سینما و تئاتر گرجستان

سینما و تئاتر گرجستان بخشی از فرهنگ هنری گرجستان را تشکیل می‌دهند. فیلم‌سازی در گرجستان از اوایل سدهٔ بیستم گسترش یافت و در دورهٔ جمهوری شوروی سوسیالیستی گرجستان به یکی از سنت‌های شناخته‌شدهٔ سینمای اتحاد جماهیر شوروی تبدیل شد. مرور تاریخی موزه هنر مدرن بر سینمای گرجستان، تاریخ تولید فیلم در این سرزمین را از ۱۹۰۷ تا دورهٔ پساشوروی دنبال می‌کند.[۱] تئاتر حرفه‌ای گرجی نیز پیشینه‌ای از میانهٔ سدهٔ نوزدهم دارد و نهادهایی چون تئاتر روستاولی و تئاتر مارجانیشویلی در توسعهٔ آن نقش مهمی داشته‌اند.[۲]

ساختمان تئاتر مارجانیشویلی در تفلیس
تئاتر روستاولی در تفلیس

سینما

سرگئی پاراجانف در ۱۹۷۸

سینمای گرجستان در طول سدهٔ بیستم در پیوند نزدیک با ساختار تولید و توزیع سینمای شوروی توسعه یافت. با این حال، فیلم‌سازان فعال در گرجستان در همین چارچوب سنت سینمایی متمایزی پدید آوردند و آثار داستانی و مستند این جمهوری، به‌ویژه از دههٔ ۱۹۵۰ تا دههٔ ۱۹۸۰، جایگاه قابل توجهی در سینمای شوروی داشتند. جری وایت در پژوهش خود دربارهٔ میراث سینمایی گرجستان، این سینما را بخشی مهم از سینمای شوروی در این دوره می‌داند و به فعالیت گستردهٔ بخش مستند در کنار سینمای داستانی اشاره می‌کند.[۳] مرور تاریخی موزه هنر مدرن نیز این سنت را از دورهٔ صامت و سال‌های نخست شوروی تا شکوفایی دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ و سینمای پساشوروی دنبال می‌کند.[۱]

شماری از فیلم‌های گرجی در بیرون از این جمهوری نیز شناخته شدند. پدر سرباز به کارگردانی رزو چخیدزه در ۱۹۶۴ ساخته شد و از آثار شناخته‌شدهٔ سینمای گرجستان در دورهٔ شوروی است.[۴] موزه هنر مدرن نیز آن را از محبوب‌ترین فیلم‌های گرجی معرفی کرده است.[۵] آثار فیلم‌سازانی چون تنگیز آبولادزه، اوتار یوسلیانی و سرگئی پاراجانف نیز بخشی از تاریخ این سنت سینمایی به شمار می‌آیند.[۳][۱]

تئاتر

تئاتر حرفه‌ای گرجی در میانهٔ سدهٔ نوزدهم شکل گرفت. در ۱۸۵۰، گئورگی اریستاوی با پشتیبانی شماری از چهره‌های فرهنگی گرجستان تئاتر حرفه‌ای گرجی را بنیان گذاشت و نمایشنامه‌های کمدی او در شکل‌گیری سنت واقع‌گرایانهٔ تئاتر گرجی نقش داشتند.[۲] در ادامه، نمایشنامه‌نویسانی مانند زوراب آنتونوف، داویت کلدیاشویلی و شالوا دادیانی به گسترش ادبیات نمایشی گرجی کمک کردند.[۶] در سدهٔ بیستم نیز شمار تئاترها و گروه‌های حرفه‌ای و آماتور افزایش یافت و فعالیت نمایشی در شهرهای مختلف گرجستان گسترش پیدا کرد.[۶]

از مهم‌ترین نهادهای این دوره تئاتر روستاولی در تفلیس بود. پیشینهٔ این تئاتر به فعالیت تئاتر حرفه‌ای گرجی در سدهٔ نوزدهم بازمی‌گردد و در ۲۵ نوامبر ۱۹۲۱ نام شوتا روستاولی بر تئاتر درام گرجی گذاشته شد.[۷] تئاتر دولتی درام مارجانیشویلی نیز در ۱۹۲۸ به ابتکار کوته مارجانیشویلی در کوتائیسی تأسیس شد و در ۱۹۳۰ به تفلیس انتقال یافت. این تئاتر پس از درگذشت مارجانیشویلی در ۱۹۳۳ به نام او نام‌گذاری شد.[۲] تئاتر روسی دولتی تفلیس نیز که فعالیت حرفه‌ای آن به ۱۸۴۵ بازمی‌گردد، از دیگر نهادهای باسابقهٔ نمایشی شهر است و در ۱۹۳۴ نام الکساندر گریبایدوف بر آن گذاشته شد.[۸]

آموزش بازیگری و کارگردانی نیز به‌تدریج صورت نهادی یافت. استودیوی نمایشی آکاکی پاگاوا در ۱۹۲۲ ایجاد شد و بر پایهٔ آن، مؤسسهٔ هنرهای نمایشی در ۱۰ اکتبر ۱۹۲۳ تأسیس شد. این مؤسسه در ۱۹۲۶ از فعالیت بازماند و در سپتامبر ۱۹۳۹ دوباره تأسیس شد. در ۱۹۹۲ نام آن به مؤسسهٔ دولتی تئاتر و سینما تغییر یافت و در ۲۰۰۲ به دانشگاه تبدیل شد.[۹] این دانشگاه در زمینه‌هایی مانند بازیگری، کارگردانی تئاتر و سینما، فیلم‌برداری و مطالعات تئاتر و سینما آموزش تخصصی ارائه کرده است.[۹] در کنار مراکز آموزشی، موزه‌ها و آرشیوهای تئاتری نیز برای حفظ اسناد و آثار نمایشی ایجاد شدند. از جمله موزهٔ تئاتر مارجانیشویلی در ۱۹۳۰، هم‌زمان با انتقال این تئاتر به تفلیس، تأسیس شد و مجموعه‌ای از اسناد، عکس‌ها، پوسترها و دیگر مدارک مربوط به تاریخ تئاتر را نگهداری می‌کند.[۱۰]

پانویس

  1. 1 2 3 "Discovering Georgian Cinema, Parts I and II". Museum of Modern Art (in English). 2014. Retrieved 21 سپتامبر 2026.
  2. 1 2 3 "Kote Marjanishvili". Kote Marjanishvili State Drama Theatre (in English). Retrieved 21 سپتامبر 2026.
  3. 1 2 White, Jerry (2014). "The archival situation of Georgian cinema". The Moving Image (in English). 14 (1): 10 تا 29. doi:10.1353/mov.2014.0004.
  4. ↑ "Otets soldata = A soldier's father". Berkeley Art Museum and Pacific Film Archive (in English). Retrieved 21 سپتامبر 2026.
  5. ↑ "Djariskatsis mama Otets soldata. 1965. Directed by Rezo Chkheidze". Museum of Modern Art (in English). Retrieved 21 سپتامبر 2026.
  6. 1 2 وزارت امور خارجه، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی. گرجستان. چاپ اول. تهران: مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، ۱۳۸۸، صص. ۷۲ تا ۷۳.
  7. ↑ "ისტორია". Rustaveli Theatre (in Georgian). Retrieved 21 سپتامبر 2026.
  8. ↑ "О нас". Griboedov Theatre (in Russian). Retrieved 21 سپتامبر 2026.
  9. 1 2 "History". Shota Rustaveli Theatre and Film Georgia State University (in English). Retrieved 21 سپتامبر 2026.
  10. ↑ "Theatre Museum". Kote Marjanishvili State Drama Theatre (in English). Retrieved 21 سپتامبر 2026.

منابع

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.