شب‌زنده‌داری

شب‌زنده‌داری، از کتاب Tacuinum Sanitatis Casanatensis، سدهٔ چهاردهم
شب‌زنده‌داری یک شوالیه، اثر جان پتی

ویجیل (انگلیسی: vigil) یا شب‌زنده‌داری به دوره‌ای از بیدارماندن عمدی، مراسمی برای مراقبت و نیایش، یا آیینی مذهبی گفته می‌شود. این واژه از واژهٔ لاتین vigilia به معنای «بیداری» گرفته شده است (یونانی باستان: pannychis[۱] παννυχίς یا agrypnia[۲] ἀγρυπνία).[۳] واژهٔ ایتالیایی vigiliaنیز در این معنا کاربردی عام یافته و به معنای «شب پیش از یک مناسبت» (eve) یا «شبِ پیش از» است؛ برای مثال، در عبارت «شب پیش از جنگ» (on the eve of the war).

شب پیش از جشن‌های مذهبی

مراسم بیداری ممکن است در شب پیش از یک جشن یا عید بزرگ مذهبی برگزار شود. در این مراسم، فرد با بیدارماندن و «هوشیاری» به عبادت یا انجام آیین مذهبی می‌پردازد.[۴] این مراسم مذهبی معمولاً شامل نیایش‌ها، مزامیر، نماز و سرودهای روحانی و احتمالاً موعظه یا قرائت‌هایی از نوشته‌های پدران کلیسا و گاهی دوره‌هایی از مدیتیشن خاموش است.

منظور از «صبح» در نام برخی از این مراسم آن است که مراسم از شب پیش آغاز می‌شود. در مسیحیت سنتی، برگزاری جشن‌های مذهبی از شب پیش آغاز می‌شود، زیرا کلیسای اولیه همچنان از سنت یهودی آغاز شدن روز در هنگام غروب آفتاب، نه نیمه‌شب، پیروی می‌کرد.

احتمالاً شناخته‌شده‌ترین مراسم بیداری، شب‌زنده‌داری عید پاک است که در شب میان شنبهٔ مقدس و یکشنبهٔ عید پاک برگزار می‌شود. مراسم عشای ربانی نیمه‌شب در شب کریسمس نیز بازمانده‌ای از همین سنت است. شب کریسمس برای مسیحیان سراسر جهان زمانی برای تأمل و نیایش به‌شمار می‌رود.

مراسم بیداری همچنین در روزهای تعطیل در کلیساهای کاتولیک، لوتریانیسم، انگلیکان و متدیسم برگزار می‌شود.[۵] در کلیسای ارتدکس شرقی، در شب پیش از یکشنبه‌ها و همهٔ اعیاد بزرگ، مانند دوازده عید بزرگ و اعیاد مربوط به قدیسان مهم، در طول سال آیینی مراسم شب‌زنده‌داری تمام‌شب برگزار می‌شود که از نیایش شامگاهی بزرگ، ماتینس و ساعت نخست تشکیل شده است. در سنت متدیسم، مراسم بیداری شبانه در شب سال نو برگزار می‌شود.[۶]

بیداری در هنگام مرگ

vigil candle
شمع شب‌زنده‌داری

هنگامی که یک یهودی درگذشته باشد، بر پیکر او تا زمان برگزاری مراسم تدفین نگهبانی داده می‌شود و مزامیر به‌طور پیوسته قرائت می‌شود.

در مسیحیت، به‌ویژه در سنت‌های ارتدکس شرقی و کاتولیک رومی، هنگامی که فردی به شدت بیمار است یا کسی در سوگ به سر می‌برد، اغلب مراسم بیداری برگزار می‌شود. در این مراسم دعا خوانده می‌شود و معمولاً نذرها و شمع‌های نذری نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند. این بیداری ممکن است از زمان مرگ تا هنگام تدفین ادامه یابد و با هدف دعا برای فرد درگذشته انجام می‌شود؛ همچنین بر اساس این سنت، پیکر او هرگز نباید تنها گذاشته شود.

منابع

  1. ↑ παννυχίς. Liddell, Henry George; Scott, Robert; A Greek–English Lexicon at Perseus Project
  2. ↑ ἀγρυπνία. Liddell, Henry George; Scott, Robert; A Greek–English Lexicon at Perseus Project
  3. ↑ Cross, F. L. Cross; Livingstone, E. A., eds. (2005). The Oxford Dictionary of the Christian Church. Oxford University Press. Available (limitedly) online at the Oxford Reference.
  4. ↑ Herbermann, Charles, ed. (1913). "Eve of a Feast" . Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton.
  5. ↑ UMC.org بایگانی‌شده در اکتبر ۲۱, ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine
  6. ↑ "Watch Night/New Year's Eve Resources" (in English). Discipleship Ministries. 2020. Archived from the original on 23 September 2021. Retrieved 30 December 2020.