سوباشی (سمت)

سوباشی (به تركی: subaşı) در زبان ترکی به معنی سرکش است و لقبی بود که پادشاهان ترک تبار اوغوز و عثمانی به فرماندهان لشکر می‌دادند.[۱] این سمت بعد از رهبر که یبغو نام داشت، قرار می‌گرفت.

این لقب، عنوانی حکومتی بود که با توجه به زمینهٔ استفاده متفاوت، به موقعیت‌های مختلفی در سلسله مراتب عثمانی اشاره داشت.[۲] این لقب به دارندگان تیمار عثمانی داده می‌شد که درآمدشان از ۱۵٬۰۰۰ اسپر در سال بیشتر بود[۳] یا به معاونان سنجر بیگ (حکام منطقه) اختصاص می‌یافت.[۴] همچنین این اصطلاح برای فرمانده شهر یا قلعه در امپراتوری عثمانی نیز به کار می‌رفت که نوعی نسخهٔ قدیمی از مقام فرمانده پلیس بود.[۵]

نام خانوادگی «ساباشا» یا «ساباشیچ» (Subaša یا Subašić) که در میان خانواده‌های بالکانی دیده می‌شود، از همین لقب مشتق شده است.

منابع

  1. تجارب السلف - هندوشاه نخجوانی - ص 259.
  2. Skripta za studente: OSMANSKO CARSTVO Temeljni pojmovi i državno uređenje (in Croatian). Zadar, Croatia: Sveučilište u Zadru (Zadar Univerzity). "SUBAŠA – Upotrebljavan u više značenja; 1. Vojno-administrativni zapovjednik većih naselja od samih početaka Osmanske države; Vojno-administrativni upravnik vilajeta koji su po tome nazivani subašiluci, u stvari područja krajišta. Uslijed ekspanzije turske države subašiluci su bivali pretvarani u zijamete, dok su ostajali oni u graničnim područjima. Ovi prvi bi postajali sandžakbegovi ljudi i upravitelji hasova te vršili administrativno-policijsku vlast na tim prostorima. S druge strane, osnivanjem ziameta, svaki zaim dobio bi titulu subaše.".
  3. Spandouginos, Theodōros (1977). On the origin of the Ottoman emperors. Cambridge University Press. p. 124. ISBN 0-521-58510-4. "When a sanjak bey ... or holder of timar...gets more than 15.000 aspres from his holdings he becomes subaşi (Subassi), or holder of subaşilik within a Sanjak".
  4. Ćirković 2004, pp. 112.
  5. Kenneth Setton (1976–1984), The Papacy and the Levant, 1204-1571, vol. four volumes, American Philosophical Society, ISBN 978-0-87169-114-9, "... Subashi (Ven. Subassi) was the commandant of town or castle, in which he exercised the functions of security officer, or chief of police.".