سکونخا

سکونخا
Behistun relief of Skuⁿxa
Label: به بند کشیده شدن سکونخا در سنگ نگاره بیستون؛با نبشته:این سکونخا است، یک سکایی [۱]
King of the Sakā tigraxaudā
سلطنتmid 6th century BCE–518 BCE
پیشینتهم‌رییش
جانشینunknown
SakaSkuⁿxa

سکونخا (پارسی باستان: 𐎿𐎤𐎢𐎧 Skuⁿxa[۱] پادشاه Sakā tigraxaudā («سکاهایی که کلاه‌ نوک‌تیز می‌پوشند») — یکی از شاخه‌های سکاها — در سدهٔ ششم پیش از میلاد بود.

نام

نام Skuⁿxa احتمالاً با واژه‌ای در زبان آسی مرتبط است به‌معنای «برجسته بودن یا تمایز داشتن» که در گویش دیگوری به‌صورت æsk’wænxun (ӕскъуӕнхун) و در گویش ایرونی به‌شکل skₒyxyn (скуыхын) ثبت شده‌است.[۲][۳]

اسارت

در سال ۵۱۹ پیش از میلاد، داریوش یکم، شاهنشاه شاهنشاهی هخامنشی، به قبیلهٔ سکاها حمله کرد و شاه آنان، سکونخا، را اسیر نمود. اسارت او در نقش‌برجستهٔ کتیبه بیستون به تصویر کشیده شده‌است، جایی که او به‌عنوان آخرین نفر در ردیف «شاهان شکست‌خورده» دیده می‌شود.[۴] پس از شکست او، داریوش یکی از رؤسای دیگر قبایل سکا را به جای او منصوب کرد.[۵]

منابع

  1. 1 2 "Old Persian Corpus: Part No. 23: Text: DBk". Thesaurus Indogermanischer Text- und Sprachmaterialien. Goethe University Frankfurt. Retrieved 28 July 2022.
  2. Schmitt, Rüdiger (2018). "SCYTHIAN LANGUAGE". Encyclopædia Iranica. Retrieved 28 July 2022. OPers. Skunxa- (the leader of the Sakas, who rebelled against Darius I), perhaps related to Oss. skₒyxyn/æsk’wænxun “to distinguish oneself”.
  3. Schmitt, Rüdiger (2018). "Die Sprache der Skythen" [THE LANGUAGE OF THE SCYTHIANS] (PDF). Nartamongæ. The Journal of Alano-Ossetic Studies: Epic, Mythology & Language (به آلمانی). 13 (1–2): 77–86. doi:10.23671/VNC.2018.1-2.37869. ISSN 1810-8172. Retrieved 28 July 2022. 3. altpers. Skunxa- (der Anführer der Saken, die sich gegen Dareios I. erhoben), vielleicht zu verbinden mit osset. digoron skₒyxyn, iron æsk’wænxun „sich auszeichnen usw.“. [3. OPers. Skunxa- (the leader of the Sakas, who rebelled against Darius I), perhaps related to Osset. Digor skₒyxyn, Iron æsk’wænxun "to distinguish oneself, etc.".]
  4. Rolle, Renate (1 July 1992). The World of the Scythians. University of California Press. p. 47. ISBN 978-0520068643.
  5. M. A. Dandamayev (1999). History of Civilizations of Central Asia Volume II: The development of sedentary and nomadic civilizations: 700 BC to AD 250. UNESCO. pp. 44–46. ISBN 978-8120815407.