوفن شامل آرکئوپتریکس، پتروسورها و بی‌مهرگان دریایی می‌شود.
دندریت‌های پسیلوملان
دندریت‌ها، ساختارهای درختی فراکتالی منشعب به رنگ قهوه‌ای تیره تا سیاه، در این سنگ آهک کاملاً رایج هستند. چنین تشکیلاتی بقایای سنگواره‌های گیاهی نیستند، بلکه اکسیدهای آهن و منگنز (پسیلوملان، (Ba,H
2O)
2Mn
5O
10) هستند که از محلول‌ها بر روی سطوح لایه‌بندی سنگ آهک زلن‌هوفن متبلور شده‌اند. دندریت‌ها منشأ شیمیایی-کانی‌شناسی دارند و توسط یک فرایند نفوذ تشکیل می‌شوند.
اشیاء فرهنگی ساخته‌شده از سنگ آهک زلن‌هوفن
باغ عشق/چشمهٔ جوانی، ۱۵۲۵ اثر لوی هرینگ (موزهٔ بوده برلین)
سوزانا و مشایخ، ۱۵۳۰ اثر ویکتور کایزر (موزهٔ بوده برلین)
سالومه سر یحیی تعمیددهنده را در سیاه‌چال دریافت می‌کند، ۱۶۴۸ اثر گئورگ شوایگر
یادداشت‌ها
- ↑ «کنسروات-لاگرشتاته» (Konservat-Lagerstätte) به نهشته‌های سنگواره‌ای با حفظ‌شدگی استثنایی گفته می‌شود که در آن‌ها نه تنها بخش‌های سخت جانداران، بلکه آثار بخش‌های نرم بدن آن‌ها نیز به صورت سنگواره باقی مانده است. این مکان‌ها اطلاعات بسیار ارزشمندی دربارهٔ کالبدشناسی و بوم‌شناسی جانداران منقرض‌شده فراهم می‌کنند.[۳]
منابع
- 1 2 3 4 Rauhut, O. W. , Heyng, A. M. , López-Arbarello, A. , & Hecker, A. (2012). A new rhynchocephalian from the Late Jurassic of Germany with a dentition that is unique amongst tetrapods. PLoS ONE, 7(10): e46839.
- ↑ Schweigert, G. 2007. Ammonite biostratigraphy as a tool for dating Upper Jurassic lithographic limestones from South Germany – first results and open questions." Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie - Abhandlungen, 245(1): 117–125. doi:10.1127/0077-7749/2007/0245-0117
- ↑ Seilacher، Adolf (۲۰۰۸). Fossil Art: A Showcase of Trace Fossils. Royal Tyrrell Museum of Palaeontology. شابک ۹۷۸-۳-۸۹۹۳۷-۰۷۹-۳.
{{cite book}}: مقدار|شابک=را بررسی کنید: جمع‌آزما (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Jura-Museum Eichstätt".
- ↑ Bartell K.W. , Swinburne N.H.M. and Conway-Morris S. 1990. Solnhofen: a study in Mesozoic palaeontology. Cambridge (transl. and revised from Bartel K.W. 1978. Ein Blick in die Erdgeschichte. Ott.
- ↑ "The First 100 IUGS Geological Heritage Sites" (PDF). IUGS International Commission on Geoheritage. IUGS. Retrieved 13 November 2022.
پیوند به بیرون
- دانشگاه کالیفرنیا برکلی معرفی کوتاهی ارائه می‌دهد
- توضیح کوتاه دیگری از سنگ آهک
- Robert S H Smyth; Rachel Belben; Richard Thomas; David M Unwin (6 October 2025). "Fatal accidents in neonatal pterosaurs and selective sampling in the Solnhofen fossil assemblage". Current Biology. 35 (19): 4606–4619.e4. doi:10.1016/j.cub.2025.08.006.
- ۱۰۰ میراث زمینشناختی نخست انجمن بین‌المللی دانش زمین‌شناسی
- آلمان
- دیرینشناسی در آلمان
- سازندهای سنگ آهک
- نهشته‌های کولابی
- وایسنبورگ-گونتسنهاوزن