سیپروترون

سیپروترون
داده‌های بالینی
کد ATC
شناسه‌ها
  • 6-chloro-17-hydroxy-۱α,۲α-methylenepregna-4,6-diene-3,20-dione
شمارهٔ سی‌ای‌اس
پاب‌کم CID
دراگ‌بنک
کم‌اسپایدر
CompTox Dashboard (EPA)
ECHA InfoCard100.218.313
داده‌های فیزیکی و شیمیایی
فرمول شیمیاییC22H27ClO3
جرم مولی374.901 g/mol
مدل سه بعدی (جی‌مول)
  • O=C4\C=C3\C(\Cl)=C/[C@@H]1[C@H](CC[C@@]2([C@@](O)(C(=O)C)CC[C@@H]12)C)[C@@]3(C)[C@H]5C[C@@H]45
  • InChI=1S/C22H27ClO3/c1-11(24)22(26)7-5-14-12-9-18(23)17-10-19(25)13-8-16(13)21(17,3)15(12)4-6-20(14,22)2/h9-10,12-16,26H,4-8H2,1-3H3/t12-,13+,14-,15-,16-,20-,21-,22-/m0/s1
  • Key:DUSHUSLJJMDGTE-ZJPMUUANSA-N

سیپروترون (به انگلیسی: Cyproterone)

رده درمانی: ضد آندروژن

اشکال دارویی: قرص

موارد مصرف

سیپروترون به همراه استروژن برای درمان آکنه حاد در زنان مقاوم به درمان تجویز می‌شود. این دارو برای درمان رشد موهای زائد (هیرسوتیسم) در زنان نیز بکار می‌رود. سیپروترون بهمراه استروژن اثر ضدبارداری دارد. این دارو به دلیل آثار آنتی آندروژنی‍ک در مردان در درمان سرطان پروستات استفاده می‌شود.

موارد منع مصرف

نارسایی یا سرطان کبد، افسردگی شدید و بیماری دیابت قندی و سابقه ترومبو آمبولی.

مکانیسم اثر

سیپروترون استات یک هورمون جنسی ساختگی است که مانع از تأثیر هورمونهای جنسی مردانه می‌شود.

انواع سیپروترون

سیپروترون به‌طور کلی در دو شکل دارویی شناخته می‌شود: «سیپروترون استات» که شکل خالص و اصلی دارو است و «سیپروترون کامپاند» که ترکیبی از سیپروترون استات با یک استروژن (معمولاً اتینیل‌استرادیول) است. هر دو شکل در درمان اختلالات وابسته به آندروژن کاربرد دارند، اما تفاوت‌هایی در مکانیسم اثر، موارد مصرف و سطح خطرات هورمونی دارند.[۱]

سیپروترون استات

سیپروترون استات یک آنتی‌آندروژن و پروژستوژن صناعی است که با مهار گیرنده‌های آندروژن و کاهش ترشح گنادوتروپین‌ها، سطح تستوسترون را کاهش می‌دهد. از این دارو در دوزهای مختلف برای درمان پرمویی، آکنه، اختلالات هیپرآندروژنی، و در دوزهای بالاتر برای درمان سرطان پروستات و کاهش میل جنسی بیمارانی که نیاز به کنترل هورمونی دارند استفاده می‌شود.[۲]

سیپروترون کامپاند

سیپروترون کامپاند یک ترکیب حاوی سیپروترون استات و یک استروژن خوراکی است و معمولاً در درمان آکنهٔ شدید، هیرسوتیسم، و اختلالات قاعدگی مرتبط با افزایش آندروژن استفاده می‌شود. وجود استروژن باعث ایجاد تعادل هورمونی و بهبود نشانه‌های پوستی می‌شود، اما ریسک عوارض ترومبوآمبولیک در این نوع ترکیب نسبت به سیپروترون استات خالص بیشتر گزارش شده‌است.[۳]

تفاوت سیپروترون استات با سیپروترون کامپاند

تفاوت اصلی این دو فرآورده در حضور استروژن در ترکیب کامپاند است. شکل استات به‌عنوان داروی خالص، اثر ضدآندروژنی قوی‌تری دارد و در دوزهای بالاتر در درمان سرطان پروستات یا کنترل هیپرآندروژنی شدید تجویز می‌شود، درحالی‌که نوع کامپاند بیشتر برای مدیریت مشکلات پوستی و چرخهٔ قاعدگی مرتبط با آندروژن به‌کار می‌رود.[۴] همچنین وجود استروژن در ترکیب کامپاند با افزایش خطر لخته‌خونی مرتبط دانسته شده‌است.[۵]

بازتاب در منابع عمومی فارسی

در منابع عمومی فارسی، تفاوت میان این دو دارو معمولاً با توجه به شدت آندروژنی، وجود استروژن افزوده و تفاوت‌های متداول در تجویز توضیح داده شده‌است. یک مطلب عمومی به بررسی ساده‌سازی‌شدهٔ این تفاوت‌ها پرداخته‌است که بر تفاوت کاربردهای پوستی و هورمونی تأکید دارد.[۶] دو منبع فارسی دیگر نیز در قالب توضیحاتی دربارهٔ تفاوت در موارد مصرف و ریسک عوارض، به مقایسهٔ این دو دارو پرداخته‌اند.[۷][۸]

جمع‌بندی

سیپروترون استات و سیپروترون کامپاند هر دو اثر ضدآندروژنی دارند اما از نظر ترکیب، شدت اثر و دامنهٔ کاربری متفاوت‌اند. سیپروترون استات در شرایط شدیدتر و نیازمند مهار گسترده‌تر آندروژن استفاده می‌شود، درحالی‌که سیپروترون کامپاند عمدتاً در مشکلات پوستی و قاعدگی مرتبط با آندروژن تجویز می‌گردد. تفاوت در وجود استروژن افزوده، مهم‌ترین عامل ایجاد تفاوت در عوارض و موارد مصرف محسوب می‌شود.[۹]

عوارض جانبی

این دارو از تولید اسپرم می‌کاهد و مردها را عقیم می‌کند که بعد از ترک دارو معمولاً بخودی خود برطرف می‌شود. بدنبال مصرف دارو عوارضی مانند تهوع، استفراغ، سردرد، درد و سفتی پستان‌ها، تغییراتی در وزن‌بدن، تغییراتی در میل جنسی، افسردگی، کلوآسما، زیادی فشار خون، تحریک‌لنزهای تماسی، اختلال عملکرد کبد، تومورهای کبدی، کاهش حجم خون‌قاعدگی و لکه‌بینی در اوایل سیکل قاعدگی گزارش شده است

جستارهای وابسته

آندروژن

میل جنسی

کافور

آکنه

منابع

  1. ↑ "Cyproterone acetate pharmacology". PubMed (به انگلیسی).
  2. ↑ "Pharmacodynamics of cyproterone acetate". ScienceDirect (به انگلیسی).
  3. ↑ "Combined antiandrogen therapy". NCBI Books (به انگلیسی).
  4. ↑ "Difference between cyproterone acetate formulations". PMC (به انگلیسی).
  5. ↑ "Hormonal contraceptives and VTE risk". WHO (به انگلیسی).
  6. ↑ «فرق سیپروترون کامپاند با سیپروترون استات». 123 سلکت.
  7. ↑ «مقایسه سیپروترون کامپاند و سیپروترون استات». Labwise.
  8. ↑ «تفاوت فرمول‌های سیپروترون». DiscusPlus.
  9. ↑ "Antiandrogen therapy review". Wikipedia (به انگلیسی).
  • فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی، ۱۳۸۷
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.