شابیزک گلستانی
| شابیزک گلستانی | |
|---|---|
| وضعیت حفاظت | |
رده‌بندی علمی  | |
| فرمانرو: | گیاهان |
| تبارشاخه: | نهان‌دانگان |
| تبارشاخه: | دولپه‌ای‌های نو |
| تبارشاخه: | گل‌ستاره‌داران |
| راسته: | بادنجان‌سانان |
| تیره: | بادنجانیان |
| سرده: | شابیزک |
| گونه: | A. acuminata |
| نام دوبخشی | |
| Atropa acuminata Royle ex Lindl. | |
شابیزک گلستانی یا شابیزک نوک‌دراز (نام علمی: Atropa acuminata) گونه‌ای علفی و پایا از سردهٔ شابیزک در تیرهٔ بادنجانیان است. این گونه که به «شابیزک هندی» نیز شناخته می‌شود، خویشاوند نزدیک شابیزک اروپایی (بلادونا) و مانند آن گیاهی بسیار سمی است. گسترهٔ آن از هیمالیای باختری (پاکستان، افغانستان و کشمیر) تا شمال ایران کشیده شده است.[۱]
توصیف
شابیزک گلستانی گیاهی علفی و پایاست با برگ‌های نوک‌کشیده؛ نام گونه‌ای acuminata («نوک‌دراز») به همین شکل مشخص برگ‌ها اشاره دارد. همهٔ اندام‌های این گیاه سرشار از آلکالوئیدهای تروپانی است و به همین سبب بسیار سمی به‌شمار می‌آید.[۲]
کاربردها
شابیزک گلستانی مانند دیگر شابیزک‌ها به‌سبب داشتن آلکالوئیدهای تروپانی با خواص ضدکولینرژیک، ضداسپاسم و گشادکنندهٔ مردمک، در پزشکی ارزش دارویی دارد؛ با این حال به دلیل سمیت بالا، کاربرد آن نیازمند احتیاط بسیار است.[۲]
وضعیت پایستگی
اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت این گونه را در فهرست سرخ خود در رستهٔ «در خطر انقراض» (EN) جای داده است.[۱]
منابع
- 1 2 "Atropa acuminata". فهرست سرخ آی‌یو‌سی‌ان (in English).
- 1 2 "Atropa acuminata, Indian Belladonna". Plants For A Future (in English).
- فهرست سرخ IUCN از گونههای در خطر انقراض
- گیاگان ایران
- گیاگان پاکستان
- گیاگان هیمالیای غربی
- گیاگان افغانستان
- گیاهان دارویی آسیا
- گیاهان سمی
- گیاهان دارویی
- گیاهان توصیفشده در ۱۸۴۶ (میلادی)