سی. والتون لیلهای
سی. والتون لیلِهای | |
|---|---|
| نام هنگام تولد | کلارنس والتون لیلِهای |
| زادهٔ | ۲۳ اکتبر ۱۹۱۸ |
| درگذشت | ۵ ژوئیهٔ ۱۹۹۹ (۸۰ سال) |
| ملیت | آمریکایی |
| تحصیلات | دانشگاه مینهسوتا |
| شناختهشده برای | پیشگام در جراحی قلب باز |
| حرفه پزشکی | |
| حرفه | جراح |
| مؤسسهها | دانشگاه مینهسوتا |
| تخصص | جراحی قفسه سینه |
| پژوهش | جراحی قلب |
| جوایز | جایزه هاروی در علوم و فناوری جایزه گاردینر (۱۹۶۳) جایزه لسکر (۱۹۵۵) |
کلارنس والتون لیلِهای (انگلیسی: Clarence Walton Lillehei؛ ۲۳ اکتبر ۱۹۱۸ – ۵ ژوئیهٔ ۱۹۹۹) پزشک و جراح قلب اهل ایالات متحده آمریکا بود که از پیشگامان جراحی قلب باز و همچنین ابداعکننده تکنیکها، تجهیزات و پروتزهای متعدد در زمینه جراحی قلب و جراحی قفسه سینه بهشمار میرفت.[۱]
پیشزمینه
کلارنس (که اغلب «والت» نامیده میشد) در مینیاپولیس مینهسوتا متولد شد. او فرزند کلارنس اینگوالد لیلِهای (۱۸۹۲–۱۹۷۳) و الیزابت لیلیان (والتون) لیلِهای (۱۸۹۱–۱۹۷۳) بود. او در سال ۱۹۳۵ در دبیرستان وست در مینیاپولیس تحصیل کرد.[۲] سپس در سن ۱۷ سالگی وارد دانشگاه مینهسوتا شد و چهار مدرک تحصیلی از این دانشگاه اخذ کرد: کارشناسی علوم (با درجه ممتاز) در سال ۱۹۳۹، دکترای پزشکی (عضو انجمن افتخاری آلفا امگا آلفا) در سال ۱۹۴۲، کارشناسی ارشد فیزیولوژی در سال ۱۹۵۱ و دکترای تخصصی (پیاچدی) جراحی در سال ۱۹۵۱.[۳][۴]
پیشینه شغلی
در سال ۱۹۴۴، آلفرد بللاک در بیمارستان جانز هاپکینز با موفقیت شروع به انجام جراحی روی عروق بزرگ اطراف قلب برای تسکین علائم تترالوژی فالوت کرد و نشان داد که جراحی قلب میتواند امکانپذیر باشد. لیلِهای در ۲ سپتامبر ۱۹۵۲ در نخستین ترمیم جراحی موفقیتآمیز درون قلب مشارکت داشت. آن عمل تاریخی با استفاده از روش هیپوترمی (سرمایش بدن)، به سرپرستی دوست و همکار دیرینهاش، اف. جان لوئیس انجام شد. لیلِهای از سال ۱۹۵۱ تا ۱۹۶۷ استاد دپارتمان جراحی در دانشگاه مینهسوتا بود.[۵]
هیپوترمی تنها زمان نسبتاً کوتاهی (تا ۱۰ دقیقه) را برای انجام جراحی فراهم میکرد و بنابراین برای ناهنجاریهای مادرزادی پیچیده درون قلب مناسب نبود. لیلِهای برای حل این مشکل، عملهایی را با استفاده از روش «گردش خون متقاطع» (Cross-circulation) انجام داد که در آن، یک اهداکننده در نزدیکی بیمار قرار میگرفت تا وظایف پمپاژ و اکسیژنرسانی به خون بیمارِ تحت عمل را بر عهده بگیرد. لیلِهای با استفاده از این تکنیک، هدایت تیمی را بر عهده داشت که در ۲۶ مارس ۱۹۵۴ با موفقیت یک نقص دیواره بینبطنی را ترمیم کردند. اگرچه این ترمیم موفقیتآمیز بود، اما بیمار که یک کودک ۱۳ ماهه به نام گرگوری گلیدن بود، ۱۱ روز بعد به دلیل احتمال ابتلا به سینهپهلو درگذشت. لیلِهای و تیمش در سال بعد، از روش گردش خون متقاطع برای مجموعاً ۴۴ عمل قلب باز استفاده کردند که از این میان، ۳۲ بیمار زنده ماندند. این عملها شامل نخستین ترمیمهای کانال دهلیزی-بطنی و تترالوژی فالوت بود.[۶]
لیلِهای با همکاری پروفسور موشه گورون و پروفسور موریس جی. لوی – که هر دو با انجام اولین کاتتریزاسیون به روش پانکچر قلب روی ۸۰ بیمار در سال ۱۹۶۴، از بنیانگذاران کاردیولوژی در اسرائیل بهشمار میرفتند – همکاری کرد.[۷]
در سال ۱۹۵۸، لیلِهای مسئول نخستین استفاده جهان از یک ضربانساز مصنوعی کوچک، خارجی، قابل حمل و با باتری بود. این دستگاه به درخواست او توسط ارل باکن اختراع شد؛ باکن در آن زمان شرکت کوچکی به نام مدترونیک داشت که کارهای طراحی و تعمیر تجهیزات الکترونیکی بیمارستان دانشگاه مینهسوتا را انجام میداد. پس از معرفی نخستین دریچههای مصنوعی قلب با کاربرد گسترده توسط آلبرت استار در سال ۱۹۶۱، لیلِهای نیز چندین طرح نوآورانه را توسعه داد و کاشت: دیسک حلقوی لیلهای-ناکیب (۱۹۶۶)، دیسک چرخشی لیلِهای-کاستر (۱۹۶۷) و پروتز صلب دو لتی کالکه-لیلِهای (۱۹۶۸).[۸]
لیلِهای به عنوان یک مدرس فداکار، بیش از ۱۵۰ جراح قلب را از ۴۰ کشور مختلف آموزش داد؛ از جمله نورمن شوموی و کریستیان بارنارد که نیمی از گروه چهارنفره پیشگامان پیوند قلب را تشکیل میدادند (دو نفر دیگر ریچارد لوئر و آدریان کانتروویتز بودند).[۹] او در سال ۱۹۶۷ به عنوان استاد کرسی لوئیس آتربوری استیمسون و رئیس دپارتمان جراحی در مرکز پزشکی وایل کرنل نیویورک منصوب شد. او در سال ۱۹۷۵ به سینت پال، مینهسوتا بازگشت و در آنجا مدیر امور پزشکی در شرکت سنت زود مدیکال (St. Jude Medical) شد. او همچنین به عنوان استاد بالینی در دپارتمان جراحی دانشگاه مینهسوتا منصوب گردید.[۱۰]
افتخارات
افتخارات لیلِهای شامل نشان ستاره برنزی برای خدمت در جنگ جهانی دوم در ایتالیا، جایزه لسکر در سال ۱۹۵۵، نشان افتخار سلامت «خوزه فرناندز مادرید» از سوی دولت کلمبیا در سال ۱۹۵۹، جایزه لوح طلایی آکادمی دستاوردهای آمریکا در سال ۱۹۶۸،[۱۱] ورود به تالار مشاهیر مخترعان مینهسوتا در سال ۱۹۹۳ و جایزه هاروی در علم و فناوری در سال ۱۹۹۶ است. او همچنین در سالهای ۱۹۶۶–۱۹۶۷ به عنوان رئیس کالج کاردیولوژی آمریکا خدمت کرد.[۱۲]
زندگی شخصی
لیلِهای در سال ۱۹۴۶ با کاترین روت (لیندبرگ) لیلِهای (۲۰۱۲–۱۹۲۱) ازدواج کرد و از او صاحب چهار فرزند شد. وی در سال ۱۹۹۹ درگذشت و در آرامگاه ملی فورت اسنلینگ به خاک سپرده شد.[۱۳]
برادر کوچکتر او، ریچارد سی. لیلِهای، خود از جراحان برجسته پیوند اعضا بود که در اولین پیوند موفقیتآمیز لوزالمعده جهان در سال ۱۹۶۶[۱۴] و همچنین نخستین پیوند شناختهشده روده کوچک و بزرگ در انسان مشارکت داشت.[۱۵]
منابع
- ↑ "C. Walton Lillehei, Ph.D., M.D." Lillehei Heart Institute. Archived from the original on November 23, 2015. Retrieved January 1, 2016.
- ↑ Daniel A. Goor (2007). The Genius of C. Walton Lillehei and the True History of Open Heart Surgery. Vantage Press. pp. 305–. ISBN 978-0-533-15557-6. Archived from the original on 2024-07-26. Retrieved 2020-05-10.
- ↑ C. Walton Lillehei بایگانیشده در ۲۰۱۰-۰۱-۱۸ توسط Wayback Machine (Minnesota Historical Society)
- ↑ 1920 Federal Census(Heritage Quest Online)
- ↑ Andrew B. Stone (August 18, 2015). "C. Walton Lillehei and the Origins of Open-Heart Surgery". Minnesota Historical Society. Archived from the original on March 4, 2016. Retrieved January 1, 2016.
- ↑ Dr. C. Walton Lillehei (Vincent L. Gott, M.D. Johns Hopkins Medical Institutions.Baltimore, MD)
- ↑ Cardiac Puncture Catheterization (Morris J. Levy and C. Walton Lillehei)
- ↑ "C. Walton Lillehei, Ph.D., M.D., The Father of Open-Heart Surgery". Regents of the University of Minnesota. Archived from the original on November 23, 2015. Retrieved January 1, 2016.
- ↑ McRae, Donald (2007) Every Second Counts: The Race to Transplant the First Human Heart (Berkley Trade)
- ↑ C. Walton Lillehei, the Father of Open Heart Surgery بایگانیشده در ۲۰۱۱-۰۶-۱۶ توسط Wayback Machine (Denton A. Cooley, MD. Texas Heart Institute. Houston, Texas)
- ↑ "Golden Plate Awardees of the American Academy of Achievement". www.achievement.org. American Academy of Achievement. Archived from the original on 2020-06-08. Retrieved 2020-05-15.
- ↑ Goor, Daniel A. (2007). The genius of C. Walton Lillehei and the true history of open heart surgery (1st ed.). New York: Vantage Press. pp. 305–307. ISBN 9780533155576.
- ↑ "Katherine Ruth "Kaye" Lillehei". Pioneer Press. November 11, 2012. Archived from the original on July 26, 2024. Retrieved January 1, 2016.
- ↑ Gruessner, Rainer W. G.; Sutherland, David E. R. (2004). "4. History of Pancreas Transplantation". Transplantation of the Pancreas (in English). Springer. pp. 45–46. ISBN 978-0-387-00589-8. Archived from the original on 2024-07-26. Retrieved 2021-12-09.
- ↑ History of Richard C. Lillehei بایگانیشده در ۲۰۱۷-۰۲-۱۲ توسط Wayback Machine, Lillehei Surgical Society.
- افراد آمریکایی نروژیتبار
- درگذشتگان ۱۹۹۹ (میلادی)
- زادگان ۱۹۱۸ (میلادی)